T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/585 Esas
KARAR NO: 2022/617
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 23/06/2021
KARAR TARİHİ: 11/10/2022
İstanbul 27 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/173 esas 2021/179 karar numaralı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; ... plakalı aracın davacı şirket nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, davaya konu trafik kazasının 13/05/2015 tarihinde ... ili ... ilçesinde meydana geldiğini, kaza sonrası kolluk görevlileri tarafından tutulmuş olan 13/05/2015 tarihli kaza tespit tutanağında, ... plakalı sigortalı aracın sürücüsünün kural ihlali yaptığının ifade edildiğini, söz konusu kaza neticesinde yaralanan Mümine Karakaya için sigortalı ile davacı sigorta şirketi arasındaki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi teminatı kapsamında sigortalı aracın %100 kusur oranı üzerinden 23/05/2019 tarihinde 124.487,99-TL tutarında maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda sigortalı ... plakalı aracın sürücüsüne %25 oranında ve ... plakalı aracın sürücüsüne ise %75 oranında kusur atfedildiğini, ... plakalı aracın sigortasının bulunmadığını, davacı şirket tarafından ödenmiş olan maluliyet tazminatının davalıdan tahsili amacıyla ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını fakat söz konusu icra takibinin borçlunun itirazı üzerine durduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili her ne kadar davaya karşı cevap vermek için süre uzatım dilekçesi vermiş ise de süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
... 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/07/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, dosya Mahkememize gönderilmiş ve yukarıda esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ... 31.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ... 2 ATM nin 2017/163 sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ... CBS nin ... CBS soruşturma dosyasının UYAP kayıtları, ... Asliye Ceza Mahkemesinin UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuya dayalı tazminat nedeniyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık,13/05/2015 tarihinde çift taraflı trafik kazası nedeni ile zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından trafik kazası nedeniyle ilgililere ödenen bir miktar tazminatın rücuen ... hesabından tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, davacının ... 31 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında davalıdan talepte bulunup bulunamayacağı, öyle ise miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 31 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 51.840,00 TL asıl alacak, 13.964,48-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.804,48 TL'lik ilamsız takipte bulunduğu,ödeme emrinin borçluya 24/03/2021 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 26/03/2021 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen Ölümlü Yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 13.05.2015 günü saat 13.10 sıralarında ... ili ... ilçesi ... mahallesinde ... kavşağında, hız sınırının 50 Km/s olduğu yerleşim yerleri içinde, 2 şeritli 6,5 m genişliğindeki çift yönlü yolda, hava açık, vakit gündüz, yol asfalt kaplama ve kuru iken kaza yerinde yapılan incelemede ... plakalı oto sürücüsü ... yönünde, ... plakalı traktör sürücüsü ... ise ... yönünde ilerlerken krokide belirtilen kavşakta ... plakalı araç ... yönünde seyrederken traktör ise kavşaktan ... yönüne sola dönüş yaptığında krokide belirtilen noktada iki araç çarpışmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E ve ... K sayılı kararında özetle, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi sonucunda sanık ...'nın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak kazaya neden olduğu olayda asli kusurlu olduğu, kusur durumunun tespiti için dosyanın ATK'ya gönderildiği, raporda sanığın asli ve katılan ...'in tali kusurlu olduğunun belirtildiği, kazada sanığın cezalandırılmasına karar verildiği belirtilmiştir. Anılan mahkeme kararı Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2019/10187-E ve 2021/1376-K sayılı onama kararıyla onanarak 10.02.2021 tarihinde kesinleşmiştir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/163 E ve 2019/598-K sayılı kararında özetle, davacının ... olduğu, davalının ... Sigorta A.Ş. olduğu, tüm dosya içeriğine göre 13.05.2015 günü kazanın meydana gelmesinde, davacının yolcusu olduğu ... plakalı araç sürücüsünün % 25 oranında tali ve ... plakalı aracın sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu olduğu, davacının ... plakalı araçta yolcu olduğu, olayda kusurunun olmadığı, davanın kabulüyle 8.495,97 TL'lik geçici ve 60.879,79 TL'lik sürekli iş göremezlik, 11.884,05 TL'lik bakıcı gideri toplam 81.259,81 TL'lik tazminatın 18.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 26/04/2022 tarihli ara kararı gereğince dosyamız kazanın meydana gelmesinde kusur durumunun tespiti ve dosya kapsamında yer alan maluliyet raporu ile ... 2 ATM tarafından alınan tazminat raporu tarihi nazara alınarak tespit edilecek kusur durumuna göre kesinleşen kararda hüküm altına alınan tazminat miktarını aşmamak üzere talep edilebilecek rücuya tabi gerçek zararın hesaplanması için İTÜ Makine Mühendisliği Trafik Kürsüsünde görevli ... ve aktüer ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 27/06/2022 tarihli raporda özetle;
"Dava konusu olayda davalı kuruma sigortalı ... plakalı traktörün sürücüsü ..., yönetimindeki traktörüyle iki şeritli çift yönlü yolda sola dönüş manevrasına başlamadan önce yola gereken dikkati vermemiş, daha dikkatli araç kullanması, karşı yönden gelen ve düz seyreden araçlara dikkat etmesi ve bu araçların geçmelerini beklemesi gerekirken bu kurallara uymadığından ve hatalı zamanda sola dönüş manevrası yaptığından ve karşı yönden gelen aracın seyir şeridini kapattığından olayda %75 oranında asli kusurludur.
