T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/265 Esas
KARAR NO: 2022/390
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 02/04/2020
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ..., karla mücadele işinde ihtiyacı olan 3 Adet Greyderi, Finansal Kiralama Sözleşmesi ile edinmek amacıyla davalı ... Makine Ticaret A.Ş. ile görüşmüş ve anlaşmış, bu iş makinelerine ilişkin olarak dava dışı ...A.O. ile 17.08.2018 Tarihli, ... Sözleşme Nolu ve ... Tescil Nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi (Ek: 2) akdetmiştir. ... A.O., 17.08.2018 Tarihli ve 220,221 ve 222 Nolu Proforma faturalarda (Ek: 3) belirtildiği şekilde; davalı ... Makine Ticaret A.Ş.’ den 1 adet 2017 model, 2 adet 2018 model olmak üzere toplamda 3 adet, ... marka GREYDER’ i satın almış ve 17.08.2018 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile müvekkilimiz şirkete kiraladığı, Finansal Kiralama Sözleşmesinde belirlenen kira bedelleri ödenip, Finansal Kiralama Sözleşmesinin süresi tamamlandığında; dava konusu Greyderlerin mülkiyeti müvekkilimiz şirketçe devir alınacak olduğu, davalı şirketten satın alınan, Finansal Kiralama Sözleşmesine ve davaya konu iş makinelerinde, satın alındıktan ve kullanılmaya başlandıktan itibaren üretim kaynaklı gizli ayıplar ortaya çıkmış ve çıkmaya da devam ettiği, Söz konusu gizli ayıplar sebebiyle dava konusu makineler sürekli arızalanmakta ve yetkili servise götürülerek tamirleri yapıldığını, ancak bu tamiratlar kalıcı bir çözüm olmadığı ve söz konusu araçlarda halen sürekli arızalar ortaya çıktığı, ... Ticaret Odasında kayıtlı ... Tescil Plaka Nolu, 2018 Model, ... marka GREYDER, (Motor No:..., Şasi No:...) iş makinesi,10.07.2019 tarihinde 09.45 sıralarında, ...Karayolu 35.Km’sinde yolda ilerlediği sırada alev alarak, motor kısmında yangın çıktığı, Türk Borçlar Kanununun 227/4. Maddesi gereğince, dava konusu “2017 Model ... Modeli ... Seri Numaralı, 2018 Model ... SERİ ... Seri Numaralı ve 2018 Model ... SERİ ... Seri Numaralı” ... Marka 3 Adet Greyder İş Makinesinin ayıpsız mislileri ile değiştirilmesine karar verilmesini, dava konusu iş makinelerindeki ayıplar ve arızalar nedeniyle çalışamaması nedeniyle uğradığımız maddi ticari zararlarımızın şimdilik 10.000,00 TL.’ sının davalı tarafça tazmin edilmesine karar verilmesini, delil tespiti giderleri de dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya Cevabında :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : davanın görülmesi gereken mahkeme görev bakımından doğru olup Asliye Ticaret Mahkemeleri olmasına rağmen, yetki bakımından yanlış olduğunu, ...'da bulunan İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, İlk arızanın oluştuğu tarihten ayıp ihbarı tarihine kadar aradan çok uzun zaman geçtiği ayıba ilişkin iddialar zamanaşımına uğradığını, davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D. İş dosyası ile yaptırdığı delil tespiti Müvekkil Şirkete karşı yapılmadığını, delil tespiti Müvekkil Şirkete karşı istenmediği, Değişik iş dosyasından yokluğumuzda verilen delil tespit kararına istinaden, yalnızca bilirkişi raporu 27.08.2019 tarihinde tebliğ alındığını, delil tespit kararına ilişkin herhangi bir tebligat yapılmadığını, bu nedenle süresi içerisinde yalnızca rapora itiraz edildiği, dolayısıyla, müvekkil şirkete karşı yapılmayan ve tebliğ edilmeyen delil tespitine ilişkin karar Müvekkil Şirket yönünden kesin delil niteliği taşımadığını, sonuç itibariyle, kesin delil niteliği taşıyacak bir delil tespit dosyası olmadığını, esasa ilişkin olarak satılan ayıplı olmayıp ücretsiz onarım hakkını kullanan davacı tarafa karşı müvekkil şirket yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davaya konu iş makinalarında tekrarlayan herhangi bir arıza olmadığını, müvekkil şirket uhdesinde bulunan servis formlarından da kontrol edildiği üzere müvekkil şirket gerekli işlemleri yaparak sözü geçen kullanım hatası kaynaklı problemleri en kısa zamanda ücretsiz olarak giderildiği, müvekkil Şirket yetkililerinin yaptığı incelemelerde, tutuşmanın sebebinin aks yağ havalandırmasından gelen yağın motor egzoz kısmına ulaşmasıyla alevlenmenin olduğu tekrarlanan arıza olmadığı için ayıplı üretim olarak değirdirilmemesi gerektiği, İmalat hatası ya da ayıplı mal olarak niteleyerek zarar talebinde bulunulması en kolay türden atfedilebilecek kusur isnadıdır. Bahsi geçen makina için 169 saatte motor revizyonu yapıldığını, satılandaki arızalar kullanım hatasından kaynaklandığından bahisle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER;
Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi ve ihtarnameler, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu, uzman görüşü dosya içeriğindeki tüm belgeler, taraf açıklamaları.
