T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/633 Esas
KARAR NO: 2024/225
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2021
KARAR TARİHİ: 03/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile 2.000,00.- USD bedelli 03/03/2021 tanzim tarihli ve 21/03/2021 vade tarihli; 2.000,00 - USD bedelli, 28/04/2021 tanzim tarihli, 31/05/2021 vade tarihli; 2.000,00 - USD bedelli, 02/04/2021 tanzim tarihli, 30/04/2021 vade tarihli bonolara istinaden müvekkil aleyhine icra takibi başlattığını, tarafların tekstil işi ile uğraştıklarını, davalı firmanın toptan iplik ticareti yaptığını, müvekkilinin iplik satın almak için davalı ile görüştüğünü, taraflar arasında anlaşma sağlandığını, bu anlaşma kapsamında müvekkilinin icra takibine konu bonoları davalıya verdiğini, bonolarda “malen” kaydı bulunmadığını, ancak müvekkilinin söz konusu bonoları davalıya verdiği halde davalının teslim edeceğini taahhüt ettiği ipliği müvekkile teslim etmediğini, müvekkilinin müteaddit kereler davalı ile görüşerek malların gönderilmesini veya bonoların kendisine iade edilmesini talep ettiğini, ancak davalının malları göndermediği gibi bedelsiz hale gelen bonolara istinaden müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, ticari defter kayıtlarına bakıldığında davalının müvekkiline iplik teslim etmediğinin görüleceğini, davalının malları göndermemesi sebebiyle takip konusu bonoların bedelsiz kaldığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak 754,44 TL + 6.058,11 USD ve ferileri için borçlu olmadığının tespitine, davalının %20’den aşağı olmamak kaydıyla takdir edilecek kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı tarafca cevap dilekçesi sunulmamış, davalı vekili duruşmada davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı uyap dosyası, bono ve fatura örnekleri, ticari defter ve belgeler üzerinde yaptırılan inceleme ile aldırılan SMMM bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına konu 2.000 USD bedelli 03/03/2021 tanzim tarihli ve 21/03/2021 vade tarihli; 2.000 USD bedelli, 28/04/2021 tanzim tarihli, 31/05/2021 vade tarihli; 2.000 USD bedelli, 02/04/2021 tanzim tarihli, 30/04/2021 vade tarihli bonolardan dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, bonolar karşılığı davalının davacıya teslim edeceğini taahhüt ettiği ipliği davacıya teslim edip etmediği, taraflar arasında iplik satımına ilişkin ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
İlgili ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 15.06.2021 tarihli ödeme emri ile, 2.000 USD bedelli 03/03/2021 tanzim tarihli ve 21/03/2021 vade tarihli; 2.000 USD bedelli, 28/04/2021 tanzim tarihli, 31/05/2021 vade tarihli; 2.000 USD bedelli, 02/04/2021 tanzim tarihli, 30/04/2021vade tarihli bonolardan kaynaklanan 754,44 TL protesto, 6.000,00 USD bono, 18,00 USD komisyon ve 40,11 USD işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 754,44 TL ve 6.058,11 USD alacağın, asıl alacağa işeyecek (6.000 USD yıllık %6 – Merkez Bankası Azami Mevduat Faiz Oranları) faizi, icra gideri, avukatlık ücreti ile birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla kısmi ödemelerin T.B.K. 100 uyarınca öncelikle faize ve masraflara mahsubuyla tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda özetle, Davacı ... firmasının ticari defter asılları üzerinde yapılan incelemede 2018-2019-2020 yılllarına ait defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, bilgisayarlı muhasebe programı ile tutulduğu ve süresi içerisinde defterlere yazdırıldığı, kapanış tasdikinden sonra herhangi bir kayıt yapılmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, dava konusu işlemle sınırlı olarak yapılan incelemede, usul yönünden bir aykırılığın olmadığı ve ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, ... ile ilgili firma kayıtlarında herhangi bir cari hesap kaydı tespit edilemediği, verilen senetlerle ilgili firma defter ve kayıtlarında herhangi hesap görülmediği, davalı firma taraflarına ulaşılamadığından inceleme yapılamadığı, mal teslimine ilişkin fatura, sevk irsaliyesi ve taşıma irsaliyesi görülmediğinden malın teslimine dair bir tespit yapılamadığı beyan edilmiştir.
Davalı ticari defterlerinin incelenmesi ile bilirkişi raporu düzenlenmesi için dosya Mali Müşavir ...'e tevdi edilerek SMMM bilirkişi ...tarafından düzenlenmiş olan bilirkişi raporu da incelenerek aynı hususlarda rapor düzenlemesi istenmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Davalının usulüne uygun tutulduğu tespit edilen ticari defter ve kayıtlarda davacıya ait hesap hareketleri incelendiğinde davalının tanzim ettiği faturalarının davacı cari hesabına Borç işlenerek gelir kaydının yapıldığı, davacının yapmış olduğu ödemelerin Alacak kaydı yapılarak işbu borçtan mahsup edildiği, takibe konu edilen bonoların tanzim tarihlerinde davalı cari hesabına kayıt edilerek borcundan mahsup edildiği, işbu senetlerin ödenememesi üzerine 07.06.2021 ve 31.12.2021 tarihlerinde takibe konu edilen senetlerin128.01.0026 Şüpheli Alacaklar Hesabına virman yapıldığı, davalının delil olarak sunduğu fatura ve irsaliyelerde imzaların olduğu, davalı şirket kayıtlarına göre takibe konu edilen senetlerin kayıtlara alınmasından evvel davalının davacıdan 129.252,48 TL alacağının olduğu, senet girişinden sonra 81.825,68 TL düştüğü, akabinde takip konusu olmayan 78.138 TL’lik senet giriş kaydı ile birlikte davalının takip tarihinde cari hesaptan kaynaklı 3.939,16 TL cari hesap alacağının kaldığı, senetlerin cari hesaba kayıtlı olduğu ve cari bakiyeden düştüğü görülse de senetlerin vadelerinde ödenmemesi nedeniyle icra takibine konu edildiği, vadelerinde ödenmeyen senetler için 128 Şüpheli alacaklar hesabına virman yapıldığı, davalının defter ve kayıtları dikkate alındığında taraflar arasında iplik satımına ilişkin olarak bir ticari ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir.
MK 6.maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer. Somut olayda, davacı borçlu dava konusu çekin bedelsiz kaldığını iddia ettiğinden ispat yükü davacı borçludadır.
Davacının defterlerinde takip konusu senedin ve davalının tanzim ettiği fatura vs. belgelerin kayıtlı olmadığı ancak, fatura içeriği malların teslimine ilişkin, sevk irsaliyesinin teslim alan bölümünde imza ve isimlerin yer aldığı, imza inkârının bulunmadığı, malın teslimine ilişkin imzalı irsaliye ve faturalar bulunduğu, davacının malın bedelini ödediğini veya vermiş olduğu senetleri ödediğini gösteren ödeme dekontu sunmadığı hususları topluca değerlendirildiğinde, davalının malların teslimini ispatlamış olduğu ve davacıdan takip tarihi itibarıyla alacaklı olduğunun kabulü gerekmiştir.
Davacının münhasıran delil olarak dayandığı davalı ticari defter ve kayıtlarında taraflar arası ticari ilişkinin varlığının aşikar olduğu, davacının tanzim ettiği senetlerin davalı defterinde yer aldığı, davalının tanzim ettiği fatura ve irsaliyelerde teslim alan kısmında imzaların olduğu, yazılı bir belge ile senet bedelinin ödendiğine ilişkin bir belge sunulmadığı böylelikle davacının davalıya borçlu olmadığını ispat edemediği kanısı ile davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından davalının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın Reddine,
Davalının tazminat talebinin reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 427,60 TL ilam harcının peşin yatırılan 932,55 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılmış olan 504,95 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır