T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/172 Esas
KARAR NO: 2022/165
DAVA: Rücuen Tazminat (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/03/2021
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin, davalının maliki olduğu ... plakalı aracı ... nolu poliçeyle zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortaladığını, davalının araç maliki ve sigortalıları olduğunu, aracın 3.kişi tarafından kullanımı esnasında trafik kazası yaptığını ve sürücünün 47/a ve 52/1b uyarınca kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalının maliki olduğu sigortalı ... plakalı araçcın davalının rıza ve bilgisi tahtında sürücü belgesi olmayan ve alkollü ... sevk ve idaresindeyken 14.11.2019 tarihinde Bayrampaşa'da dava dışı 3.kişiye ait ... plakalı araca çarptığını ve zarar verdiğini, kazanın oluşumunda sürücünün tam kusurlu olduğunu, kazadan dolayı oluşan hasar sebebiyle 3.kişiye 6.872 TL hasar bedeli ve 3.385 TL de değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 10.257 TL ödendiğini, gerek rücuen taleplerini içerir idari aşamalarda ve gerekse icra takip süreçlerinde davalının, sigortalı aracı 1 yıllık kiraya verdiğini ve kendisinin işleten sıfatı olmadığını beyan etmişse de yasa ve istikrar bulmuş yargı kararlarına göre bu savunmaya itibar edilemeyeceğini, işletenin uzun süreli kiralamalarda sorumluluğu ancak 3.kişiye karşı kalkabilmekte olup poliçe akdinden kaynaklanan sigortacı alacağına karşı sorumluluğunun devam ettiğini, sigortalının müvekkili sigortacıya karşı sorumluluğunun poliçe (akde) aykırı davranış olduğunu, davalının sigorta poliçesinden kaynaklı sorumluluğu yürürlükte olup, davalının müvekkili sigortacıya karşı ödeme yapması halinde iç ilişki sebebiyle kendi kiracısına rücu edebileeğini, müvekkili şirketin poliçe sözleşmesinin akidi olarak diğer akide (davalıya) akde aykırılıktan dolayı talepte bulunduğunu, dayanağın haksız fiil olmadığını, benzer olaylarda 3.kişinin talepleri yönünden işletenin sorumluluğunun kalkabileceği tartışılabilirse de sigortacı açısından böyle bir tartışmanın söz konusu olamayacağını, bu konuda emsal Yargı kararlarının da mevcut olduğunu, bu sebeple davalıya rücu etmek zorunda kalındığını, davalıya alacaklarının rücuen tahsili için icra takibi yapılmışsa da, davalının takibe haksızca itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma mümkün olmadığını ileri sürerek ... 4.İcra Müd ... E sayılı dosyasına vaki haksız itirazın iptaline, takibin devamına, inkar tazminatına , yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama işi yapmakta olduğunu, maliki olduğu araçları en az 1 yıllık kira sözleşmeleri ile kiraladığını, davacının rücuen tazminat talebine ilişkin kazaya karışan sigortalı aracın 12.11.2019-12.11.2020 tarihleri arasında yani 1 yıllık süre ile dava dışı Savaş Karakuş isimli şahsa kiralandığını, kanunun açık lafzı gereği aracı işleten uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayanın Savaş Karakuş olacağını, müvekkilinin Kanunun açık hükmü gereği işleten sıfatına haiz olmadığın, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre araç 1 yıl süreyle kiraya verilmiş ise bu süre uzun süreli olarak değerlendirildiğini, bu durumda müvekkilinin aracını uzun süreli olarak kiraya verdiğine şüphe olmadığını, ayrıca davalı sigorta şirketinin kanunda belirlenen kusur durumlarında yalnızca araç işletene ve sürücüye rücu edebileceğini, müvekkilinin kanunun açık hükmü gereği işleten sıfatı kalmadığından davacının müvekkile rücu etmesinin söz konusu olamayacağını, bu nedenle de davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, son dönemde verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğunu, davacının idari aşamalarda ve icra takibi süreçlerinde aracın uzun süreli kiraya verildiğini bildiğini kabul etmiş olup bu hususta açıklamalarda bulunduğunu, yani davacının işletenin trafik kaydında araç maliki dışında üçüncü bir şahıs olacağını bilmesinin kendisinden beklenmeyeceği bir durumun da söz konusu olmadığını, bu durumda da davacı aleyhine kötü niyet tazminatı ve yargılama giderleri ve vekalet ücretine de hükmedilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesiyle icra inkar tazminatı talep etmişse de arabuluculuk son tutanağında bu hususta bir talep olmadığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, beyan ederek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı uyap icra dosyası, olay yakalama tutanağı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç trafik kayıtları, oto kiralama belgesi, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, haksız fiilden (trafik kazası) kaynaklanan rücuen tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketinin sigortaladığı ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeni ile davacının 3.kişiye ödediği 6.872 TL hasar bedeli ve 3.385 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 10.257 TL’yi ve işlemiş faizini rücuen davalıdan talep edip edemeyeceği, pasif husumet itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya Makine Mühendisi ...ve sigortacılık alanında uzman ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan rapor, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından dosyaya sunulan 12.03.2021 tarihli yazıda, ... plakalı aracın 12.01.2018-28.07.2020 arasında ... vergi kimlik numaralı ... Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olduğu belirtilmiştir.
Tutanak başlıklı belgeye göre ... plakalı ... marka 2016 model araç 20.07.2016 tarihinde ... A.Ş. tarafından ... adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
12.11.2019 tarihli Oto Kiralama başlıklı belgenin incelenmesinde, kiracının ... olduğu, aracın ... plakalı ... marka ... tipi kamyonet olduğu, kiraya verenin ...Tic. Ltd. Şti. olduğu, ödeme bilgileri kısmının boş olduğu tespit edilmiştir.
Olay Yakalama Tutanağı'nda 04.06.2019 günü ... Mahallesi ... Caddesi üzerinde meydana gelen yağma-gasp-kasten yaralama-mala zarar verme olayının faillerinden olan ... lakaplı ...'nın hal önü turnike gişelerinin dışında, plakası alınamayan beyaz renkli ... marka araç içinde olduğu ve şahsın yanında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma olayının faillerinden ... isimli şahsın da olduğu, bu şahısların silahlı olabileceği duyumları üzerine 14.11.2019 günü saat 22:30 sıralarında olay yerinde anılan şahısların ... plakalı araçta görülmesi üzerine polis olduklarını anlamaları üzerine kaçmaya çalıştıkları sırada ... plakalı sivil ekip otosuna hızla çarparak durabilmiş ve şahıslar araçtan inip kaçmaya çalışırken yakalanmış, şahsın aşırı derecede alkollü olduğu tespit edilmiş, olay yerinde bulunan ... plakalı ... marka araç içinde bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ... isimli şahısların kaçmaya çalıştığı, yakalandıkları, polis otosuna çarpan ... plakalı aracı kullanan şahsın ... olduğu, 0,98 promil alkollü olduğu ve ehliyetinin bulunmadığı tespit edilerek cezai işlem uygulandığı, ... isimli şahıs, kullandığı aracı bir şahıstan 1 aylığına 6.000 TL bedelle kiraladığını beyan etmişse de herhangi bir belge ibraz edemediği, aracın ... kaydının incelenmesinden ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu, ancak herhangi bir kiralama kaydının olmadığı, aracın Kabis sistemine işlenmediği tespit edilmiştir.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4'e göre sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir. Somut olayda olduğu üzere, aracın Karayolları Trafık Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda kaza meydana geldiğinden, kaza davalı şirkete ait ... plakalı aracın, ehliyetsiz ve 0,98 promil aşırı alkollü sürücü ... tarafından kullanıldığı sırada meydana gelmiş olup bu durum, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin genel şartlarının 4/c maddesine aykırıdır. Bu nedenle davacı şirketin üçüncü şahsa yaptığı hasar ödemesini kendi sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Davalı şirket vekili davaya cevap dilekçesinde aracın uzun süreli kiraya verildiğini ve işletenin dava dışı üçüncü şahıs olduğunu, kendilerinin işleten olmadığını, bu nedenle davacı şirketin kendilerine rücu hakkının olmadığını belirtmişse de kiracılık ilişkisinin uzun süreli olması için bir yılı aşkın zaman geçmesi gerektiği oysa kiralamanın 12.11.2019 tarihli, kazanın ise 14.11.2019 tarihli olduğu ve sigorta poliçesinde davalı şirket lehdar olarak göründüğünden davacı şirketin üçüncü şahsa yaptığı hasar ödemesini kendi sigortalısına rücu hakkı olduğu dikkate alınarak davacı şirketin davalı şirkete rücu hakkı olduğu kabul edilmiştir.
Davacı şirket ... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin açılan hasar dosyası kapsamında ... plakalı araca 3.204,00 TL, ....'ye ve aracın onarımını yapan anlaşmalı şirkete 3.668,81 TL ve ... plakalı araçta oluşan değer kaybı için ...'ye 3.385,00 TL ödeme yapmış olup kadri maruf olduğu bilirkişilerce belirlenmiştir. Buna göre davacı şirketin davalıdan talep edebileceği toplam maddi zararı faizsiz ana para olarak 10.257,81 TL'dir.
... 4. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasında bulunan ilamsız takiplerde ödeme emrinde, alacaklının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçluların ...Ltd. Şti. ve ... olduğu, toplam alacağın 10.257,81 TL ve işlemiş faiz miktarının 190,00 + 194,00 + 231,00 = 615,00 TL olduğu tespit edilmiş, davacı şirketin kendi sigortalısı davalı ... Ltd. Şti.'ne rücu hakkının doğduğu, davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği maddi zararının faizsiz ana para olarak 10.257,81 TL olduğu, davacı şirketin talep edebileceği işlemiş avans faizi miktarının 615,00 TL olduğu anlaşılmış, davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, alacak likit olmayıp alacak miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 742,66 TL ilam harcından peşin yatırılan 131,84 TL harcın mahsubu ile bakiye 610,82 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 131,84 TL peşin harç, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, 62,35 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.853,49 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/02/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır