T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/573 Esas
KARAR NO: 2021/411
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 14/10/2020
KARAR TARİHİ: 16/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş'nin sigortacılık işi ile iştigal ettiğini ve dava dışı sigortalı ... A.Ş 'ye ait emtianın taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Emtia Nakliyat Sigortası Poliçesi ile teminat altına alındığını, sigortalının, Belçika'da mukim dava dışı ... firmasından ithal ettiği boyalı alüminyum rulo emtiasının taşıma işini, davalı ... Ltd. Şti'nin üstlenerek bu taşımaya ilişkin nakliye faturası düzenlediğini, sigortalıya ait boyalı alüminyum rulo emtiasının, 08.11.2018 tarihli ve ... numaralı CMR belgesi ile ... plakalı araca yüklenerek davalının sorumluluğunda Belçika'dan Türkiye'ye taşındığını, emtianın tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde, boyalı alüminyum rulonun hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve bu durumun antrepo yetkilileri ve araç sürücüsü tarafından tutanak altına alındığını, yapılan ekspertiz incelemesinde, hasara konu emtianın 0,5 X 1.550 mm ebatlarında toplam 3.816 kg ağırlığında boyalı alüminyum sac olduğunu, ayrıştırma işlemi sonucunda 332 kg'lık kısmının hasarlı olduğunu ve hasarın, yükleme, aktarma ve boşaltmalar esnasında meydana geldiğinin tespit edildiğini, sigortalının 18.747,48-TL tutarındaki zararının, müvekkilince karşılanmış olup müvekkilinin TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına "kanuni halef' olduğunu, söz konusu taşımanın, Belçika'dan Türkiye'ye yapılmış olduğunu, yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye CMR hükümlerinin uygulandığını, hem yükleme yeri hem de teslim yeri akit ülke olması sebebiyle olaylarında CMR hükümleri uygulama alanı bulacağından davalının taahhüt ettiği taşıma işi sırasında meydana gelen hasardan, CMR m. 17 uyarınca sorumlu olacağını, ... 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatmış oldukları icra takibine davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış, davalı vekili davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
... 6. İcra Müdürlüğü... E sayılı uyap dosyası, dekont, sigorta poliçesi, hasar dosyası, 14.11.2018 tarih ve ... nolu nakliye faturası, Tutanak, ... Gümrük Müdürlüğü'nün düzenlemiş olduğu... tarih ve ... nolu beyanname, hasara konu emtia belge ve fotoğrafları, ...Şti tarafından verilen 29-11-2018 tarihli ve ... nolu nakliyat sigorta poliçesi ekspertiz raporu, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının karşılamış olduğu sigortalısının emtiasının taşınması sırasında meydana gelen hasardan kaynaklanan bedelin rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği, CMR hükümlerinin olaya uygulanıp uygulanamayacağı, kusur, sorumluluk ve hasar durumu hususlarındadır.
İlgili ... 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 18/09/2019 tarihinde rücuen tazmin talepli 18.747,48 TL alacağın asıl alacağına işleyecek yıllık %19,50 avans faizi ile birlikte tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 23/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 30/09/2021 tarihli itiraz dilekçesinde takibe konu borçla ilgili borçlarının bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde de inceleme yapılmak suretiyle mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya mali müşavir ..., metalurji mühendisi ... Açma ve taşıma hukuku uzmanı ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan raporda özetle; Dosyada mübrez ... Bankası ... Şb.'den sadır 28.08.2019 tarihli dekont kapsamı ile davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı/sigortalı... San. AŞ'ye ... İBAN hesabına "..." numaralı hasar ödemesi açıklaması ile 18.747,48 TL 5 ödeme yaptığı, bu durumun, davacının dava dışı sigortalının haklarına halef olduğunu gösterdiği, dava dışı sigortalının görevlileri ile davalı firmanın taşıma aracının şoförünün tesellüm anında hasarlı duruma dair Tutanak tutmuş oldukları, bu durumda CMR Konvansiyonumun md. 30 hükmünün içeriği ve rasyosu dikkate alındığında, davacının sigortalısının hasar bildiriminde (zamanında bulunduğu) sonucuna ulaşılabileceği, hasar tutarının CMR Konvansiyonu md. 23/1 hükmü ile uyumlu ve her halükarda/muhasebesel değerlendirmeye göre, CMR Konvansiyonu md. 23/3'de yer alan brüt kg. başına 8.33 SDR sınırının altında olduğu, bu yönüyle ve CMR Konvansiyonu'nun ayrıca md. 34 hükmü de gözetildiğinde davalıya yöneltilen talebin kabul edilebilir nitelikte olduğu, talep TL cinsinden olmakla, HGK'nın 14.4.1999 tarih ve 1999/11-181 E ve 198 K. sayılı içtihadına göre somut olayda CMR Konvansiyonu'nun md. 27 hükmünde yer alan faiz oranının tatbik edilmeyeceği, davacı yararına hüküm kurulmasının mahkemece benimsenmesi seçeneğinde kısa vadeli avans faizinin tatbikine elverişli olduğu ve davacının 18.747,48 TL alacağına CMR Konvansiyonu'nun md. 27/1, c. son hükmüne göre, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa(md. 2) gereği yıllık %19,50 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekeceği beyan edilmiştir. Bilirkişi Raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hükme esas almaya elverişlidir.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Somut olayda, davalı icra takibine itirazında genel olarak borca itiraz etmiş, özel bir itiraz sebebi bildirmemiş, cevap dilekçesi de sunmamıştır. Bu durumda ispat yükü davacı alacaklıdadır.
Bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere; Davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... A.Ş tarafından, 1 bobin (2.883 M2 - 3,816 Kg) boyalı alüminyum rulo cinsi emtia, Belçika' da yerleşik ... adlı firmadan, 30.10.2018 tarih ve ... nolu fatura ile 39.987.21 Euro karşılığında satın alınmıştır. Emtia, 08.11.2018 tarih ve ... nolu ekli CMR belgesi ile, ... plakalı tıra, satıcı firmanın Belçika' daki tesisinden yüklenerek, davalı ...Tİc. Ltd. Şti. unvanlı nakliyeci firma sorumluluğunda ...'a sevk edilmiştir. Bu taşımayla ilgili nakliyeci firma tarafından, 14.11.2018 tarih ve ... nolu nakliye faturası düzenlenmiştir. Taşıma sonrası nakliye aracı, 14.11.2018 tarihinde, ... Gümrük Müdürlüğü' ne bağlı ...' ya varmış olup, emtianın buraya tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde, boyalı alüminyum rulonun hasarlı olduğu, antrepo yetkilileri ve araç sürücüsünün de imzasını taşıyan Tutanak ile tespit edilmiştir. Emtianın mil üleştirilme işlemleri, ... Gümrük Müdürlüğü'nün düzenlemiş olduğu 18-11-2018 tarih ve ... nolu beyanname ile tamamlanmıştır. Gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrası emtia, 10.11.2016 tarihinde, ...plakalı dahili (İç) nakliye aracı ile antrepodan sigortalı firmanın ...'daki tesisine getirilmiştir. Dahili nakliye aracı, aynı gün sigortalı firma tesisine vardıktan sonra, hasarlı rulo sacın buraya tahliyesi esnasında araç sürücüsünün de imzasını taşıyan tutanak düzenlenmiş ve söz konusu hasarın incelenmesi ve tespiti amacı ile sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulmuştur. Hasara konu emtia, 0,5 x. 1.550 mm ebatlarında ve 3.816 kg ağırlığında, ... seri numaralı boyalı alüminyum sacdır. Boyalı alüminyum rulonun, sigortalı firmanın ...'daki tesisinde firma çalışanlarınca ambalajlan çıkartılarak, ilk kalite kontrolleri yapılmıştır. Yapılan kontrollerde, alüminyum rulonun, yan yüzey ve dış sarımlarında, çentik / batık ve ezilme şeklinde zedelenmelerin oluştuğu tespit edilmiştir. 3.816 kg ağırlığındaki hasarlı boyalı alüminyum rulo, sigortalı firma tesisinde hatta alınıp, hasarlı kısımları kesilerek ayrıştırılmıştır. Yapılan ayrıştırma işlemi sonucunda, toplam 332 Kg' lık kısmın hasarlı olduğu belirlenmiştir. Hasarlı emtia bedeli (332 Kg x 10,6179527 Euro/Kg) = 3.525,84 Euro Sovtaj tenzili (332 Kg x 1,50 Euro/Kg) = 498,00 Euro Toplam Hasar Miktarı : 3.525,84 - 498,00 = 3.027,84 Euro olup TL cinsinden 3.027.84 x 6,1917 TL =18.747,48 TL dir. Yapılan hesaplamada, poliçede belirtilen kur (1,00 Euro- 6,1917 TL) esas alınmıştır.
Dosya kapsamına göre, söz konusu hasarın, ... plakalı TIR ile Belçika'dan -...' a parsiyel olarak yapılan taşıma sonrası emtianın Egemen Antrepo' ya tahliyesi esnasında düzenlenen tutanak ile tespit edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut bulgulara istinaden hasarın, yükleme, aktarma ve boşaltmalar esnasında, rulo sacın bir nesneye (nakliye aracı kasası ya da kasa içerisindeki bir başka emtiaya) çarpması ya da sürtmesi / teması sonucu oluştuğu ve davalının taahhüt ettiği taşıma işi sırasında meydana gelen bu hasardan CMR m. 17 uyarınca davalının sorumlu olacağı, davacının davasını kanıtladığı anlaşılmış, davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, 18.747,48 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa m.2 gereği yıllık %19,50 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesine, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, 18.747,48 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa m.2 gereği yıllık %19,50 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesine, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.280,64 TL ilam harcından peşin yatırılan 226,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.054,21 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 4.080,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 226,43 TL peşin harç, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, 28,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 2.708,83 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/06/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır