T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/433 Esas
KARAR NO: 2023/32
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan Rücu Tazminatına Dayalı)
DAVA TARİHİ: 20/08/2020
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan Rücu Tazminatına Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait ... plakalı aracın 19.09.2018 günü kusurlu sürücü ... yönetimindeyken davacı şirkete ... no.lu kasko sigortalı ... plakalı araca % 50 kusurlu olarak çarptığını ve hasar verdiğini, kaza sonucu davalı aracının ZMS sigortacısından 36.000,00 TL tahsil edildiğini, davacı şirkete kasko sigortalı araçta ekspertiz incelemesi sonucu belirlenen hasarın aracın rayiç değerini aştığının tespit edildiğini, aracın değerinin 162.500,00 TL olduğunu, 65.000,00 TLsinin sovtaj bedeli olarak elde edildiğini, davacı şirket tarafından sigortalısına 12.750,00 TL ödeme yapıldığını, davalıların % 50 kusurlu olduğundan davalılar aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile yasal takip yapıldığını ancak davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça müvekkil aleyhine başlatılan icra takibi haksız olduğunu zira davacı tarafın , müvekkiline rücu edebilmesi için ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının B.4 maddesine göre haksız fiili yahut tazminatı gerektiren olayın, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olması gerektiğini, oysa 19.09.2018 tarihli kazada müvekkiline ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün tali kusurlu sayıldığını, dolayısı ile davacının müvekkiline ve diğer davalıya rücu etme hakkının bulunmadığını, davacı tarafça tespit edilen %50 kusur oranını ve bu doğrultuda talep olunan rücu alacağını kabul etmediklerini, davacının beyan ettiği ... plaka sayılı aracın tamir masraflarının piyasa rayiç bedelini aşacak olması nedeni ile sigortalıya aracın rayiç bedelinin ödendiği, 65.000 TL sovtaj bedeli alındığı, taraflarından 36.000 TL mahsup edildiğini ve %50 lik kusur dikkate alındığında sigortalıya 12.750 TL ödeme yapıldığına ilişkin beyanların bilirkişi denetimine tabi tutulması gerektiğini, en nihayetinde davacının sigortalısı ... plaka sayılı araç sürücüsünün, şerit ihlali yapmasının kazanın oluşunun esas sebep olduğunu, üstelik güvenli ve yeterli takip mesafesinde bulunmamasının da kazanın kaçınılmaz bir hal amasına neden olduğunu, bu haliyle ... plaka sayılı araç sürücünün ağır kusurlu ve eylemi ile müvekkili şirket aracına ve müvekkilinin ticaret hayatına da zarar verdiğini, ... plaka sayılı araç sürücüsünün bu ağır kusuru nedeni ile müvekkilinin tazminat ödemek zorunda bırakılmasının hukuken ve vicdanen kabul edilebilir bir durum olmadığını, davacı tarafın, sigortalısının haksız eylemine ve oluşan zarara katlanması yahut kendi sigortalısına rücu etmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini ve sigorta şirketinin sigortalısının kusurunu bildiği halde müvekkili aleyhine cebri icraya başvurmakta kötü niyetle hareket ettiği sabit olduğundan, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ya usulüne uygun tebligatın yapılmış, cevap dilekçesi sunulmamış, davalı ... vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir.
DELİLLER :
... 13. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, hasarlı araç fotoğrafları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine sigortaladığı aracın trafik kazası sonucu uğradığı maddi hasarın davacı şirket tarafından sigortalısına ödenmiş olması nedeni ile davacının ödemiş olduğu bedeli kazaya karışan araç maliki ve sürücüsü olan davalılardan rücuen talep edip edemeyeceği, kusur durumu, hasar bedeli miktarı hususlarındadır.
İlgili ... 13. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 24/01/2020 tarihinde rücuen tazminattan kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 17/02/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçluların 20/02/2020 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; dosya alacaklısına borçlarının bulunmadığını, talebin yargılama gerektiğini ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Somut olayda, davalı ...Tic. Ltd. Şti ve ... icra dosyasına itirazlarında yargılama gerektiğini ileri sürmüş olup davalı ...Tic. Ltd. Şti cevap dilekçesinde ise ileri sürdüğü itiraz nedenlerini ispat ile yükümlüdür, davalı ... yönünden ise ispat yükü davacı alacaklı üzerindedir.
Dava konusu olaya ilişkin Yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 19.09.2018 günü saat 18:15 sıralarında sürücü ... yönetimindeki ... plakalı çekiciye bağlı ...plakalı yarı römorku ile TEM otoyolunu takiben ... yönünden ... merkez Kaynaşlı yönüne 3 şeritli yolun sağ şeridinde seyrederken kaza yerine geldiğinde kendi ifadesine göre önünde seyreden aracın şerit değiştirmesi sonucu sağında bulunan emniyet şeridine manevra yaptığı sırada sürücü ... yönetiminde emniyet şeridi üzerinde hiçbir önlem almadan duraklama yapmış olan ... plakalı kamyonun sol arka ve sol yan kısmına sürücü ... yönetimindeki ... plakalı çekicinin sağ ön ve yan kısmı ile çarpması sonucu, çarpışmanın etkisiyle ... plakalı çekiciye bağlı yarı römorkun sürücüsü ... kaza yerinde yaralanmasıyla sonuçlanan kaza meydana gelmiştir.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya makine mühendisi ... ve sigorta uzmanı ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 31.08.2022 tarihli rapor, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Kusur Yönünden, Kaza yeri TEM otoyolu olup 3 şeritli tek yönlüdür. Yolun sağında 2 m genişliğinde emniyet şeridi mevcuttur. 22.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda, sürücü ... ifadesinde, kendisini bir TIRın sollayarak önüne geçtiği, 30-35 m önünde seyrederken tekrar orta şeride manevra yaptığını, diğer TIRın manevrası sırasında kendisinin sağa kontrolsüz olarak manevra ile emniyet şeridinde önlem almadan park etmiş olan kamyona arkadan çarptığını beyan ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ... önündeki araçları güvenli ve yeterli mesafeden takip etmediği, sürücü ... ise kendi ifadesinde aracının arıza yaptığını, emniyet şeridine aracını park ettiğini, TIR sürücüsü ... yola bakmadığını, telefonu ile uğraştığını, işaret ile uyarmaya çalışmasına rağmen kendisini görmediğini beyan ettiği, kazada önde giden ve sola doğru manevra yapan TIR şoförünün kusursuz olduğu, sürücü ... doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yaptığından kusurlu olduğu, sürücü ... ise yerleşim yerleri dışında karayolunun taşıt yolu üzerinde gerekli tedbirleri almadan park ettiğinden eşit derecede asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Dava konusu olayda davalı sürücü ..., ... plakalı aracını emniyet şeridine park ettikten sonra gelen araçları uyarmak için aracının en az 150 m gerisine kırmızı üçgen reflektör yerleştirmesi, arkadan gelen sürücüleri uyarması, aracının dörtlü flaşörlerini yakması gerekirken bu önlemleri almadığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52 ve 59.maddelerine göre olayda % 50 oranında asli kusurludur. Sürücü ... ise, ... plakalı aracıyla seyri sırasında yoldaki araç trafiğini yeterince kontrol etmemiş, emniyet şeridine girmemesi gerekirken girerek kazaya neden olmuştur. Bu nedenle sürücü ... olayda % 50 oranında eşit derecede asli kusurludur.
Hasar Yönünden, Davacıya ait ... plakalı ... tipi ve 999.000 Kmdeki araçtaki hasara ilişkin Değiştirilecek parçalar toplamı 184.320,62 TL İndirim 40.550,54 TL Parçalar net toplamı 143,770,08 TL İşçilikler toplamı 6.500,00 TL İndirim 1.105,00 TL İşçilikler toplamı 8.395,00 TL Hasar toplamı 149.165,08 TL'dir. Aracın kazada önceki sigorta değeri 180.000,00 TL olup kazadan önceki piyasa rayiç değeri 162.500,00 TL'dir. Aracın hasarlı haliyle sovtaj değeri 65.000,00 TL'dir. Dolayısıyla gerçek hasar miktarı 97.500,00 TL'dir. Davalı sürücü olayda % 50 oranında kusurlu olduğundan, davacının davalıdan talep edebileceği toplam maddi zararı 97.500,00 x % 50 = 48.750,00 TL'dir. Davacı şirket sigortalısına, sovtaj tenzilinden ve yapılan ödemeden sonra 12.750,00 TL ödeme yapıldığını belirttiğinden davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bakiye maddi zararı 12.750,00 TL'dir.
Asıl alacak: 12.750,00 TL Ödeme tarihi: 19.09.2018 Takip tarihi: 24.01.2020 İşlemiş gün sayısı: 492 gün İşlemiş yasal faiz miktarı: 12.750,00 x 492 / 365 x 0,09 = 1.546,77 TL'dir.
Sonuç olarak, dava konusu olayda davalı sürücü ...'nun % 50 (Yüzdeelli) oranında asli kusurlu olduğu, davalı ... Ltd. Şti vekilinin, davacının müvekkiline ve diğer davalıya rücu etme hakkının bulunmadığı itirazının yerinde olmadığı, davalı ... yönünden de davacının rücu tazminatı talebini kanıtladığı, araç maliki ve araç sürücüsü olarak davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, davacıya ait ... plakalı aracın tamirinin ekonomik olmadığı ve pert total sayılması gerektiği, davacının davalılardan talep edebileceği bakiye maddi zararının 12.750,00 TL olduğu, davacının davalılardan talep edebileceği işlemiş yasal faiz miktarının 1.546,77 TL olduğu anlaşılmış, davalılar tarafından ... 13. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalılar tarafından ... 13. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 976,61 TL ilam harcından peşin yatırılan 244,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 732,45 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsile alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 9.200,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalılarca yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 244,16 TL peşin harç, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti, 134,60 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.833,16 TL yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, KESİN olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır