T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/630 Esas
KARAR NO: 2023/58
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 18/04/2018
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı bankanın ... 10. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası ile müvekkilleri hakkında İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu ile takip başlattığını, takipte talep edilen faiz tutarının fahiş olduğunu, davalı tarafça takip talebinde talep edilen temerrüt faizinin (takip öncesi ve takip sonrası işletilen) kanuna aykırı olduğunu, bu aykırılığın ve kanuna uygun faiz oranının tespiti gerektiğini, ileri sürerek haciz yolu ile talep edilen hukuka aykırı faizin kaldırılarak kanuna uygun faiz oranının tespitinin yapılmasına ve yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Banka'nın ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından yapmış olduğu ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinde talep etmiş olduğu %48 oranındaki temerrüt faizinin hukuka ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Alacaklı banka, asıl borçlu ve müşterek borçlu müteselsil kefil aleyhine 01.11.2017 tarihinde ... 10 İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile başlattığı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip talebinde asıl borçlu ve müşterek borçlu müteselsil kefil ... aleyhine a) T.P. işletme kredisinden kaynaklanan 23.920.132,57 TL asıl alacak, 42.525,00 TL işlemiş faiz (%16 akdi faiz) 1.945.504,00 TL %48 işlemiş temerrüt fazi ( 20.08.2017-20.10.2017 tarihleri arası) 99.401,45 TL işlemiş faizinin %5 gider vergisi 26.007.563,02 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %48 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile tahsiline, b) Kredili mevduat hesap kredisinden kaynaklanan 263.909,82 TL asıl alacak, 703.00 TL %22.08 İşlemiş akdi faiz, ( 16.08.2017-20.08.2017 tarihleri arası) 12.918,00 TL %28.08 işlemiş temerrüt faizi (20.08.2017-20.10.2017 tarihleri arası) 681,05 TL %5 G.V. 278.211,87 TL toplam alacağının, asıl alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %28,08 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, c) ... nolu kredi kartından kaynaklanan 3.027,53 TL asıl alacak, 24,00 TL %22.08 işlemiş akdi faiz, (16.08.2017-20.08.2017 tarihleri arası) 401,00 TL %28.08 işlemiş temerrüt faizi (20.08.2017-20.10.2017 tarihleri arası) 21,25 TL %5 G.V. 3.473,78 TL toplam alacağının, asıl alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %28,08 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Borcun sebebini ise genel kredi sözleşmeleri, şirket kredi kartı üyelik sözleşmesi, ... 5. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ekleri olarak beyan etmiştir.
... 18. ATM ...Esas 2019/946 Karar sayılı kararı ile, takip tarihi ile dava tarihi arasında 24/11/2017 tarihinde Kredi Garanti Fonu tarafından ödenen 20.400.000,00TL yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından bu kısma yönelik talebin dava şartı yokluğundan usulden reddine, itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kredi garanti fonu tarafından ödenen miktarın T.P işletme kredisinden düşülmesi sonucunda kalan miktarın 24/11/2017 tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanması suretiyle takibin devamına, kredili mevduat hesabı yönünden ise itirazın kısmen iptaline şeklinde karar verilmiştir.
... 9. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas ...Karar sayılı kararı ile, Şikayetin kısmen kabulüne, davacılar yönünden takip tarihi itibariyle icra emrinin 26.288.802,80 TL olarak düzeltilmesine, takip tarihi itibariyle icra emrinin bakiye kısmının iptaline, takibin buna göre devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir.
Mahkememizin 2018/1177 Esas 2019/651 Karar sayılı dosyasından verilen 03/07/2019 tarihli "Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine..." ilişkin kararını İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2020/796 Esas - 2020/832 Karar sayılı 17/09/2020 tarihli kararı ile "... Davacılar vekili dava açılırken dava değerini 1.128- TL göstererek davalı banka tarafından müvekkilleri hakkında açılan icra takibinde fahiş oranda faiz talep edildiğini bildirerek, takipte uygulanması gereken faizin belirlenmesini talep etmiştir. Davacıların takipte talep olunan asıl alacağa ve faizin tamamına yönelik menfi tespit isteği bulunmamaktadır. Mahkemece kısmi olarak menfi tespit talebinde bulunulmayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dava değerinin gösterilmesi için mehil verilmesi üzerine davacılar vekilince takipte işlemiş faizin oransal olarak ne miktarın haklı olduğu belirlenerek incelemeyi gerektirdiğini, dava haklarını saklı tutmak amacıyla dava değerini 5.000- TL olarak belirttiklerini bildirerek, 5.000,- TL'nin harcını ikmal etmiştir. Kural olarak menfi tesbit davası kısmi olarak açılamaz.Ancak somut olayda davacı işlemiş faizin tamamından dolayı borçlu olmadığının tesbitini talep etmemektedir. Davacı takipte talep olunan temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu ileri sürerek menfi tesbit davası açtığı , işleyecek faiz oranı bakımından davanın maktu harca tabii olduğu, işlemiş faiz isteği bakımından da belirlenecek faiz oranına göre hesaplanacak işlemiş faiz tutarından 5.000-TL faiz isteği bakımından taleple bağlı kalınarak kısmi olarak menfi tesbite ilişkin hüküm verilebileceği gözetildiğinde davacı tarafın dava açmakta hukuki yararı mevcuttur. Faiz isteği bakımından kısmi dava şeklinde menfi tesbit talebinde bulunmak mümkün olduğundan dava değeri esas alınarak talebi aşmamak üzere hukuken verilmesi mümkündür. (Yargıtay 19. H.D.'nin 2013/7695-12236 Esas-Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.) ..." ifadelerine yer vererek kaldırmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2020/796 Esas - 2020/832 Karar sayılı 17/09/2020 tarihli kararı doğrultusunda ... 9 İcra Hukuk Mahkemesi ... E ve ... 18 ATM ... E sayılı dosyaları da incelenerek BAM karraında belirtildiği üzere takipte işlemiş faiz miktarının ve işleyecek faiz oranının tespiti için rapor aldırılmış, Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Davacı borçlular icra takibinde davalı alacaklı banka tarafından uygulanan % 48 temerrüt faizi ve % 28,08 (KMH ve Kredi Kartları için) temerrüt faizi oranlarının fahiş olduğunu iddia ederek işbu temerrüt faiz oranlarına itiraz etmiş, ayrıca kredilere takipte işlemiş faiz tutarlarının da fahiş olduğunu iddia ederek tespitini talep etmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, davacı borçlular lehine tahsis ve kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi üzerine, kredi hesaplarının 16.08.2017 tarihinde kat edilerek borçlulara keşide edilen ihtarname, muhataplara 18.08.2017 tarihinde tebliğ ile ihtarnamede verilen 1 günlük mehil sonrası 20.08.2017 tarihinde temerrüde düşüldüğü anlaşılmıştır.
Genel Kredi Sözleşmesinin “Faiz” başlıklı 10.maddesine göre; ”… temerrüde düşmesi halinde müşteri temerrüdün doğduğu tarihten itibaren fiili ödemeyi gerçekleştirdiği tarihi kadar geçecek günler için akdi faizi, temerrüt tarihinde ise bankaca tespit edilmiş en yüksek kredi faiz oranının yıllık %50 fazlası olarak hesaplanacak oranda temerrüt faizini (teşvik kapsamındaki kredilerde ayrıca mevzuat ile öngörülen ceza faizini) ödeyecektir…” Sözleşmenin işbu hükmü gereğince, davacı borçluların 20.08.2017 temerrüt ve 20.10.2017 takip tarihleri itibariyle davalı alacaklı banka tarafından tespit edilen ve uygulamadaki en yüksek (TCMB yapılan bildirimde) cari kredi faiz oranının % 32 olduğu, ayrıca, davalı alacaklı banka tarafından, kredilerin teminatı için alınan ipotek resmi senedinde, akdi faiz orak % 32 akdi faiz oranı belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, Sözleşmenin 10.maddesi hükmü gereğince % 32 cari faiz oranın % 50 fazlası olan % 16 ilavesiyle bulunan % 48 temerrüt faiz talebinin sözleşme hükmüne ve bankacılık uygulama ve teamüllerine uygun olduğu anlaşılmıştır.
Diğer yandan, gerek ticari kredili mevduat hesabı gerekse şirket ticari kredi kartı için talep edilen % 28,08 Temerrüt faiz oranının, TCMB Bankası tarafından her üç aylık veya birer aylık dönemlerde belirlenen azami kredi kartı akdi ve gecikme faiz oranlarının esas alındığı, davacı borçluların temerrüt ve takip tarihleri itibariyle davalı alacaklı banka tarafından işbu kredilere (KMH ve Şirket Kredi kartı) uygulanan % 28,08 Temerrüt faiz oranlarının da TCMB tarafından belirlenen azami gecikme/temerrüt faiz oranlarının esas alınmasında fahiş oran olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı banka tarafından uygulanan % 48 temerrüt faiz oranı ile % 28,08 temerrüt/gecikme faiz oranlarının talebinin uygun talep olduğu ve fahiş oranlar olmadığı, sözleşme, bankacılık uygulama ve teamüllerine de uygunluk arz ettiği kabul edilmiştir.
İşlemiş faiz yönünden yapılan hesaplama sonucu, taksitli ticari (KGF kaynaklı) kredi ile ilgili olarak asıl alacak 23.920.132,57 TL, kat tarihi 16.08.2017, kat / temerrüt arası 16.08.2017 / 20.08.2017 arası -4 gün, temerrüt faiz oranı % 48, temerrüt tarihi 20.08.2017, takip tarihi 20.10.2017, faize esas tarih aralığı 20.08.2017 (temerrüt tarihi) ila 20.10.2017 takip arası gün sayısı 61 gün için % 48 temerrüt faizi üzerinden temerrüt tarihi itibariyle İşlemiş faiz 23.920.132.57 TL x 4 gün x %16/36000= 42.524.68 TL faiz, faizin %5 BSMV = 42.524.68 TL x 5/100 = 2.126.23 TL %5 BSMV, takip tarihi itibariyle işlemiş temerrüt faizi: işlemiş faiz hesabı = 23.920.132.57 TL x % 48 x 61 gün /36000 = 1.945.504.12 TL faiz, faizin %5 BSMV = 1.945.504.12 TL x %5 = 97.275.21 TL BSMV, takipte işbu krediden talep edilebilecek toplam alacak 23.920.132.57 TL asıl alacak, 42.524.68 TL işlemiş faiz (temerrüt öncesi) 1.945.504.12 TL işlemiş faiz ( temerrüt – takip arası) 99.401.44 TL, %5 BSMV 26.007.562.81 TL toplam banka alacağı hesaplanmıştır.
Alacaklı davalı banka ise takipte 23.920.132.57 TL asıl alacak için işlemiş faiz ve ferileri ile birlikte toplamda (0.21 TL farkla) 26.007.563.02 TL alacak talebinde bulunmuştur. Gerek % 48 temerrüt faizi gerekse takipte işlemiş faiz tutarına ilişkin menfi tespit talebinde, davacı borçluların takip tarihi itibariyle davalı alacaklı bankaya takip tutarında olmak üzere borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Ticari Kredili Mevduat hesabı (KMH) ve Şirket Ticari Kredi Kartından kaynaklanan davalı banka alacakları ile ilgili olarak, takipte asıl alacaklar esas alınmak üzere, işbu asıl alacaklara TCMB tarafından yayınlanan azami akdi ve gecikme faiz oranları % 22.08 akdi, % 28.08 gecikme faiz oranları esas alınarak hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır. 16.08.2017 Kat tarihi ila 20.08.2017 temerrüt tarihi arasında % 22,08 akdi faiz, 20.08.2017 temerrüt tarihi ila 20.10.2017 takip tarihi aralığında % 28,08 temerrüt/gecikme faiz oranı esas alınarak yapılan hesaplamaların da, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, TCMB bildirimleri, Yargıtay kararları ve bankacılık uygulama ve teamüllerine uygun olduğu, KMH ve Şirket Kredi kartından kaynaklanan asıl alacaklar için talep edilen temerrüt faiz oranları ve işlemiş faizler yönünden her hangi bir fahiş uygulama bulunmadığı tespit edilmiş, davacı borçluların işbu krediler yönünden de takipte talep edilen tutarlarda davalıya borçlu olduklarının kabulü gerekmiştir.
Davacı borçluların dava konusu icra takibinde, takip alacaklısı davalı bankaya karşı 20.10.2017 takip tarihi itibariyle toplamda 26.007.562.81 TL borçlu oldukları tespit edilmiş, davalı takip alacaklısı banka tarafından takipte borçlulardan 23.920.132.57 TL asıl alacak için işlemiş faiz ve ferileri ile birlikte toplamda (0.21 TL farkla) 26.007.563.02 TL alacak talebinde bulunulmuş, gerek temerrüt faiz oranı, gerekse işlemiş faiz tutarının hesaplanmasında taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine, bankacılık uygulama ve teamüllerine ve Yargıtay’ın yerleşik kararlarına aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 179,70 TL ilam harcının peşin yatırılan 35,90 TL ile 275,00 TL ıslah harçlarından mahsubu ile fazla yatırılmış olan 131,00 TL harcın davacılara iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.000,00 TL avukatlık ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan masrafların davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 36,50 TL yargılama giderlerinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır