T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/818 Esas
KARAR NO: 2022/517
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/12/2021
KARAR TARİHİ: 14/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 16/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yedek parça ürünlerine yönelik satış yaptığını, bu amaçla ticari ilişkileri sebebi ile müşterilerinden çek ve senetler aldığını, müvekkilinin dava konusu çekler ve senetleri müşterileriyle yapmış olunan sözleşmelerin ekinde eklediğini, ancak ... Bankası T.A.O ..., ... Şubesi, 18/02/2022 tarih, 1.286 TL, 65 KR. Miktar, Keşidecisi ...Ltd. Şti olan ... seri numaralı çekin; ...Bankası, ... 12/01/2022 tarih, 8.136 TL, 07 KR. Miktar, Keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan ... seri numaralı çekin; ...bank T.A.Ş. Bankası, ... Şubesi, X tarih, 50.000 TL miktar, Keşidecisi ... Ltd. Şti. olan daha sonra firmaya ciro edilmiş olan ... seri numaralı çekin; Keşidecisi ..., 26/11/2021 düzenleme tarihli, 15.12.2021 ödeme tarihli, 15.000 TL miktarlı ... Ltd. Şti adına düzenlenen senedin; Keşidecisi ..., 26/11/2021 düzenleme tarihli, 01.01.2022 ödeme tarihli, 20.000 TL miktarlı ... Ltd. Şti adına düzenlenen senedin taşınma işlemi sonrasında bulunamadığını, ilgili kıymetli evrakların taşınma işlemi esnasında kaybolduğunu, bu nedenlerden dolayı davanın kabulü ile müvekkiline ait çek ve senetlerin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çek ve senetlerin iptaline karar verimlisini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Çek ve senetlere ait suretler, fatura suretleri, ... Bankası yazı cevabı, ...bank yazı cevabı, senetler keşidecisi ... ile yapılan mutabakat metninin bir sureti, ...bank yazı cevabı dosya arasında delil olarak mevcuttur.
GEREKÇE: Dava TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince açılmış çeklerin iptali davasıdır. TTK md. 818/1-s göndermesi ile TTK md. 757 vd Maddesinin çekler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
TTK 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, TTK 762. maddesinde poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağı, 764. maddesinde de elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa poliçenin iptaline karar verileceği belirtilmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin, 30.10.2017 Tarih, 2016/4368 Esas ve 2017/5867 Karar sayılı ilamı).
Davacı vekili dava konusu çeklerin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak çek suretlerini ve zayi olduğuna ilişkin tutanağı (çekin ön ve arka yüzüne ait görüntüleri ile tahsilat makbuzları) dosyaya ibraz etmiştir. Davaya konu çeklere ait ilanlar yapılmıştır. TTK md. 761 uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çeklerin ibraz edilmediği, ancak ilgili kişi olarak bilgisine başvurulan dava dışı ..., bonoların elden nakden ödenmiş olduğunu ve bonoların bedelsiz kaldığını belirtmiş ise de bu hususta soyut beyanlar dışında hiçbir belge sunulmadığından, ilgili beyanlar itiraz olarak kabul edilmeyerek, yasal şartlar gerçekleştiğinden davanın kabulü ile dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;
1-Davanın KABULÜNE;
- ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... LTD. ŞTİ. olan, 18.02.2022 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 12.826,65 TL meblağlı çekin,
- ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ...TİC. LTD. ŞTİ. olan, 12.01.2022 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 8.136,07 TL meblağlı çekin,
- ...bank ... Şubesine ait keşidecisi ... TİC. LTD. ŞTİ. olan, 12.01.2022 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 8.136,07 TL meblağlı çekin,
- Keşidecisi ..., 26.11.2021 düzenleme tarihli, 15.12.2021 ödeme tarihli, 15.000 TL meblağlı .... LTD. ŞTİ. adına düzenlenen senedin,
- Keşidecisi ..., 26.11.2021 Düzenleme Tarihli, 01.01.2022 ödeme tarihli, 20.000 TL meblağlı ... LTD. ŞTİ. adına düzenlenen senedin, ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE,
2- Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye İrad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır