T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/466 Esas
KARAR NO: 2022/399
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 06/07/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;
müvekkilinin ... adresinde çorap imalatı ile uğraştığı ve iş yarini fason olarak çalıştırdığı, işyeriyle ilgili Vergi Levhası ve Kira Sözleşmesinin bulunduğunu, davalı elektrik idaresi tarafından müvekkile gönderilen elektrik faturalarının tümünün zamanında ödendiğini, ancak Covid 19 salgını nedeniyle işlerin etkilenerek işyerinin çok daha az çalıştığını, ayrıca müvekkili fason üretim yaptığından iş durumu aylık ve mevsimlik peryotlarla farklılık gösterdiğini, buna rağmen davalı tarafın müvekkile 26.04.2021 son ödeme tarihli 32.456,73 TL. bedelli bir adet kaçak elektrik faturası gönderdiğini, davalı tarafından fatura ödenmediği zaman müvekkilin elektriğin kesileceği uyarısı yapıldığını, ancak covid nedeniyle iş azaldığından doğal olarak elektrik tüketimininde azalacağı buna rağmen müvekkile kaçak elektrik faturası gönderildiğini, müvekkilin işyerinde kaçak elektrik kullanmadığı, kaçak elektrik kullanımının kabul edildiği anlamına gelmemek üzere kaçak elektrik faturası incelendiğinde tüketimin mükererr olarak çok fazla hesaplandığını, kaçak elektrik faturasının iptali için davalı idareye itiraz dilekçesi verildiği ancak müvekkil tarafından yapılan tüm itirazların reddedildiği, yazı ekinde kaçak elektrik faturasının bulunduğunu, davalı tarafa yapılan itiraza ve faturanın son ödeme tarihi 26.04.2021 olmasına rağmen davalı ekibinin işyerine gelerek müvekkilinin kullandığı elektriği kestiğini, ayrıca davalı tarafın arabuluculuk görüşmesini kabul etmediğini, mevcut ekonomik koşullarda müvekkilinin söz konusu fatura meblağını ödemesinin mümkün olmadığını, davalı tarafın usul ve yasaya aykırı davranak müvekkiline tahakkuk ettirdiği kaçak elektrik faturasının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dava dilekçesinde işyerinde kullanılan elektrik enerjisine karşılık müvekkil şirketin 26.03.2021 son ödeme tarihli 32.456,73 TL. kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiği, davacı tarafın söz konusu faturanın iptalini ve borçlu olmadıklarının menfi tespitini talep ettiğini, ancak davacı tarafın kaçak elektrik kullanmadıkları talebinin yersiz ve hukuksuz olduğu, müvekkil şirketin kayıtlarında yapılan incelemeye göre dava konusu mahalde 18.02.2021 tarihinde Borçtan Tahliye Kodu ile enerji kesik vaziyette aboneliğin sonlandırıldığının belirlendiğini, bu işlem için iş emri düzenlendiği, iş emrinde sayacın beyaz mühür ile mühürlenerek enerjisinni
kesildiğinin bildirildiğini, sonrasında müvekkili şirket elemanları tarafından yapılan denetimde 15.04.2021 tarihinde söz konusu işyerinin ... no ile hizmet aldığı tüketim noktasında sözleşmesiz sayaçla enerji kullanımı yapıldığının tespit edildiğini, buna göre elektriği kullanan ... adına 15.04.2021 tarihli ... seri numaralı zabıtın düzenlendiği, zabıt ile sözleşmesiz sayaç üzerinden geçen elektriğin kayıtlı işaretine göre kaçak elektrik faturası düzenlendiği, kaçak elektrik faturası düzenlenmesinin nedeninin işyerinde perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın sayaçtan geçirilerek elektrik kullanılması olduğunu, mevzuat maddelerine göre bu tür kullanımın kaçak elektrik kullanımı olduğundan tespiti durumunda mevzuat hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği, buna göre usulsüz kullanılan elektriğinde kaçak elektrik kullanımı olduğu, Yargıtay içtihatlarına göre kaçak elektrik tespit tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belgelerden olduğu, bu nedenle kaçak elektrik kullanılmadığının ispat yükümlülüğünün karşı tarafa düştüğünü, tespitin ve tahakkukun Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. ve devam maddelerine göre yapıldığından herhangi bir hata olmadığını, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, tutanaklar, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, elektrik kullanımından kaynaklı düzenlenen fatura nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı hakkında düzenlenen kaçak elektrik faturası nedeni ile davacının davalıya karşı borçlu olup olmadığı ve öyle ise miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davalı tarafça Mahkememizin uyuşmazlığı çözmede görevli olmadığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de Vergi Müdürlüğünün cevabı yazısı nazara alındığında davacının faaliyetlerinin esnaf sınırlarını aştığı anlaşıldığından görev itirazının reddine karar verilmiştir.