Davacı tarafa sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... ise 2918 sayılı KTK'nın 52. Maddesinde belirtilen hız kurallarına uymadığından, aşırı hızlı tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullandığından, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığından olayda % 25 oranında tali kusurludur...
a)... 2.ATM'den açılan davada alınan 25.02.2019 tarihli hesap raporunun düzenlendiği tarihe kadar bilinen verilere göre kazalının işbu raporda belirlenen maddi zararları ile ... 2.ATM de açılan davada alınan hesap raporunda belirlenen maddi zararların karşılaştırması aşağıdaki gibidir;
İşbu raporda belirlenen ... 2.ATM tarafından belirlenen
Geçici İş göremezlik dönemindeki zararı 8.919,50 TL & 8.495,97 TL
Sürekli İş göremezlik dönemindeki zararı 71.303,13 TL & 60.879,79 TL
Bakıcı gideri zararı + 11.884,05 TL & + 11.884,05 TL
TOPLAM 92.106,68 TL & 81.259,81 TL
İşbu raporda belirlenen maddi zarar tutarları, ... 2.ATM tarafından belirlenen maddi zararların bir miktar üstündedir. Bu durum ... 2.ATM tarafından alınan hesap raporunda kazalının 3 aylık aktif döneminin dikkate alınmaksızın hesap tarihinden itibaren pasif dönem zararı hesaplanmasından kaynaklanmaktadır. Bu durumda davacının rücu edilebilir alacağı ... 2.ATM tarafından belirlenen tutarlarla sınırlı olarak belirlenecektir.
b)Davalı ... Hesabı tarafında kazada yaralan ...'ya 15.11.2016 tarihinde 11.541,00 TL harici ödeme yapılmıştır. ... 2.ATM de açılan davada davacı Sompo tarafından dava ... Hesabına ihbar edilmediğinden ve ödeme yapılıp yapılmadığı
sorulmadığından anılan tutar kazalının maddi zararından tenzil edilmemiştir...
c)... 2.ATM tarafından açılan davanın davalıya ihbar edilmiş olması ve davalı tarafından yapılan harici ödemenin dikkate alınmış olması halinde; ... 2.ATM’de yapılan yargılamada tarafların kusur oranına göre maddi tazminat tutarından sorumlulukları ayrı ayrı aşağıdaki gibi olacaktır;
%100 kusura göre maddi zarar tutarı %75 kusura isabet eden %25 kusura isabet eden
81.259,81 TL & 60.944,86 TL & 20.314,95 TL
Ödeme nedeniyle indirim = + 13.908,64 TL = + 3.088,90 TL
Bakiye sorumluluk tutarları = 47.036,21 TL = 17.226,05 TL
d)Yukarıda izah edildiği üzere; davacı tarafından ... 2.ATM tarafından yapılan yargılamada yeterli savunma yapılmış olması ve davanın ... Hesabına ihbar edilmiş olması halinde kazalının maddi zararından ... Hesabı tarafından yapılan ödeme tenzil gerekecektir. Bu durum davacının ihmalinden kaynaklı olduğundan bundan kaynaklı olarak fazladan hüküm altına alınan tutardan davacı sorumlu olacaktır. Buna göre; ... 2.ATM'de açılan davada davalının yeterli savunma yapması halinde hüküm altına alınacak maddi tazminat tutarından davalının sorumluluğu 47.036,21 TL olacaktı. ... 2.ATM tarafından toplam 81.259,81 TL maddi tazminat hüküm altına alınmış olup, davalının rücuan ödemekle sorumlu olduğu 47.036,21 TL, hüküm altına alınan toplam maddi zararının (47.036,21/81.259,81)= %57,884 üne tekabül etmektedir.
...
Somut olayda ... 2.ATM tarafından 09.05.2019 tarihinde karar verilmiş, anılan karar alacaklı tarafından 15.05.2019 tarihinde ilamlı icraya konu edilmiş ve davacı tarafından 23.05.2019 tarihinde 124.487,99 TL ödeme yapılarak icra dosyası kapatılmıştır. Bu durumda ... 2.ATM tarafından verilen kararın kesinleşmeden ödenmiş olması nedeniyle davalının ... 2.ATM tarafından hüküm altına alınan tutarların mahkeme ve icra giderlerinden de kendi payına isabet eden kısmı ile sorumluluğu söz konusu olacaktır.
Yukarıda belirlendiği üzere; davalının sorumluluğu kazalı lehine hüküm altına alınan ana paranın %57,884 üne tekabül etmektedir. Bu durumda davalı yargılama ve icra giderlerinden de aynı oranda sorumlu olacağından, davacının yaptığı toplam 124.487,99 TL. ödemenin %57,884 ü davacının rücuan talep edilebilir alacağını teşkil edecektir.
Davalı tarafından davacıya 11.02.2020 tarihinde toplam 29.885,00 TL ödeme yapılmıştır. Buna göre davacının rücuan talep edilebilir bakiye alacağı aşağıdaki gibidir;
Rücüan talep edilebilir alacak tutarı(124.487,99 x %57,884) = 72.058,63TL
Ödemenin tenzili - 29.885,00 TL
Bakiye alacak tutarı = 42.173,63 TL
...
S O NU Ç: Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 13.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;
1.Davalı kuruma sgortalı ... plakalı traktörün sürücüsü ...'nın %75 oranında asli kusurlu olduğu,
2.Davacı şirkete sigortalı ... plakalı otomobilin sürücüsü ...'nın % 25 oranında tali kusurlu olduğu,
3.Davacının ... 31.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ilgili talep edilebilir alacağının aşağıdaki gibi belirlendiği,
-Asılalacak = 42.173,63TL,
-İşlemiş faiz + 6.925.72 TL (19.03.2021 tarihine kadar işlemiş faizi)
-TOPLAM = 49.099,35 TL (icra takip talebi ile talep edilebilir toplam alacak)
4.İcra takip tarihinden sonra ana para bakımından işleyecek faiz oranının yasal (adi) faiz oranı olacağı" şeklinde görüş ve tespitlerde bulunulduğu, raporun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli nitelikte düzenlendiği, hüküm kurmaya elverişli tespit ve değerlendirmeler içerdiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalı vekiline HMK 281 ve 186 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edilmiştir.
Somut olayda, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu 13/05/2015 tarihli trafik kazası nedeniyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, dava dışı yolcu davacı ...'nın lehine, dosyamız davacısı davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine geçisi-sürekli iş göremezlik ile bakıcı giderinden oluşan toplam 81.259,81 TL maddi tazminatın tahsili yönünde hüküm kurulduğu, verilen kararın 13/06/2019 tarihinde kesinleştiği, davacının tespit edilen kusur oranları göz önünde bulundurularak fazla ödenen tazminat miktarının davalıdan rücusu nedeniyle başlatılan takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce hükme esas alınan kusur raporuna göre 13/05/2015 tarihli kazanın meydana gelmesinde, davacıya ZMMS ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün % 25 oranında ve kaza tarihinde sigortası bulunmayan ... plakalı aracın sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, buna göre aktüerya raporunda yapılan tespitlerin hükme esas almaya elverişli nitelikte olduğu anlaşıldığından kesinleşen ... 2.ATM
tarafından belirlenen tutarlarla sınırlı olarak yapılan hesaplamalar, ... 2.ATM de açılan davada davacı Sompo
tarafından davanın davalı ... Hesabına ihbar edilmemesi, ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmaması nedenleriyle 27/06/2022 tarihli raporda belirlenen tazminat miktarlarından yapılan harici ödemeler tenzil edilmeden ve davacının 3.kişiye ödeme yapması ile davalının sebepsiz zenginleştiği kabul edilerek ödeme tarihi esas alınarak yapılan faiz hesaplamaları göz önünde bulundurularak davacı sigorta şirketinin rücu talepli takip başlatmakta kısmen haklı olduğu kanaatine varılmış, davanın kısmen kabulü ile davalının ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 42.173,63-TL asıl alacak, 6.925,72-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan Gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 42.173,63-TL asıl alacak, 6.925,72-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 3.353,98 TL harçtan peşin alınan 794,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.559,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 794,76 TL peşin harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 680,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 507,37 TL'sinin davalıdan, 172,63 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar yönünden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 291,10 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 2.358,90 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 1.760,06 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 11/10/2022
Katip Hakim
✍e-imzalı ✍e-imzalı