Davayo konu iş makinalarının fatura toplamları 1.637.500 TL ve % 1 KDV 16.375 TL olmak üzere toplam 1.653.875 TL dava değeri üzerinden harç ve vekalet ücreti hesaplanmıştır.
GEREKÇE :
Dava, satın alınan iş makinalarının ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Davacı ..., 3 Adet Greyderi, Finansal Kiralama Sözleşmesi ile edinmek amacıyla davalı ... Makine Ticaret A.Ş. ile anlaşması sonucu, bu iş makinelerinin alınmasına ilişkin olarak dava dışı ...A.O. ile 17.08.2018 Tarihli, ... Sözleşme Nolu ve ... Tescil Nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi akdetmiştir. ...A.O., 17.08.2018 Tarihli ve 220,221 ve 222 Nolu Proforma faturalarda belirtildiği şekilde; davalı ... Makine Ticaret A.Ş.’ den 1 adet 2017 model, 2 adet 2018 model olmak üzere toplamda 3 adet, ... marka GREYDER’ i satın almış ve 17.08.2018 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile davacı şirkete kiralamıştır. Finansal Kiralama Sözleşmesinde belirlenen kira bedelleri ödenip, Finansal Kiralama Sözleşmesinin süresi tamamlandığında; dava konusu greyderlerin mülkiyetinin davacıya devredileceği kararlaştırılmıştır.
Davalı şirketten satın alınan, Finansal Kiralama Sözleşmesine ve davaya konu iş makinelerinde, satın alındıktan ve kullanılmaya başlandıktan itibaren üretim kaynaklı gizli ayıplar ortaya çıktığını ve çıkmaya da devam ettiğini, dava konusu makinaların sürekli arızalanmakta ve yetkili servise götürülerek tamirleri yapıldığını, ancak bu tamiratlar kalıcı bir çözüm getiremediğini araçlarda halen sürekli arızalar ortaya çıktığını bu nedenle iş makinelerinin ayıpsız misliyle değişimini ve kazanç kaybını talep etmiştir.
Davacı finansal kiralama yoluyla davalıdan satın alınan iş makinesinin ayıplı olduğu iddiasıyla iş bu davayı açmış olup, davacının böyle bir dava açabilmesi için finansal kiralama şirketinin kendisine bu konuda yetki ya da açılmış bir davaya icazet vermesi gerekmektedir. Davacı taraf ...A.O den alınmış 04.10.2019 tarihli muvafakatname belgesini dava dilekçesi ekinde sunmuştur.
Davaya konu iş makineleri 17/08/2018 tarihli proforma faturalarına istinaden satın alınmış olması, eldeki davanın 02.04.2022 tarihinde açılmış olması ve TBK nun 231.maddesi gereğince dava 2 Yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açılmıştır.
Mahkememizce istinabe yolu ile iş makinaları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle makina mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. 23.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda;
"Davaya konu makinada diğer makinelerde olduğu gibi şanzıman değişimi ya da motor revizyon işlemleri gibi önemli tamirat işlemlerinin yapılmamış olduğu, servis tarafından yapılan arıza giderim işlemleri incelendiğinde yapılan tamirat ve parça değişim işlemlerinin yetkili servis tarafından yapılmış olduğu, makinanın kaporta aksamında boya atamalarının mevcut olduğu bu durumun makinenin fazla ısınmasından kaynaklı olduğu, makinada rampa aşağıya inişlerde aşırı ısınma sebebiyle motorun hararet yaptığı makine rampa aşağıya inerken iş makinesinin operatörün istemi dışında vites yükselttiği, bu durumun makinanın hızını arttırdığından dolayı kontrolü zorlaştırdığı ve bu sebeple de kaza riskini arttırdığı, rampa aşağıya inişlerde hızı düşürmek için frenin daha fazla kullanılması sebebiyle balatalar ısınıp kampanaların zarar görmesinden dolayı frenin görevini yerine getirmeme durumlarının oluşabileceği, iş makinesinin fren sistemi ve kampanalarında ciddi derecede deformasyonların oluştuğu, bu durumun kazalara sebebiyet verebileceği hususları tespit edilmiş olup; makinadaki şanzıman arızası hararetin yükselmesi arızasının makinanın çalışmasına olumsuz yönde etkilediği, bahse konu arızaların ileride telafisi olmayan durumlara yol açabileceği değerlendirilmekte olup şanzıman ve hararet ile ilgili arızanın gizli ayıp statüsünde olduğu" tespitlerine yer verilmiştir.
Kazanç kaybı yönünden yapılan bilirkişi incelemesinde dosyaya sunulan 24.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda;
" Dosya muhteviyatında bulunan servis formlarının oldukça okunaksız ve silik olması ve bunun yanı sıra iş makinelerinin günlük çalışma saatleri, hangi tarihte servise girdiği, serviste kalma süreleri, hangi tarihte servisten çıktıları, şantiyeye varış saatlerine (yani arızalı iş makinelerinin şantiyeden çıkış saati ile onarımı yapıldıktan sonra tekrar şantiyeye varış saatleri) ilişkin bilgilerin net olmaması sebebiyle kazanç kaybı hesabı yapılamamış olup, sıralanan bilgilerin ve bunlara ek olarak servis hizmetinin şantiyede mi yoksa servis atölyesinde mi yapıldığına yönelik bilgilerin dosya muhteviyatına sunulması ile kazanç kaybı hesaplanabileceği, " tespitlerine yer verilmiştir. Davacı taraf kazanç kaybı talebinden feragat ettiğinden ek bilirkişi raporu alınmamıştır.
Bilirkişi heyeti dosyaya sunulan servis formlarını detaylı bir şekilde inceleyerek kronikleşen bir arzı bulunup bulunmadığı, arızaların tekrar edip etmediği, komple revizyon gerektiren arızaların tekrar edip etmediği hususlarını irdelemiştir. Davacının şikayetleri, servis tarafından yapılan işlem, arızaların giderilip giderilmediği tablo olarak incelemeye sunulmuştur.
Bilirkişi raporunda tüm arızalar yönünden makinalar üzerinde inceleme yapılarak ve servis formları incelenerek fiili durum ve yapılan işlemler denetime elverişli olacak şekilde değerlendirilerek sonuca ulaşılmış olmakla davalı tarafın yeni rapor alınmasına ilişkin talebi kabul görmemiştir. Bilirkişi kurulunun tespitleri aracın aynı nitelikte arızalar vermesi ve bunun devam etmesi karşısında hakkaniyete ve hukuka uygundur.
Davacı TBK’nın 227/1-4 maddesi uyarınca ayıpsız benzeri ile değişim hakkını kullanmıştır.
Davaya konu edilen makinalarda üretimden kaynaklı şanzıman arızasının bulunduğu, iki makinenin şanzımanın tamamen değişmesine rağmen aynı arızaların tekrar ettiği, şanzıman arızası nedeniyle davacının makinalardan maksimum düzeyde yararlanamadığı dolayısıyla iş ve zaman kaybı yaşadığı, makinaların servis formları ve kullanım saatlerinin incelenmesinde makinaların bu kadar sık arızalanmasının normal bir durum olmadığı, makinaları kullanan kişilerin bu makinaları kullanma ehliyetlerinin bulunduğu, tespiti yapılan ayıpların ilk bakışta tespiti yapılamayan ancak makinaların kullanımı sonrası ortaya çıkabilecek gizli ayıplar olduğu, ayıpların ortaya çıkmasında kullanıcı hatasının bulunmadığı, ayıpların giderilmesi için yetkili servisçe defaten çalışma yapılmasına rağmen ayıpların giderilmediği, devam eden bu ayıpların tekrarlanmayacak şekilde giderilemeyecek ayıplar olduğu anlaşılmıştır. Araçtaki ayıbın sürekli olduğu ve aynı nitelikte olduğu, bu durumun aracın performansını olumsuz etkileyeceği dolayısıyla TBK’nın 227/3 maddesi uyarınca satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verilmesinin hakkaniyete uygun olmayacağı kabul edilmekle satılanın ayıpız misle ile değiştirilmesi talebi yönünden davanın kabulüne, kazanç kaybı talebi yönünden bu talepten feragat edilmesi nedeniyle bu talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Davaya konu 2017 Model ... Modeli ... Seri Numaralı, 2018 Model ... SERİ ... Seri Numaralı ve 2018 Model ... SERİ ... Seri Numaralı ... Marka 3 Adet Greyder iş makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bedeli davalı tarafından karşılanmak üzere davaya konu ayıplı iş makinelerinin davacı tarafından davalıya iadesine,
2-) Kazanç kaybına yönelik davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 112.976,20-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 28.585,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 84.390,59 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Ayıpsız misli ile değiştirilme talebinin arabuluculuk başvurusuna konu olmaması, arabuluculuğa tabi kazanç kaybı yönünden ise dava reddedilmiş olmakla 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 90.685,63 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-))Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince red olunan ve talep edilen 10.000 TL kazanç kaybı kısım üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan 28.585,61 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-)Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 7,40 TL vekalet harcı, 10.900 TL bilirkişi ücreti ve 398,55TL posta giderinden ibaret toplam 11.360,75.TL yargılama giderinden ayıpsız misli ile değişim talebi yönünden yapılan 7.860,75 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kazanç kaybı yönünden yapılan bilirkişi masrafı ve tebliğ masrafı 3.500 TL nin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2022
Başkan ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Katip ...
(e-imza)