Eldeki davada tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden dosyamız rapor hazırlanmak üzere Elektrik Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 14/02/2022 tarihli raporda özetle;
"4. Bilirkişi İncelemeleri :
•... görevlileri ... adresinde bulunan çorap imalatı yapılan işyerinde 15.04.2021 tarihinde yaptıkları kontrolde, işyerinde perakende satış sözleşmesi olmadan kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilmiş olup, elektriği kullanan ... adına anılan tarihli ... seri no’lu kaçak elektrik ve tespit tutanağı düzenlenmiştir. Teknik olarak, büyük tüketimli müşteriler kaçak elektrik kullanımı açısından sürekli denetlenmektedir. Bu denetim elektronik sayaca yapılan modem bağlantısıyla, tüketim değerlerinin OSOS mantığında uzaktan kontrolüdür. Bu bakımdan tüketim değerlerinde olabilecek bir dalgalanma ... İşletme Müdürlüğündeki ana bilgisayarda hemen tespit edilebilecektir. ... evrakları incelendiğinde, söz konusu tesisatta ... marka, ... seri no’lu, 350.174 kWh endeks sayılı, idarede kaydı olan sayaç bulunmaktadır. Sayacın idarede kaydı olması fiziki olarak elektriği kesilmiş sayacın tesisatta bırakılması anlamına gelmektedir. Sayacın tesisatta bırakılması ise muhtemelen yasal abonenin aboneliğini sonlandırması ya da birikmiş borç nedeniyle elektriğin .../... ekibi tarafından kesilmesidir.
Burada kaçak kullanım var ise ...’ı, normal tüketim fatura borcu var ise ...’ı ilgilendirmektedir.
Yine ... evrakları incelendiğinde, söz konusu tesisatın elektriğinin 18.03.2021 tarihinde borç nedeniyle beyaz mühür ile mühürlenerek kesildiği anlaşılmaktadır. Kesme işlemi sırasında sayacın ... kapağı açılarak sayacın çıkış kabloları yerlerinden çıkartılmaktadır. Sonrasında ise müdahale olmaması için klemens kapağı yeniden mühürlenmekedir. Sayaç 18.03.2021 tarihinde bu hale getirildikten sonra mühre müdahale edilmeden elektriğin açılması mümkün değildir.
Mühre ancak ... ya da ... ekibi müdahale ederek elektriği açabilir. Sayacın idarenin izni dışında açılarak elektrik kullanılması tutanak tarihinde geçerli olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Maddesine göre kaçak elektrik kullanımıdır. Bu madde aşağıda verilmiş olup usulsüz elektrik kullanımıyla karıştırılmamalıdır. Usulsüz elektrik kullanımı yasal abonelik devam ederken başka bir kullanıcının yasal abone üzerinden elektrik kullanmasıdır. Dosyadaki bilgiler incelendiğinde davacı tarafın davalı elektrik idaresine abonelik müracatı yaptığını belgeler herhangi bir bilgi ve evrak olmadığı görülmüştür.
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansısahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri
dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
O halde, detayları yukarıda verildiği gibi söz konusu tesisatta elektrik tüketimi kaydı olmaması gerekirken muhtemelen OSOS uzaktan okuma ile sayacın tüketim kaydettiği tespit edilerek ... kaçak tespit ekibi söz konusu tesisata yönlendirilmiştir. ... ekibi yaptıkları kontrolde işyerinin çalışır halde bulunduğunu, sayacın tüketim kaydettiğini, ancak sayaca ve tesisata sayacın tüketimi kaydetmesini engeller şekilde müdahale yapılmadığını, sayacın doğru çalıştığını tespit ederek sayacı tekrar mühürlemişler ve işletmenin elektriğini kesmişlerdir. Bu nedenle Yönetmeliğin aşağıda verilen 44. Maddesine göre tüketim hesabı ve 45. Maddeye göre de süre hesabı yapılmalıdır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 –
(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisimiktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasalşekilde tesis edilmiş
sayaç değerine göre,
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45
(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada,aşağıda yer alan süreler
esas alınır;
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih
ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 –
(1)Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda
reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi,
dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
• ... evrakları incelendiğinde okuma tarihlerine göre aşağıdaki tüketimler okunmuştur;
27.01.2021………..317.046 kWh
03.02.2021………..318.481 kWh
05.03.2021………..334.844 kWh
18.03.2021………..334.844 kWh , Elektriğin kesildiği sayacın mühürlendiği tarih.
06.04.2021………..349.738 kWh
15.04.2021………..350.173 kwh , Tutanak tarihi.
Okumalardan görüleceği üzere sayaç 18.03.2021 tarihinde 334.844 kWh endeks sayısı ile mühürlenmiş, 15.04.2021 tarihinde de 350.173 kWh endeks sayısı ile tutanak tutulmuştur. Yönetmelik maddelerine göre kaçak kullanım 18.03.2021 – 15.04.2021 tarihleri arası , tüketim ise 350.173 – 334.844 = 15.329 kWh’e göre kaçak elektrik faturası düzenlenmelidir.
•Yönetmelik maddelerine göre kaçak elektrik faturası aşağıdaki gibi olmalıdır. Fatura incelendiğinde cezalı bedelin enerji bedeli içinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle kaçak fatura meblağı yükselmiştir.
Kaçak kullanım süresi : 18.03.2021 – 15.04.2021 tarihleri arası, Kaçak kullanım miktarı : 350.173 – 334.844 = 15.329 kWh, Enerji bedeli : 15.329 kWh x 1,196372 TL/kWh = 18.338,21 TL. (1,5 katsayılı cezalı bedel dahildir), Dağıtım bedeli : 15.329 kWh x 0,50598 TL/kWh = 7.755,49 TL. Elekrik Fonu : 128,37 TL. Trt Fonu: 366,76 TL. Btv : 916,91 TL. Ara toplam : 27.505,70 TL. Kdv : 4.951,03 TL. Fatura bedeli : 32.456,73 TL. Son ödeme tarihi : 26.04.2021
5. Sonuçlar:
Ayrıntıları rapor içinde verildiği şekliyle davacı tarafın söz konusu işyerinde sözleşmesiz olarak elektrik kullanması Yönetmeliğe göre kaçak elektrik kullanımı olup, sayacın kaydettiği 15.329 kWh tüketime göre davacının ödemesi gereken bedel 32.456,73 TL. hesaplanmıştır. Bu durumda davacının dava dilekçesinde belirttiği şekilde borcunun olmadığı menfi tespitinde haklı olmadığı" şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun nitelikte düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından mahkememizce itibar edilebilir bulunmuş, bu kapsamda davacı tarafından işyerinde sözleşmesiz olarak elektrik kullanması nedeniyle hakkında tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturası nedeni ile fatura konusu bedel miktarında borçlu olduğu ve dava konusu menfi tespit talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan 554,28 TL harçtan mahsubu ile bakiye 473,58 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 31/05/2022
Katip Hakim
(e-imza) (e-imza)