T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/240 Esas
KARAR NO : 2025/340
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/03/2021
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin davalı şirket ile davalının hasır dilimleme makinesinin otomasyon yazılımının yapılması ve sistemin devreye alınması konulu, "otomasyon proje" sözleşmesi akdettiğini ,sözleşme bedeli olarak sonradan doğacak kalemler, yedek parça ve malzeme tutarları hariç 35.000 TL + KDV belirlendiğini, ödeme planı olarak baştan %30'luk peşinat verilip, montaj sonrası %30'luk ve teslimden bir ay sonra da %40'lık ödeme yapılması kararlaştırıldığını, davalı tarafça ilk taksit olarak 24.06.2020’de 10.500,00 TL peşinat ödendiğini, davalı şirketinin talebi -ve dolayısıyla sözleşmede müvekkilin yükümlendiği iş- mezkur makinenin, vuruş sayısı önemli olmaksızın, elektrik aksamının, otomasyon projesinin ve yazılımının yapılması ve sistemin devreye alınmasından ibaret olduğunu, müvekkilinin sözleşme konusu olmayan işleri de ifa etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin sözleşmeye göre tamamen davalı ...'nin sorumluluğunda olan senaryo ve sistem mimarisi işi için ekstra maliyet, emek ve mesai harcamak zorunda kaldığını, Kablolama, Pano Malzemeleri temin ve tedarikini gerçekleştirdiğini, makinenin 15.11.2020 tarihinde, çalışır vaziyette davalı tarafa teslim edildiğini ancak davalı firmanın makineyi teslim alıp üretime geçtikten ve müvekkilinin bakiye bedelin ödenmesi talebini ileri sürdükten sonra makinenin hızının yeterli olmadığını öne sürerek 120 vuruşa çıkarılıp, sıfır bir makine katalog kriterlerine çıkarılmasını talep ettiğini, işlemin sözleşme dışında bambaşka bir iş ve bir ücrete tabi olduğunu, ancak müvekkilinin bakiye sözleşme bedeli ödenmeden yeni bir işe girişemeyeceğini ileri sürdüğünü, davalının sözleşme vuruşu makinenin standardı 120 vuruştur, diyerek sözleşmeye aykırı taleplerde bulunduğunu, davalının makineyi kullanmasına rağmen müvekillinin gönderdiği faturayı ödemediğini, davalının borcu makinenin teslim tarihi olan 15.11.2020 tarihinden itibaren muaccel olduğundan bahisle müvekkilin sözleşmeden doğan borcunu tam olarak ifa ettiğinin tespitini, müvekkilinin hak ettiği tutarın tespitine, ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin ... adresinde kurulu fabrikasına yurt dışından ...marka modelli punta kaynak makinesi satın aldığını, makine yurt dışından gelirken makineyi çalıştıracak yazılımı içeren flashdiskin kaybolduğunu, bu nedenle makineyi gereği gibi kullanabilmek adına ... firması ile otomasyon sistemi kurulması konusunda anlaşıldığını, davacı tarafından Manisa'da bulunan başka bir makine incelendikten sonra yazılım ve pano montajının tamamlanarak işin teslim edildiğini, ancak teslimden sonra makine hiçbir zaman belirli bir standartta çalışmadığını, sürekli arıza vererek müdahaleye muhtaç hale geldiğini, bu doğrultuda davacı firmanın sürekli servise geldiğini ve arızaları gidermeye çalıştığını, arızaların yanında makinenin çalışır haldeyken dahi çalışma standardına uygun, gerektiği gibi çalışmadığını, mevcut haliyle makinenin ancak yarı kapasitede üretim yapabildiğini, bununla birlikte davacının, makineye ekstra kablolama yaptığını iddia ettiğini, ancak bu hususun da gerçeği yansıtmadığını, zira davacının makine üzerinde çalışmadan önce kablolamanın müvekkili şirketin dışarıdan tuttuğu elektrikçi tarafından yapıldığını, yine davacının, müvekkil tarafından pano malzemelerinin tedarik edilerek maliyete eklenmesini talep ettiğini, bu doğrultuda davacı tarafından her türlü masrafa katlanıldığını ve pano malzemelerinin temin edildiğini ileri sürdüğünü, ancak bu iddianın da gerçek dışı olduğunu, sözleşme incelendiğinde yapılması gereken iş kapsamında pano montajının yer aldığını, davacının işin ifası esnasında değişen veya değişmesi gereken parçalara dair hiçbir evrak veya talep sunmadığını, bu nedenle halihazırda pano içerisinde ekstra bir değişiklik yapıp yapmadığının tespiti mümkün olmamakla beraber pano montajının sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülük olması nedeni ile bu konuda ki ekstra talebe itiraz ettiklerini, özetlemek gerekirse taraflar arasındaki sözleşme gereği davacının edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmede belirtilen ücretin ödenmesi hususu tartışmalı iken, makinenin gereği gibi çalışmaması, zaman zaman arıza yaparak üretim kaybına yol açması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, açıklanan sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, tanık beyanları, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan otomasyon proje sözleşmesi kapsamında taraflarca üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacının ayıplı ifada bulunup bulunmadığı, var ise gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, sözleşme dışı ve fazla işlerin söz konusu olup olmadığı, öyle ise miktarı hususlarında toplanmaktadır.
Bildirilen tanıkların dinlenmesinin ardından Mahkememizin 15/03/2022 tarihli ara kararı gereğince, ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyamız rapor hazırlanmak üzere Makine Mühendisi, Bilgisayar Mühendisi ve Elektronik Mühendisi bilirkişilere tevdi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 08/07/2022 tarihli raporda özetle; "
MEKANİK YÖNÜNDEN SONUÇ;
6.1. TARAFLARCA ÜSTLENİLEN EDİMLERİN YERİNE GETİRİLİP GETİRİLMEDİĞİ,
6.1.1 Dava konusu makine, 1988 yılında o zamanın teknolojik imkanları ile tasarlanan ve imal edilen, ikinci el olarak satın alınan, farklı sistemlerden oluşan ve modülleri seri şekilde monte edilen ... marka, tip ... sözleşme tarihi itibarı ile 32 yıllık bir kaynak tesisidir ve kapasitesi v.b. Teknik özellikleri tespit edilememektedir.
Davalının teklifini almış olduğu (... marka, tip ..., 2022 yılı imalatı) ve satın almış olduğu dava konusu kaynak tesislerinin markası aynı olsa da tipleri farklıdır. Söz konuşu kaynak tesislerinin tipleri birbirinden farklı olduğundan, dosyada teklifi bulunan (... marka, tip ..., 2022 yılı imalatı) kaynak tesisinin özelliklerinin dava konusu (... marka, tip ...) kaynak tesisinin özellikleriymiş gibi varsayılamayacağı, dolayısı ile Davalının satın almış olduğu kaynak tesisinin kapasitesinin 120 vuruş/dakika olarak kabul edilemeyeceği,
Dava konusu kaynak tesisinin mekanik sistemlerinin 62 vuruş/dakika kapasitede kararlı bir şekilde çalışabildiği,
Yukarıda belirtilen gerekçelerle mekanik yönden dava konusu kaynak tesisinin dakika başı vuruş hızının (kapasitesinin) katalog değerinin tespit edilemediği, dakika başı vuruş hızının değeri konusunda Davacının sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığı, bu sebeplerle kapasite konusunda Davacının herhangi bir ediniminin söz konusu olmadığı,anlaşılmıştır.
6.2.Davacının ayıplı ifada bulunup bulunmadığı, Mekanik yönden davacı ayıplı ifada bulunmamıştır.
6.3.Var ise gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu:
Kaynak tesisinde mekanik yönden ayıplı durum tespit edilememiştir.
6.4.Süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı,
Mekanik yönden davacı ayıplı ifada bulunmamıştır.
6.5. Sözleşme dışı ve fazla işlerin söz konusu olup olmadığı taraflarca üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği,
Mekanik yönden sözleşme kapsamında veya dışında yapılan işler yoktur.
BİLGİSAYAR YAZILIMI YÖNÜNDEN GEREKÇELİ SONUÇLAR;
Sözleşmede geçen tekliflerde detayları verilen otomasyon sisteminin ilgili teknik şartname ve Yazılım kapsamındaki işveren tarafından vazılı beyan edilen sistem mimarisi dosya kapsamında bulunmadığı için sözleşmede teknik anlamda herhangi bir şartname mevcut değildir.
Makinenin dava dışı firma tarafından değişikliğe uğramadan önceki haliyle eksik edim ya da ayıp ile ilgili herhangi bir tespitin mümkün olmadığı, tanık beyanı, mevcut Bilirkişi Raporu ve Teknik İncelemede elde edilen bilgiler ve tüm bu dosya kapsamındaki bilgiler ışığında Sayın Mahkeme'nin sorularına cevap verilmeye çalışılmıştır;
* Dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporu da irdelenmek suretiyle taraflar arasında imzalanan otomasyon proje sözleşmesi kapsamında taraflarca üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği,
Yapılan incelemede davalı tarafından beyanı doğrnulrusunda; makine, bahsedilen dava dışı firma tarafından eksiklikleri giderildiği için tam çalışır durumda olduğu için herhangi bir eksik edim tespit edilememekle birlikte Sayın Mahkemenin verdiği görev çerçevesinde eski Bilirkişi Heyeti Raporu incelendiğinde, ilgili raporun inceleme kısmında verilen bilgiler ve Tanık ...'ın da ifadesinde belirttiği gibi makinenin Alarm durumlarında ürettiği Hata kodlarının eksik olması gibi yazılımında eksiklikler söz konusudur.
Davacının ayıplı ifada bulunup bulunmadığı, var ise gizli ayıp veya açık ayıp olup olmadığının belirlenmesi,
İlgili eksikler ancak makinanın belli bir süre çalışmasıyla anlaşılabileceği için gizli eksiklik, hata olarak değerlendirilebilmektedir.
* Süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı,
Bu konuda Yazılım Açısından İncelemeler başlığı altında e-posta ekran alıntısı verilen 26.12.2020 tarihli Davalı firma yetkilisi ... tarafından davacı firma yetkilisi ...'e gönderilen e-postada ... ve ...'e hitaben” makine ilgili eksiklik ve problemlerin bir önce çözülmesi gerekmektedir. ... ekte belirtilen hata ve duruş kodlarının LCD ekrana tanıtılması ve aktif hale getirilmesi gerekmektedir.” ibareleri mevcuttur. Bunun dışında bilgi ve belge mevcut değildir.
* Sözleşme dışı ve fazla işlerin söz konusu olup olmadığı, eğer durum böyle ise miktarı Yazılım anlamında sözleşme dışı ve fazla işlere rastlanılmamıştır.
ELEKTRİK YÖNÜNDEN SONUÇ;
Davaya konu makinenin sözleşme şartlarında açıkça belirtilen 2 adet projeleri (Pano Montajı ile Otomasyon yazılımı ve devreye alınması işleri) sözleşme süresince yapıldığı görülmüştür. Arıcak makinenin sistemle ilgili davalı firmanın taleplerini, davacı firmanın sözleşme haricinde ise ek sözleşme yapılarak resmiyete bağlaması gerekiyordu. Sözlü olarak taraflar arasında oluşan teknik sorunların çözümü hem sürecin tamamlanmasını geciktirmiş hem de sözleşme dışı yapılmış işlerin belirlenmesini güç hale getirmiştir.
18.06.2020 tarihinde taraflar arasında imzalanan Otomasyon proje sözleşmesi incelendiğinde; Davalı firmanın Dilovası fabrikasında bulunan Hasır dilimleme makinesinin otomasyon panolarırın mevcut plan ve projelerinin anahtar teslimi yapılacağı, ekli tekliflerde verilen otomasyon sisteminin ilgili tekrik şartname ve mevzuata uygun olarak tedarik, imalat ve sistemin devreye alınması işi olduğunu, yüklenici firma (davacının) sorumlukları arasında pano montaj kapsamındaki otomasyon panoları, panoda kullarulacak elektrik cihazı ve malzemeleri TS (Türk Standartları) ve IEC (Uluslararası Elektroteknik Komisyonu) standartlarının yürürlükteki en son baskılarına göre planlanması, projelendirilmesi ve imal etmesi işleri, yazılım kapsamında isveren (davalı firma) tarafından yazılı beyan edilen sistem mimarisi uygun yazılım diline çevrüerek sistemin devreye alırıması, pano içerisindeki arızalı veya sözleşme haricinde kullarılacak malzemelerin yüklenici firma (davalı) tarafından karşılanacağı, yüklenici firmanın (davacı) punta kaynak makinesinin projesi ve yazılımı iş bitiminde firmaya flash bellek içerisinde tam ve çalışır bir şekilde teslim etmesi gibi sorumlulukları bulunmaktadır.
Bunun dışında sözleşme şartları arasında sistemin yazılımı, beyan edilen senaryo dâhilinde 8 hafta içerisinde işveren firmaya teslimi, teslim sonrasında oluşabilecek yazılımla ilgili düzeltmeler veya Haveler 6 ay boyunca yüklenici firmaya ait olduğu, teklif kapsamında yazılım belirtilen senaryo dâhilinde 2 yıl süreyle garanti altında olduğunu, kullanıcı hatalarından dolayı kaynaklanan hasarlar ve panolara yetkili servis dışında müdahale durumunda garantinin geçersiz olduğu belirtilmiştir.
Kapsam içi hizmetler içerisinde; ... Yazılımı ve programlaması, ... tarafından yönetilen sistemin HMI ekrana veri bilgilerinin taşırıması, pano imalatı, Mühendislik ve projelendirme hizmeti verilmesi şeklindedir.
Kapsam dışı olan hizmetler içerisinde ise; Topraklı şebeke enerjisi gibi enerjilendirme sistemlerinin temini, gerekli mekanik ihtiyaçların temini ve montajı, Pano montajı için gerekli sarf malzemelerinin temini, Yarıgırı dedektör, kapı switch ve hareket dedektörü tedariği, konaklama ve nakliye giderleri şeklindedir.
Sistem Çelik Hasır Makinesinin izlenmesi ve kontrolü için gerekli altyapı ve donanımlarırı içerdiği, bu nedenle mevcut olan otomasyon panosunun projelendirilmesi ve belirtilen senaryo dâhilinde yazılımın yapılmasını talep edilmiştir. Sistem 5 aşamaya bölünerek yönetileceği belirtilmiştir. Bu aşamalar aşağıda sırasıyla belirtilmiştir.
1.Aşamada: Mevcut panonun temini ve projelendirilmesi,
2.Aşamada: Güncel projenin oluşturulması ve eksik listesinin oluşturulması,
3.Aşamada: Mevcut ve temin edilecek malzemeler ile pano montajı,
4.Aşamada: Makinenin bölümleri kademeli olarak elektriksel bağlantıları yapıldıktan sonra test edilmesi,
5. Aşamada ise: Sistem senaryosunun tüm bölümleri ile birlikte test edilmesi istenmiştir.
Yukarıda dosya incelemelerinden alınan bilgiler ve yerinde yapılan keşif incelemeleri doğrultusunda; davacı (yüklenici firma) sözleşme kapsamındaki elektrik işlerini yaptığı tespit edilmiş olup, fakat proje kapsamı dışında yapılan Pana mnalaı için. ... sarf malzemelerin temininin ... tarafından fazla işler içerişindedir.
İşveren firmanın sözleşme şüresi içerişinde elektrik panoşu projesi ve PLC program projelerinin digital ortamda ve USB bellek içerisinde işverene iş bitiminde teslim etme sorumluluğu iletişim sorunları nedeniyle ulaştırılamadığı için açık ayıp kapşamında olduğu kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Mahkememizin 25/10/2022 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 10/03/2023 tarihli raporda özetle;
"3.1 Elektrik Yönünden Sonuç;
Taraflar arasında yapılmış olan sözleşmeye göre panoların montajında kullanılan sarf malzemelerin temini sözleşme kapsamı dışındaki hizmetler arasındadır. Bu nedenle pano montajını oluşturan tüm sarf malzemeleri sigorta şalt malzemeleri maliyetlerinin sözleşme miktarı olan (35.000 TL *KDV ) üzerine diğer kalemlerin eklenmesi sözleşme gerekleri arasında olması olması nedeniyle Davacı ...Ltd. Şti'nin mahkemeye sunmuş olduğu fatura incelendiğinde uygun olduğu görülmektedir.
Davalı ... A.Ş.'nin sözleşme kapsamında olan çelik hasır makinasını başka bir işin ehli olduğu düşündükleri ve teklif aldıkları ... Tic. Ltd. Şti'nden sistemini revize edilmesinde HMI kontrol panelinin yenilenmesi teknik anlamda uygun görülmemiştir. Bunun dışında yapılmış olan işler farklı bir iş sözleşmesi kapsamında değerlendirilmiştir.
Elektrik açısından davacının fazlaya ilişkin işleri inceleme kısmında detayı verildiği gibi, toplam 22.500 TL + KDV 'dir.
Davalı firma işi yarıda kaldığı için başka bir firmaya işi yeniden yaptırmak zorunda kalmıştır.
Bu durumda sunulan faturalar ile yapılan işler karşılaştırıldığında elektrik açısından toplam 3.643,16 TL + KDV'dir.
3.2 Mekanik Yönden Ek Sonuç
Asıl raporumuzda ve yukarıda belirtilen gerekçelerle, mekanik yönden asıl raporumuzun 12. ve 13. sayfasında yer alan tespitlerimizi tekrarlıyoruz.
3.3 Bilgisayar Yazılımı Yönünden Sonuç
a) Davacı firmanın yaptığı sözleşme dışı yapılan işlerden yazılım ile ilgili olan kısım; ... Fabrika Keşif ve Hizmet Bedeli kalemidir. Sözleşmeye göre “Yazılım kapsamındaki işveren tarafından yazılı beyan edilmesi gereken ama edilmemiş olan sistem mimarisini oluşturma ” kapsamında olup sözleşme dışı fazla iş kapsamında olup 03.02.2021 tarihindeki faturaya göre 2500 TL + KDV'dir.
b) Davalı firmanın eksiklikleri gideren firmanın zararlarına ilişkin yazılım ile ilgili olarak; Teklif formundaki 7.350 Euronun fatura tarihi itibariyle karşılığı olan 75.158,16 TL + KDV'dir. Bu da daha önceki yazılımı silip kendi çözümüne göre sıfırdan baştan yazılımı yazdığı için yapılan işle uyumludur.
Tüm sonuçlar toparlandığında;
* Mekanik Yönden herhangi bir kapsam dışı iş olmadığı,
*Elektrik ve Yazılım ünden kapsam dışı toplam (2.500+10.000+12.500) 25.000 TL + KDV'lik işler olduğu, faturalar incelendiğinde yapılan işlerle uyumlu olduğu, ve bu da davacının talep edebileceği alacak miktarını kapsamaktadır.
* Aynı zamanda davalı vekilinin itiraz dilekçesinin ekindeki işler ve faturalar incelendiğinde yarım kalan işi tamamlamak için (3.643,76 + 75.158,16) 78.832,62 TL + KDV harcadığı tespit edilmiştir. Harcanan bu tutar ile yapılan işler karşılaştırıldığında tutarın yapılan işlerle uyumlu olduğu tespit edilmiştir... "sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 28/09/2023 tarihli ara kararı gereğince davalı defterlerinin incelenmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 11/01/2024 tarihli raporda özetle;
"Huzurdaki dava da; 18.06.2020 tarihli toplam 35.000,00.-TL +KDV tutarlı sözleşme kapsamında davalının hasır dilimleme makinesinin otomasyon yazılımı ve panoları montajı işi karşılığı davacının hizmeti yüklendiği, davacının yazılım ve pano montajını 24.06.2020 tarihinde avans bedeli 10.500,00.-TL'nın ödenmesini müteakip 5 haftaya karşılık gelen 30.07.2020 tarihinde teslim etmesi gerektiği, davacının 15.11.2020 tarihinde makineyi teslim edebildiği, gecikmenin davalının yazılım mimarisin davacıya teslim etmemesinde kaynakladığı, cezai durum sözkonusu olmadığı,
Davacının yazılım ve pano montajını tamamlayarak işi teslim ettiği, ancak davalının makinenin çalışma hızında otomasyon yapıldıktan düşüşü olduğu iddiası ile davacıya ödeme yapmadığı, davadışı ... firmasından yazılım desteği aldığı,
Bilirkişi raporlarında dakikada vuruş hızının tespiti değeri konusunda davacının sözleşmeden kaynaklı yükümlülüğü bulunmadığı, mekanik yönden ayıplı durum tespit edilmediği yönünden değerlendirme yer aldığı , ancak yazılım yönünden davalı firmanın sistem mimarisinin davacıya teslim edilemediğinden, davacı firmanın davalının ...'da ki fabrikasında yaptığı keşif üzerine benzer bir makinenin çalışma sistemi örnek alınarak otomasyon ve yazılım yapıldığı , davacının bu kapsamda sözleşme dışında iş ile ilgili elektrik ve yazılım için 25.000,00.-TL+KDV harcama yaptığı, yapılan diğer bilirkişi değerlendirmesinde ise işlemde %40 oranında eksilik olduğu ve toplam sözleşme bedeli üzeriden 14.000,00.-TL'ye eksikliklerin giderilebileceği belirlendiğinden;
Davacının ;
16.500,00.-TL (14.000,00.TL +2.520,00.-TL%18KDV Sözleşme Kapsamında)
+ 29.500,00.-TL (25.000,00.-TL+4.500,00.-TL%18KDV- Sözleşme Dışı Harcama)
46.020,00.-TL (39.000,00.-TL +7.020,00.-TLKDV) Alacaklı olduğu,
İstenebilecek faiz yönüyle;
Davacının 03.02.2021 tarihinde davalı firmaya fatura keşide etmesi ve davalı tarafından da bu faturanın iadeye konu olması gereği, 03.02.2021 tarihinden itibaren TTK 1530/7.maddesi uyarınca mal ve hizmet tedarikinde meydana gelen geç ödemelere ait ticari temerrüt faiz oranı olarak % 18,25 uygulanabileceği,
Buna göre; davacının
Dava tarihi itibariyle( 26.03.2021)
46.020,00.-TL Alacak
+ 1.173,51.-TL Temerrüt Faizi
47.193,51.-TL Alacağı bulunduğu değerlendirilmiştir.
4. SONUÇ:
Tarafıma tevdi edilen dosya kapsamında kanuni defter kayıtlarının ve teknik bilirkişi raporlarının incelenmesi sonucunda Nihai Karar Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;
-İncelenen davalı firmanın Kanuni defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri tam ve birbiriyle uyumlu kayıtlar içeren Kanuni Defterler olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun 222. maddesinde aranan koşulları taşıdığı,
-Teknik Bilirkişi Raporları sonucu, davacı firmanın otomasyon sözleşmesi ve sözleşme dışında aynı iş ile ilgili yapılan harcamalar karşılığında davalıdan ;
Dava tarihi itibariyle( 26.03.2021)
46.020,00.-TL Alacak
+ 1.173,51.-TL Temerrüt Faizi
47.193,51.-TL Alacaklı olduğu..." şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Talimat raporunun alınmasının ardından Mahkememizin 09/02/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir ile Ticaret Mevzuatından Kaynaklanan uyuşmazlıklar ve nitelikle hesaplama uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 05/072024 tarihli raporda özetle;
"1. Sayın Hakimliğinizce 09.02.2024 tarihli ara kararda “taraflar arasında imzalanan otomasyon proje sözleşmesi kapsamında taraflarca üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacının ayıplı ifada bulunup bulunmadığı, var ise gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, sözleşme dışı ve fazla işlerin söz konusu olup olmadığı, öyle ise miktarı hususlarında” da inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de anılan hususlar teknik inceleme sonucunda çözüme kavuşturulması gereken hususlar olup uzmanlık alanımız dışında kalmaktadır.
Bununla birlikte dosyaya sunulmuş yukarıda anılan dört teknik rapor bulunduğundan, teknik raporlardaki tespitler dikkate alınarak bir sonuca varılmaya çalışılacaktır.
2. Davacı taraf, sözleşme bedelinin bir kısmının ödenmediğini bir takım ilave işler de yaptığını, sözleşme bedeli ile birlikte yapmış olduğu ilave işler de dikkate alındığında kendisine ödenmesi gereken tutarın 70.800,00 TL olduğunu ileri sürmektedir.
Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yedek parça ve malzeme tutarları hariç 35.000 TL + KDV belirlendiği, ödeme planı olarak baştan %30 peşinat verilmesi, montaj sonrası %30'luk ve teslimden bir ay sonra da %40'lık ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, ilk taksit olarak davalının 24.06.2020 tarihinde 10.500,00 TL peşinat ödediği anlaşılmaktadır. Bu hususlar dikkate alındığında davacıya ödenmeyen sözleşme bedeli (35.000-10.500=) 24.500-TL olarak hesaplanmaktadır.
Davacı taraf bu bedelin yanı sıra ayrıca (70.800-24.500=) 46.300-TL yedek parça, malzeme ve ek işler bedeli talep etmektedir.
3. Yukarı yer alan teknik raporlar dikkate alındığında; davacının bir takım yedek parça, malzeme kullandığı ve ek işler yaptığı ancak dava konusu işi de eksik ve ayıplı olarak teslim ettiği anlaşılmaktadır. İlk rapor ile sonra sunulan raporlar arasında, bedel farklılıkları bulunmaktadır. Sonra sunulan raporların daha detaylı ve yeni tarihli olması dikkate alınarak son raporlardaki değerler heyetimizce dikkate alınmıştır.
Buna göre raporda yer alan “mekanik yönden kapsam dışı iş olmadığı, Elektrik ve yazılım yönünden: panoların montajı için kullanılacak sarf malzeme temininin sözleşme kapsamı dışında olduğu, pano sözleşme miktarına eklenebileceği, davacının montajda kullanılan sarf malzemeye ilişkin 22.500,00.- TL +KDV harcaması olduğu, Yazılım yönünden Manisa'da fabrikaya yapılan keşif bedeli 2.500,004KDV'nın sözleşme dışı fazla iş olduğu” yönündeki tespitler dikkate alındığında; davacının talep edebileceği yedek parça, malzeme ve ek işler bedeli (22.500+2.500=) 25.000-TL olarak hesaplanmaktadır. Davacının sözleşmeden kaynaklanan 24.500-TL'lik bakiye bedeli de eklendiğinde; davacının talep edebileceği alacak tutarı (24.500+25.000=) 49.500 TL olarak hesaplanmaktadır.
Yine teknik raporda yer alan “davalının yarım kalan işi tamamlamak için 78.832,62.-TL (3.643,76+75.158,16)+KDV harcadığı değerlendirilmiştir” yönündeki tespit dikkate alındığında, davalının eksik ve ayıplı işler nedeniyle davacıdan 78.832,62-TL alacaklı hale gelmektedir.
Davalının alacağı davacının alacağından mahsup edildiğinde; davacı taraf davalı tarafa (78.832,62- 49.500=) 29.332,62-TL borcu kalmaktadır. Bu durumda davacının alacak talebi yerinde değildir.
SONUÇ:
Yukarıda ayrıntılarıyla arz ettiğimiz nedenlerden dolayı bilirkişi kurulumuz,
a) Davalıya işin eksik ve ayıplı olarak teslim edildiği bu bakımdan davalının davacıdan 78.832,62 TL alacak talebinde bulunabileceği,
b) Davacıya ödenmeyen bakiye sözleşme bedeli, yedek parça, malzeme ve ek işler bedelinin 49.500 TL olduğu,
c) Davalının alacağı davacının alacağından mahsup edildiğinde; davacı taraf davalı tarafa (78.832,62-49.500=) 29.332,62-TL borçlu kaldığı, bu durumda davacının alacak talebinin yerinde olmadığı" şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Davacı vekilince 24/12/2024 tarihli sunulan ıslah dilekçesi ile 58.410-TL'ye davanın yükseltilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiği ve harcın yatırılmış olduğu görülmüştür.
Somut olayda taraflar arasında hasır dilimleme makinesinin otomasyon yazılımının yapılması ve sistemin devreye alınması konulu, tarihsiz bir otomasyon proje sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin geçerliliği hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, davacının sözleşme bedelinin bir kısmının ödenmediğini bir takım ilave işler de yaptığını, sözleşme bedeli ile birlikte yapmış olduğu ilave işler de dikkate alındığında kendisine ödenmesi gereken tutarın 70.800,00 TL olduğunu ileri sürdüğü, davalı tarafın ise davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yedek parça ve malzeme tutarları hariç 35.000 TL + KDV belirlendiği, ödeme planı olarak baştan %30 peşinat verilmesi, montaj sonrası %30'luk ve teslimden bir ay sonra da %40'lık ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, ilk taksit olarak davalının 24.06.2020 tarihinde 10.500,00 TL peşinat ödediği, buna göre davacıya ödenmeyen sözleşme bedelinin (35.000-10.500=24.500-TL olarak hesaplandığı, davacı tarafın bu bedelin yanı sıra ayrıca (70.800-24.500=46.300-TL yedek parça, malzeme ve ek işler bedeli talep ettiği görülmüştür.
Talimat yoluyla alınan teknik raporda ve Mahkememizce alınan raporda yer alan tespitler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin davalıya eksik ve ayıplı olarak teslim edildiği, bu bakımdan davalının davacıdan 78.832,62 TL alacak talebinde bulunabileceği, davacıya ödenmeyen bakiye sözleşme bedeli, yedek parça, malzeme ve ek işler bedelinin 49.500 TL olduğu, davalının alacağı davacının alacağından mahsup edildiğinde, davacı taraf davalı tarafa 29.332,62-TL borcunun kaldığı, mahsup itirazının yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği nazara alındığında (aynı yönde İstanbul BAM 46. HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı) davacının alacak talebinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 615,40 TL. harcın peşin ve ıslah olarak alınan toplam 1.035,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 419,90 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 1.600,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 06/05/2025
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır