T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/452 Esas
KARAR NO: 2022/288
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 30/06/2021
KARAR TARİHİ: 06/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu, 05.11.2016 günü davacı şirkete ... no.lu kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı çekicinin Romanyanın İlia kentindeki TIR otoparkında park halindeyken davalı şirkete ait olup firari sürücü yönetimindeki... plakalı TIRın geri manevra yaptığı sırada hasar gördüğünü, davalının aracının olay yerini terk etmesi nedeniyle kaza tutanağı düzenlenemediğini, hasara ilişkin fotoğrafların sunulduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi sonucu düzenlenen raporda hasarın belirlendiğini, 2918 sayılı KTKya göre davalının hasardan sorumlu olduğunu, davalının haksız şekilde icra takibine itiraz edip takibi durdurduğunu ileri sürerek takibe yapılan itirazın haksız olması nedeniyle itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı uyap dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fotoğraflar, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 05.11.2016 tarihinde, davacı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı çekici mahiyetindeki aracın hasarlanmasında davalı şirketin maliki bulunduğu araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, maddi hasarlı trafik kazası neticesinde oluşan zarara istinaden davacı tarafından onarımı gerçekleştiren firmaya, 03.05.2017 tarihinde ödendiği ileri sürülen hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerekip gerekmediği hususlarındadır.
İlgili ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 8.992,00 TL yıllık adi kanuni faiz, 458,96 TL diğer faiz olmak üzere toplam 9.450,96 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun itiraz dilekçesinde borca, takibe, alacaklı görünen taraf ile olan ticari ilişkiye itirazlarını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Dava konusu kazaya ilişkin olarak düzenlenen 05.11.2016 tarihli BEYAN başlıklı yazıda, sürücü ...ifadesinde firmasına ait kullanmakta olduğu ... plakalı aracıyla ... Tır parkında mola vermiş olduğunu, yatarken ... Firmasına ait ... plakalı aracın geri gelirken aracının sağ ön kısmına hasar verdiğini, ruhsat ve ehliyet istemesine rağmen sürücünün bu belgeleri vermediğini belirtmiştir.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya Sigorta Uzmanı ... ve ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan rapor, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı vedenetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Somut olayda, davalı taraf icra takibine itirazında genel anlamda borca itiraz etmiş olup özel bir itiraz nedenine dayanmamıştır. Bu durumda ispat yükü davacı alacaklıdadır. Davacı, davalının kusurlu olduğunu ve ödediğini iddia ettiği hasar tazminatına hak kazandığını ispat ile yükümlüdür.
Kusur yönünden,
dosyada bulunan ve dava konusu kazaya karışan araçların kaza anındaki durumlarını gösteren fotoğrafların incelenmesinden, ... plakalı aracın geri manevra yaptığı, park halindeki ... plakalı aracın sağ ön kısmına çarptığı görülmektedir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 67 : Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.
a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.
b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu
Madde 84 : Araç sürücüleri trafik kazalarında; a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,
b) Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,
c) İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme, d) Arkadan çarpma,
e) Geçme yasağı olan yerlerde geçme, f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, g) Şeride tecavüz etme,
h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
i) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,
j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
k) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama, l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar.
Dava konusu olayda davalı şirkete ait ...plakalı TIRın firari sürücüsü, yönetimindeki aracıyla park yerinden çıkmak için geri manevrasına başlamadan önce arkasındaki araçları tam olarak göremediğini dikkate alarak bir gözcü bulundurması, geriye manevrasını bu gözcünün talimatları doğrultusunda yapması, ayrıca arkasındaki park halindeki araçlara dikkat etmesi, daha yavaş ve dikkatli şekilde geri manevra yapması, arkasında park halindeki araçla arasında güvenli bir mesafe bırakması ve bundan sonra geriye doğru manevrasını sürdürmesi gerekirken bu kurallara uymamış, aniden ve yüksek hızla dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde geri manevra yapmış, arkasında park halindeki davacı şirkete kasko sigortalı ... plakalı araca çarpmıştır. Bu nedenle davalı şirkete ait aracın firari sürücüsünün dava konusu olayda % 100 oranında tam kusurlu olduğu, davacı şirkete kasko sigortalı ... plakalı araç, meskun mahalde park için ayrılmış yerde kurallara uygun şekilde park halinde bulunduğundan sürücüsüne atfı kabil bir kusur oranı mevcut olmadığı kabul edilmiştir.
Hasar yönünden,
T... Şti. ... tarafından düzenlenen 23.11.2016 tarihli Kasko Kesin Ekspertiz Raporunun incelenmesinden, davacı şirket tarafından düzenlenen ... no.lu ve 02.11. 2016/2017 vadeli kasko sigorta poliçesiyle sigortalı ...plakalı ... marka Çekici ... tipi 2011 model olup 519.121 Kmdeki hasara ilişkin olarak yapılan inceleme sonucu araçtaki hasarlı parçaların: Fitil kopçası, menteşeler, sağ ön kapı, sa ön cam fitilleri, kilitler, kilit çubuğu, sağ yan ön tampon, plakalık üst çıtası, ön tampon sağ bakaliti, ön tampon kaplaması, tampon iç braketi, sağ çamurluk sinyali, sağ rüzgarlık iç braketi, tampon, bağlantı klipsi, sağ basamak üst olduğu tespit edilmiştir.
Araçtaki hasar: Parçalar toplamı 8.131,87 TL, İndirim 1.772,83 TL, Parçalar net toplamı 6.358,94 TL, İşçilikler toplamı 1.484,80 TL, İndirim 222,72 TL, İşçilikler net toplamı 1.262,08 TL, Ara toplam 7.621,02 TL, KDV 1.371,78 TL, Genel toplam 8.992,80 TL'dir.
Anılan raporda belirtilen parça ve işçilikler, araçtaki hasarla, dosyadaki hasarlı araç fotoğraflarıyla ve piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğu, bedellerinin de kadri marufunda olduğu kabul edilmiştir. Anılan hasar bedeli davacı şirket tarafından sigortalısına 03.05.2017 tarihli banka havale makbuzu karşılığı 8.992,80 TL olarak ödendiğinden, davacı şirketin toplam maddi zararı bu miktarda olduğu anlaşılmıştır.
Davacı şirketin rücu hakkı yönünden, Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra, aracın gerek hareket, gerek durma halinde iken, sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile aracın yanması ve çalınması sebebiyle oluşan maddi zararları kapsamına almaktadır. Teminat dışı haller ise, Kasko Poliçesi genel şartlarının A.5 maddesinde yazılmıştır.
Dava konusu edilen tazminatın dayanağı, sigortalı aracın çalınması iddiasıdır. TTK 1281. mad. gereğince sigortacının sorumluluğu esas olup, aksini iddia etmesi halinde ispat TTK 1281/2. mad. gereğince sigortacıya ait olmaktadır. Davacı şirket, dava konusu ...plakalı aracın dosyada bulunan .... no.lu ve 15.30.2014-2015 vadeli Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesini 28.03.2016/2017 vadeli kasko sigorta poliçesini temin etmiştir. Kaza tarihi poliçe kapsamında olup davacı şirket sigortalısının zararını, dosyada bulunan ödeme belgeleri karşılığı temin ettiğinden sigortalısının haklarına halef olur ve ödediği meblağla sınırlı kalmak üzere davalı şirkete rücu edebilir.
Davalı şirketin sorumluluğu yönünden, 2918 sayılı KTK m.90. hükmüne göre "Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. " şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır.
6098 TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir.
Davalı araç maliki ve firari sürücüsü, KTK m.85 düzenlemesi dikkate alındığında, tehlike sorumluluğu nedeniyle zarardan sorumlu olacaktır. Madde hükmüne göre, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. KTK 85/5 maddesine göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bu nedenle araç maliki ve işleticisi olan davalı ... Şti. meydana gelen zarardan araç maliki olmasından dolayı tehlike sorumluluğu gereğince kusursuz olarak, firari araç sürücüsünün kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan sorumluluğu bulunduğu kabul edilmiştir.
Dava konusu olayda davalı şirkete ait ... plakalı aracın firari sürücüsünün % 100 (Yüzdeyüz) oranında tam kusurlu olduğu, davacı şirkete kasko sigortalı ... plakalı araçtaki gerçek hasar miktarının 8.992,80 TL olduğu, davalı şirketin ...plakalı aracın işleteni olarak oluşan zarardan 03.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sorumlu olduğu, anlaşılmış, davalı tarafından ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 645,44 TL ilam harcından peşin yatırılan 114,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 531,32 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 114,12 TL peşin harç, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 87,60 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 2.061,02 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/04/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır