T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/32 Esas
KARAR NO: 2021/779
DAVA: Alacak (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/01/2021
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalının ürünlerini ... il ve ilçelerinde satış ve dağıtımını üstlendiğini, sözleşmenin 4.maddesi gereğince müvekkilinin davalıdan yapacağı mal alımlarının miktarına göre prim ıskonto hakkı doğacağını ve taraflarca 1.100.000 TL-1.500.000 TL arası yapılacak ciro karşılığında %4 prim iskontosunun verileceğini, müvekkili tarafından sözleşme süresi içerisinde anlaşmaya varılan koşullara uygun olarak davalı şirketten toptan aldığı malların bedeline karşılık çeşitli vadelerde toplam 1.319.000 TL tutarlı çeklerin verildiğini ve tamamının bedellerinin ödendiğini, sözleşme süresinin sonuna yaklaşılırken davalı şirketin sorunlar çıkarmaya başladıklarını ve mal temininde temrin sürelerine riayet etmediklerini, müvekkilinin gönderilen malların yaklaşık %90 oranında satıldığını, müvekkilinin ıskonto alacağının gündeme gelmesi ile davalının ... 1. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesih ettiğini, müvekkilinin ... 2. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshinin haksız olduğu ve hak kazanılan prim iskontosunun talep edildiğini İleri sürerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile sözleşme gereği müvekkili şirketçe hak kazanılan 52.760,00 TL tutarlı prim ıskonto alacağının 31.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanmış olan 01.01.2020 tarihli bayilik sözleşmesinin 8.maddesinin “ bayii sözleşme konusu malları sadece şirketten veya şirketin izin verdiği bayiden alacaktır.” şeklinde olduğunu, davacıya gönderilen ihtarnamede açıkça sözleşmenin 8.maddesinin ağır şekilde ihlal edildiğini ve müvekkilinin telafi edilemez zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin tüm aşamalarında kendisine yükletilen edimleri eksiksiz yerine getirdiği halde bayinin tek satıcılık sözleşmesine aykırı olarak müvekkilinin rekabet içerisinde olduğu başka firmalardan ürün alması ve bu ürünleri pazarlaması taraflar arasındaki güven ilişkisinin ağır şekilde zedelendiğini ve sözleşmeye bağlı kalmayı müvekkili tarafından imkansız hale getirdiğini beyan ederek davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraflar arasında imzalanan sözleşme, ihtarnameler, mali müşavir bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, bayilik (acentelik) sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi nedeniyle davacının davalıdan prim iskonto alacağı bulunup bulunmadığı, davalının sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığı, zaman aşımı definin yerinde olup olmadığı hususlarındadır. Davanın ne şekilde zamanaşımına uğradığı açıklanmadığından TBK madde 147/ bend 5'deki beş yıllık süre dolmadan dava açılmış olduğundan zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya sözleşmeler konusunda uzman ... ile mali müşavir ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli rapor hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasında 01.01.2020 tarihli bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin 4.maddesi ile davacının davalıdan yapacağı mal alımlarının miktarına göre prim ıskonto hakkı doğacağı, 1.100.000 TL-1.500.000 TL arası yapılacak ciro karşılığında %4 prim ıskontosunun verileceği kararlaştırılmıştır.
Mali inceleme sonucunda davalının davacıya net olarak 1.319.083 TL mal/hizmet satışı yaptığı tespit edilmiştir. Satış tutarları her iki tarafın beyanlarında birebir tutmaktadır. Bu sebeple davacının davalıdan sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre içerisinde (02.01.2020-31.12.2020) 1.319.000 TL mal/hizmet alımı yaptığı açıktır. %4 prime konu olacak miktar 52.760,00 TL olarak hesaplanmış, davacının 52.760,00 TL tutarlı prim ıskonto alacağının 31.12.2020 tarihinden itibaren muaccel hale geldiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf, davacının sözleşmenin 8.maddesini ihlal ettiğini iddia ederek sözleşmenin haklı olarak fesih edildiği ileri sürmüş ise de, sözleşmenin 8.maddesi “bayii sözleşmeye konusu malları sadece şirketten veya şirketin izin verdiği bayiden alacaktır.” hükmünü içermekte olup davalı, davacının çalıştığı bayi ve/veya kendisinin izin verdiği şirket dışında mal/hizmet satın almış olduğuna dair herhangi bir belge/veri sunmamıştır. Bu nedenle davalının feshinin haksız olduğu kabul edilmiş, 52.760 TL prim iskontosu alacağının 31/12/2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, 52.760 TL prim iskontosu alacağının 31/12/2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 3.604,03 TL ilam harcından peşin yatırılan 901,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.703,02 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 7.658,80 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 901,01 TL peşin harç, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, 114,50 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 2.674,81 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır