T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/793 Esas
KARAR NO: 2022/742
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Otoyolunun işletme hakkının sahibi, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, (Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalının, ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile 05.04.2017 – 24.10.2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ihalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 S.K. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 5. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının ise, müvekkili şirkete ait otoyol ve köprüden geçtiğini kabul ettiğini, bununla beraber HGS cihazında bakiyesinin bulunduğunu, sistemdeki arızadan dolayı paranın çekilmediğini gerekçe göstererek icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, ancak takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Bazı araçların müvekkili şirkete ait olmadığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müzekkere cevapları ve bilikişi incelemesi ile haklılıklarının ortaya çıkacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 5. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına ait takip talebi, araç ruhsat örneği, ihlalli geçiş dökümü, ihlalli geçiş bildirimi, fotoğraflar, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalıdan ihlalli geçişlerine ilişkin alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı varsa asıl alacak, işlemiş faiz ve KDV miktarları hususlarındadır.
İlgili ... 5. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasına ait takip talebinin ve itiraz dilekçesinin incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 16/05/2019 tarihinde, ihlalli geçişlerden kaynaklanan 1.258,00 TL asıl alacak, 176,26 TL faiz, 31,73 TL Kdv olmak üzere toplam 1.465,99 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun 28/05/2019 tarihli dilekçesi ile dosya alacaklısına borçlarının bulunmadığını ileri sürdüğü ve takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Somut olayda, davalı borçlu vekili bazı araçların müvekkili şirkete ait olmadığını ileri sürdüğünden bu hususu ispat yükü davalı borçludadır.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında aldırılan kök ve ek raporlar, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Kök raporda,
A-Yasal yönden irdelemeler: 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası ile işletme hakkı verilen şirkete, geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı ceza tutarını, genel hükümlere göre tahsil hak ve yetkisi verilmiştir.
1)-6001 sayılı Kanun'un 30.maddesinin 5. fıkrası, 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 16.05.2018 tarihli ve 7144 Sayılı “Torba Kanun”un 18. maddesi ile değiştirilmiş olup, 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. madde ile de söz konusu değişikliğin uygulama usulü belirlenmiştir.
6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası, Torba Kanun'un 18. maddesi ile yapılan değişiklikten önce aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;
"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.” (13.07.2010 Tarih ve 27640 sayılı Resmi Gazete)
2)-7144 sayılı Torba Kanun'un 18. maddesi ile yapılan değişiklikten sonra, 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası aşağıdaki şekilde mevcut halini almıştır;
4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletlme hakkı verilen veya devredilen otayollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş Ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir
3)-6001 sayılı Kanun'a 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. maddesi ile eklenen “Geçici Madde 3" ise aşağıdaki gibidir:
“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30'uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır”
Kısaca 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun'un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbe risinde ödenmemesi halinde, tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı u ulaması ortadan kaldırılmıştır.
Huzurdaki davanın temelini teşkil eden ve aşağıda 5 no.lu başlık altında detayına yer verilen, ... 5.lcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası ile 16/05/2019 tarihinde takip başlatılmıştır. Söz konusu icra dosyasırıda davacı tarafından İcra Takip Talebinde talep edilen 1.465.99 TL Asıl Alacak tutarının, 251.60 TL Geçiş Ücreti * 1.006.40 TL Ceza Tutarı (Geçiş Ücretinin 4 Katı) 176.26 TL FAİZ 21.73 TL faizin KDV si toplamından oluştuğu anlaşılmaktadır.
Ancak davacı tarafından, sayın Mahkemede görülmekte olan huzurdaki işbu davanın açıldığı 30/12/2020 tarihinde, dava konusu ihlalli geçişlere ait geçiş ücreti ve ceza tutarı henüz tahsil edilemediği için, davacı tarafça, 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. Maddesi dikkate alınarak, icra takibinde yer alan ceza tutarı geçiş ücretinin 4 katına indirilerek, huzurdaki davanın 1.465.99 TL KDV dahil Davaya Esas Değer üzerinden açıldığı tespit edilmiştir.
B-Plaka yönünden irdeleme Dosyaya CD sunulmadığından plakalar yönünden gerekli inceleme yapılamamıştır. Ancak davalı tarafca 20 adet resim çıktısı ibraz edilmiştir.
C-Davalıya ait araçların hesap bilgileri ve OGS-HGS bakiye Durumları yönünden irdeleme: Davalı tarafın HGS ve OGS bakiyelerini Sayın Mahkeme'ya ibraz etmediği için bu konuda inceleme yapılamamıştır. Karayolları Genel Müdürlüğü'nden OGS ve HGS kayıt ve bakiye durumunun talebi Sayın Mahkeme'nin takdirindedir.
D-Araçların Kayıtlı olduğu Emniyet Müdürlüklerinden gelen yazılar:
1- ... İlçe Emniyet Müdürlüğünden gelen 7.01.2021 tarihli yazıda ...plakalı aracın eski ve yeni sahiplerinin listesinin döküldüğü bu kişiler arasında davalı tarafın isminin bulunduğu fakat hangi tarihler arasında aracın sahibi olduğunun belirtilmediği,
2- ... İlçe Emniyet Müdürlüğün den gelen 12/01/2021 tarihli cevabi yazıda ... PLAKALI arcaın eski ve yeni sahiplerinin listesinin döküldüğü bu kişiler arasında davalı tarafın isminin bulunduğu fakat hangi tarihler arasında aracın sahibi olduğunun belirtilmediği,
3- ... İlçe Emniyet Müdürlüğün'den gelen 07/01/2021 tarihli cevabi yazıda....plakalı aracın 24/01/2017 tarihinde... A.Ş. nin edinim sağladığı, 27/07/2017 tarihinde ... a devir ettiğinin belirtildiği,
A-Davacı tarafın geçişleri ayrıntılı şelilde CD ortamında Sayın Mahkemeye sunmaması, ihlalli geçiş yapıldığını iddia ettiği 5 aracın tamamının CD görüntülerini ibraz etmemesi, (çıktılarda sadece 2 araç plakası var)
B- Müzekkere yazılan ilçe emniyet müdürlüklerin den gelen cevabi yazılarda geçiş tarihlerinde aracların davalı üzerine kayıtlı olup olmadığını açık olarak bildirmemesi,
C-Davalı tarafın Sayın Mahkeme'ye HGS/OGS hesap bakiyeleri ve banka talimat yazılarını ibraz etmemesi nedenleri ile Takip Tarihindeki Alacak Gerekçeli Olarak Hesaplanamamıştır.
Bilirkişi tarafından belirtilen eksiklikler temin edilerek ek rapor düzenlenmesi istenmiş, ek raporda, T.C.Noterler Birliği'nin gönderdiği 19/02/2022 tarihli yazı ekinde 6 adet plaka (plakalardan birinin iki ihlali var) incelemesinde araçların sahiplik tarihleri ve geçiş izahatı arz edilerek bu bilgiler doğrultusunda yapılan hesaplama neticesi Asıl Alacak 1.258.00 TL İşlemiş Faiz 183.45 TL Faiz KDV si 33.02 TL Toplam: 41.474.47 TL davacı tarafın alacaklı olacağı, davacı tarafın 1.465.99 TL takip başlattığı, talep ile bağlılık ilkesine göre, 1.465.99 TL KDV dahil alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Geçiş ihlali yapan ..., ..., ..., ..., ... plaka sayılı araçların kayden malikinin davalı olduğu, araç malikine geçiş ihlalinden dolayı ceza tahakkuk ettirilmesinin 6001 Sayılı Yasa'nın 30.md (1) hükmünden kaynaklandığı, bu hükme göre, Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, (Değişik ibare: 6639- 27/03/2015/ m.33) "geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye" ait geçiş ücretinin (Değişik ibare: 7144- 16/05/2018/ m.18) "dört katı" tutarında idari para cezası verileceği, bu nedenlerle davacı tarafça araç malikine geçiş ihlalinden dolayı ceza tahakkuk ettirilmesinin yasaya ve usule uygun olduğu, davacı tarafça sunulan delillerle davalı tarafın maliki olduğu ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile 05.04.2017 – 24.10.2018 tarihleri arasında ücretli yola giriş ve çıkış yaptığı ancak ücretini ödemediği, davacı tarafça davalı tarafa ödeme için bildirimde bulunulmasına rağmen ödeme yapılmadığı anlaşılmış, davalı tarafça itiraz sebepleri kanıtlanamadığından davanın kabulü ile davalı tarafından ... 5. İcra Müdürlüğünün ...dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 5. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 100,14 TL ilam harcından peşin yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 45,74 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 1.465,99 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 126,35 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.035,15 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır