T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/449 Esas
KARAR NO: 2021/124
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/09/2014
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... in içinde bulunduğu, davalılardan ... AŞ nin maliki olduğu, kaza esnasında dava dışı ... nun sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın 20/07/2011 tarihinde ... istikametinden ... istikametine seyir halinde olduğu sırada ... istikametinden ... istikametine seyir halinde olan ... plaka sayılı araç ile çarpışmak suretiyle ölümlü, yaralamalı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, işbu kaza sebebiyle araçta bulunan müvekkillerin murisi ... in hayatını kaybettiğini, davalılardan ... A Ş. kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın maliki, Diğer davalı ...Ş. ise anılan aracın ihtiyari mali mesuliyet ve kasko sigortacısı olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... sayılı soruşturma dosyası kapsamında alınan 20.07.2011 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olduğu şekilde, araç sürücüsü dava dava dışı ... müvekkillerin murisi ...'in vefatına sebebiyet veren kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu, dolayısıyla davalı ...Ş. aracın maliki olması sebebiyle ve diğer davalı ...Ş. ise aracın kasko ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı sıfatıyla ve başkaca tespit edilecek hukuki sebeplerle müvekkillerin dava konusu sebebiyle uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini ile yükümlü olduğunu, yargılama konusu işbu kaza sebebiyle, aracın aynı zamanda zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Şirketi aleyhinde ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin "...E. Sayılı dosyası ile maddi tazminat talepli olarak dava açıldığını, yapılan yargılama sonunda poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tazminata hükmedildiğini, ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 200.000,- TL olarak hükmedilen maddi tazminat tutarının, davalı ... Şirketinden zorunlu mali mesuliyet sigortacısı sıfatıyla kısmen hüküm gereği avans faizi olması gerekirken yasal faiz ile tahsil edilmiş olup, işbu eldeki davanın ise tazmin edilmeyen bakiye maddi tazminat talepleri ile önceki davada talep edilmeyen fakat saklı tutulan manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğunu, ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2012 tarih ve ...E., ... K. Sayılı ilamı ile müvekkiller lehine 200.000,-TL maddi tazminata hükmedilmekle zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limitinin dolduğunu, dolayısıyla aracın aynı zamanda ihtiyari mâli mesuliyet ve kasko sigortacısı olan davalı ... Şirketi yönünden ihtiyari mali mesuliyet poliçe ve kasko limit ve teminatlarından sorumluluk söz konusu olduğunu, işbu poliçe kapsamında aynı zamanda manevi tazminat yönünden de limit ve teminat düzenlendiğini, dava konusu trafik kazasında vefat eden ... in müvekkili davacı ...’in eşi olup, müvekkili davacının, hayat arkadaşı ve küçük yaştaki çocuklarının babası olan eşini ani ve beklenmedik bir ölüm ile kaybetmiş olup işbu kayıp sebebiyle tarifi imkansız acı ve keder içinde olduğunu, müvekkili davacının, eşinin işbu kaza sonucunda vefatı sebebiyle ölçülemez manevi zararlara uğramış bunun yanı sıra maddi olarak da eşinin bakım ve desteğinden yoksun kaldığını, iki çocuk sahibi olan müvekkili ...’in tekrar evlenme imkanında olmadığını, müvekkili davacı ...’in dava konusu trafik kazası ve eşinin vefatı sonucunda uğradığı manevi ve maddi zararlardan fazlaya ilişkin ve başkaca sorumluluklara karşı her türlü talep ve dava açma hakları saklı kaymak kaydıyla şimdilik, 75.000 TL manevi tazminatın, 10.000 TL maddi tazminatın , diğer müvekkilleri ... ve ... in babalarını kaybettiklerini, kaza tarihinde henüz 8 ve 4 yaşlarında olduklarını, bu kaza neticesinde babalarının ölümü nedeniyle maddi olarak bakım, destek ve gözetimden mahrum kaldıklarını, manevi yönden keder ve ızdırap içinde olduklarını, baba sevgi ve ilgisi ile şefkatinden uzak büyüyeceklerini bu nedenlerle, her biri için ayrı ayrı 60.000 'er TL den toplam 120.000TL manevi tazminatın, 10.000 'er TL den toplam 20.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevabında :
Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanların 20.07.2011 tarihinde vefat eden ... 'in ölümü nedeni ile huzurdaki davayı açtıklarını, davanın konusunun ise ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile hükmedilen avans faizi ile yasal faizi arasındaki fark olan 30.000 TL faiz farkı talebi ile Kasko poliçesinden manevi tazminat talebine ilişkin olduğunu, ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E.... K. Sayılı dosyasından 18.07.2012 tarihinde davacı yanın dilekçede belirttiği üzere poliçe limiti ile sorumluluğa hükmedildiğini, taraflarınca 08.08.2012 tarihinde 256.069,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin yasal faiz işletilmek sureti ile ferileri ile yapıldığını, davacı yanın ise faizin avans faizi olarak hesap edilmesi gerektiğinden bahisle davayı açtığını, ancak mahkeme kararı temyiz edilmiştir. Temyiz akıbetinin beklenilmesi gerektiğini, zira bu hususta açılan derdest bir dava bulunduğunu, temyiz incelemesi sonucu faizin yasal mı yoksa avans mı olduğunun karara bağlanadığını, ... 25. Asliye Hukuk mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, diğer talep manevi tazminat yönünden ise müvekkilinin teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, mahkemece manevi tazminatın tayininde kusur durumu tarafların kaza neticesinde yaşadığı elem, keder ve mali ve sosyal durum vefatın davacılara etkiside dikkate alınarak hesaplama yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tic AŞ vekili cevabında :
Davalı ... Tic. AŞ. Cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ruhsat sahibi olduğu...plakalı, ...’nun sevk ve idaresindeki araç ile davacı ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 20.07.2011 tarihinde davaya konu kaza meydana geldiğini, müvekkili firma ... A.Ş; araç kiralama firması olup, müvekkil firma kazaya konu aracı 01.11.2010 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile ... Tic. A.Ş unvanlı firmaya kiraladığını ve bu firmanın da aracı kendi bünyesinde çalışan personeli, kazada araç sürücüsü olan ...’ya yapılan iş gereği tahsis ettiğini, müvekkili firma kazaya konu aracı uzun süreli kiraya veren konumunda olup, olayda müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, söz konusu davanın müvekkiline yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu konuda yerleşmiş birçok Yargıtay kararın olduğunu, davacıların murisi ... in, işleten sıfatı ile aracı işleten konumunda olan, aracı müvekkili firmadan kiralayan ... Tic. A.S nin bünyesinde çalışan araç sürücüsü ...’nun sevk ve idaresindeki araçta hatır için taşınan konumunda ve müvekkili firma araç kiralama işi ile iştigal olup uzun süreli kiralayan konumunda olup bu nedenle söz konusu tazminat bedellerinin müvekkili şirketten talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, huzurdaki davanın kazada asli kusurlu ... ve aracı işleten sıfatına haiz kiracı ... Tic. A.Ş ve yöneltilmesinin gerektiğini, dava konusu kazadan sonra başlatılan ve ... Cumhuriyet Savcılığının ... sor. numaralı dosyası kapsamında yapılan soruşturma sonucu araç sürücüsı ... nun kazada asli kusurlu olup, müvekkili şirkete atfedilecek bir kusurun söz konusu olmadığını, davacı tarafından talep edilen tazminat bedelleri, müvekkil şirket ile sigorta şirketi arasında imza altına alınan poliçeler kapsamında olup, kazanın meydana geldiği tarih de poliçenin geçerli olduğu döneme denk geldiğini, bu nedenle söz konusu bedellerin sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekirken, müvekkili şirkete yükletilmesinin doğru olmadığını, dava konusu olayda hatır taşımasının söz konusu olduğunu, 2918 sy Karayolları Trafik Kanunu Madde 87 - (Değişik madde: 17/10/1996 - 4199/30 md.) "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veva araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir.
Zarar görenin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında araçta taşınan eşyanın uğradığı zararlardan dolayı işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu da genel hükümlere tabidir.” Şeklinde olduğunu, hatır taşıması söz konusu olan bir trafik kazası neticesinde açılan tazminat davasında yerel mahkemenin “sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu olmadığı, hatır taşıması sonucu davacıların murisinin öldüğü, destekten yoksun kalma tazminatının da poliçe kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermesi üzerine : Yargıtay 11.Hukuk Dairesi Esas: 2003/12476 Karar: 2004/6299 03.06.2004 tarihli kararında:2918 sayılı KTK. nun 87 nci maddesinde, ölen kişinin hatır için karşılıksız taşınması halinde işletenin ve dolayısıyla trafik sigortacısının sorumluluğunun genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir. Ancak, yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 3 üncü maddesinde ise, sigortacının sorumluluğu dışında kalan istisnai haller içerisinde hatır taşıması yer almamaktadır, bu durum karşısında, yasal düzenleme ve poliçenin ayrılmaz parçası niteliğindeki genel şartlarda hatır taşımasından doğan zararların sigorta güvencesi dışındaki haller arasında gösterilmemesinden dolayı trafik sigortasının, hatır taşıması da dahil, aracın işletilmesine bağlı tehlike sorumluluğu hallerini sigorta örtüsüne aldığı, taşımanın niteliği ve türünün sonuca etkili olmadığı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir." Şeklinde karar verdiğini, dava konusu olayda da talep edilen tazminatın sigorta şirketinden tahsil edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; davacının maddi tazminat bedelleri ve manevi kayba uğradıkları iddia edilen davacıların talep ettikleri manevi tazminat bedeli de haksız ve hukuka aykırı olup iş bu davanın müvekkili yönünden usule, hukuka ve kanuna aykırılıktan dolayı reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
Taraflarca ibraz edilen deliler incelenmiş;talep edilen deliller toplanmıştır. Davalı ... şirketi tarafından düzenlenmiş bulunan ZMMS poliçesi ve Hasar dosyası ile kaza tespit tutanağı incelenmiştir.
GEREKÇE :
Dava ihtiyari mali mesuliyet poliçesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Yapılan yargılamada: 20/07/2011 tarihinde müteveffa polis memuru ...'in içinde bulunduğu ... plakalı araca davalılardan... Tic. A.Ş. Nin maliki olduğu dava dışı ...'nun sevk ve idaresinde bulunan ... Plakalı aracın çarpması suretiyle ...'in hayatını kaybettiği, kazaya sebebiyet veren ... Plakalı aracın diğer davalı ...Ş.'nin İhtiyari mali mesuliyet ve kasko sigortacısı olduğu anlaşılmıştır. Kazanın oluşumunda davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu minibüsün şoförünün kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, ...'nun %100 kusurlu olduğu, kazaya karışan aracın davalı ... şirketince kaza tarihini kapsar şekilde ihtiyari mali sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu ve SGK'ya yazılan yazıya verilen cevapta rücuye esas bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2014/401 Esas 2017/1292 karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2018/2028 esas 2020/734 karar sayılı ilamında;
"Davaya konu trafik kazasında ... plakalı aracın 29/12/2010-2011 tarihlerini kapsayan Motorlu Kara Taşıtları Bileşik Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı ...Ş. Tarafından sigortalı olduğu, poliçenin incelenmesinde ek sözleşme ile manevi tazminat klozunun eklendiği ancak limit belirtilmediği, yine kombine tek limitin 100.000,00 TL olduğu görülmüştür. Bilirkişi raporunda kombine tek limit olan 100.000,00 TL üzerinden garameten maddi tazminat paylaşımı yapılmıştır. Bu doğrultuda mahkemece 100.000,00 TL kombine tek limitin maddi ve manevi tazminat için üstü limit olduğu gözetilerek değerlendirme yapılmadan hüküm kurulması doğru olmamıştır." gerekçesi ile kaldırılmıştır. Diğer yönlerden tarafların istinaf başvuru nedenleri reddedilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararına uygun şekilde 100.000,00 TL kombine tek limitin maddi ve manevi tazminat için üstü limit olduğu gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Alınan ek rapor istinaf kararına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. Sigorta şirketi kombine tek limit kapsamında sınırlı olarak hükmedilen tazminattan sorumlu tutulmuştur.
Davanın ...'ya ihbar edildiği ve kazaya sebep olan aracın malikinin her ne kadar ... A.Ş ise de; davalı ... firmasının aracı işleten sıfatıyla ve uzun süreli kira ilişkisi sebebiyle aracı kiraladığından dava konusu tazminatlardan yerleşik Yargıtay kararları uyarınca sorumlu tutulmuştur.
Davalı taraf cevap dilekçesinde hatır taşıması olduğuna dair iddiası ve savunması bulunmadığı, bu iddianın sonradan ileri sürülmesinin mümkün olmaması ve ispatlanamaması ile bu durumda davacıların maddi tazminat taleplerinin sigorta teminatı içinde kaldığının kabulü ile ölümlü kaza nedeniyle talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatının ve davalıların sorumluluklarının hesaplanması yönünden dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış ve bilirkişiler tarafından verilen raporların dosya kapsamına, yasal düzenlemelere uygun gerekçeli ve denetime açık olduğundan mahkemece benimsenmiş hüküm kurmaya yeterli görülerek maddi tazminat taleplerinin kabulüne, manevi tazminat talepleriyle ilgili olarak da tarafların sosyal ve ekonomik durumları murislerinin ölümünden duydukları üzüntü ve tüm hususlar değerlendirilerek davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davalılar aleyhine açılan maddi tazminat talebinin kabulü ile,
A) Davacı ... için 477.064,85 TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 66.593,25 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
B) Davacı ... için 33.387,19 TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ( davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.660,50 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
C) Davacı ... için 105.934,17TL nin davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 14.787,30 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
2-)Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile,
A) Davacı ... için 40.000 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 5.583,57 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
B) Davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.187,69 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
C) Davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın (davalı ... AŞ nin sigorta teminat miktarına göre 4.187,69 TL sinden sorumlu olma kaydıyla )
Davalı ... AŞ yönünden dava tarihinden, davalı ... AŞ yönünden kaza tarihi olan 20/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 48.936,34.-TL nispi karar harcından peşin + ıslah yatırılan 2.671,25.-TL.harcın mahsubu ile bakiye kalan 46.265,09.TL harcın davalılardan (...3.238,55.TL sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Maddi Tazminat yönünden Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 47.869,31 TL vekalet ücretinin davalılardan (...6.240,00.TL sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Manevi Tazminat yönünden davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 13.450,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (... Sigorta A.Ş 201,75.TL sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Manevi Tazminat yönünden Davalılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan peşin + ıslah toplam 2.671,25.TL harcın davalılardan (... Sigorta A.Ş 186,98.TL sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-)Davacı tarafından yatırılan 21,15.TL.başvuru, 3,30.TL vekalet harcı, 1.500,00.TL bilirkişi ücreti 395,00.TL.posta giderinden ibaret toplam 1.919,45.TL yargılama giderinin davalılardan (... Sigorta A.Ş 134,36.TL sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin . yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/02/2021
Başkan ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Katip ...
(e-imza)