T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/82 Esas
KARAR NO: 2022/352
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/01/2021
KARAR TARİHİ: 12/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine CMR sigortası ile sigortalı diğer davalı ... Ltd Şti firmasına ait ... plakalı kupa, ... plakalı dorse, diğer davalı ... yönetimindeki aracın müvekkili şirkete ait 19.600 Kg pamuk nakliyesi esnasında kısmen yandığını, dorsenin yanması sonucunda kumaşların büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiğini, olayda müvekkilin hiçbir kusuru bulunmadığı gibi olay ile zarar arasında tüm davalıların uygun illiyet bağı bulunduğunu, davalı şirketin uhdesinde CMR sigortası mevcut olduğundan müvekkiline ait kumaşların bedelinin karşılanmasını talep ettiğini, davalı şirketin tazminat taleplerini reddettiğini, CMR sözleşmesinde taşıyıcılara zorunlu sigorta yaptırma zorunluluğu getirilmemiş ise de Avrupa ülkelerinde bu sigortayı yapmamış tır araçlarına ülkelerine kabul etmedikleri ve taşıyıcıların bu ülkelere girebilmeleri için CMR sigortasını yaptırmaları zorunlu haline gelmiş adeta taşıyıcılar bakımından zorunlu bir mali sorumluluk sigortası şekline dönüştüğünü, bu nedenle davalı sigorta şirketinden talep ettikleri tazminatı ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, uygulama doktrin ve yerleşmiş yargıtay içtihatlarının bu yönde olduğunu, davanın açıldığı tarih itibarı ile zararlarının miktarını tam ve kesin olarak belirlemenin mümkün olmadığını beyan ederek 10/08/2019 tarihinde yangın nedeniyle meydana gelen maddi zarar sebebiyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 6100 sayılı yasanın 107 maddesine göre belirlenecek maddi tazminatın şimdilik 1.000 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ... Sigorta AŞ için poliçe sorumluluk sınırlarına göre, diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren zararın tamamının yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 24/02/2022 tarihli ıslah dilekçesi ibraz ederek davayı 501.500.00 TL olarak ıslah ederek ıslah harcını yatırdığı anlaşıldı.
Davalı ... Şti vekili davaya Cevabında :
Davalı ... Ticaret Limited Şirketi davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı iş bu davasını her ne kadar belirsiz alacak olarak açmış ise de söz konusu davanın niteliği gereği dayanak taşıma ilişkisi ve taşınan emtianın fatura değeri dikkate alındığında davacının taşıma sırasında kısmi hazar gördüğünü belirttiği balların ne kadarlık kısmının hasara uğradığını tespit etmesinin mümkün olduğunu, bu nedenle davacının iş bu davayı belirsiz alacak davası olarak açılması hukuken mümkün olmadığından davacının dava ve talep miktarını net bir şekilde belirtip yatırması gereken nispi harcı ikmal etmesi gerektiğini, hasar bildirimi yönünden CMR 30 maddesinde gönderilerin malı taşıyıcı ile birlikte kontrol etmesi gerektiği, kontrol etmeden ve taşıyıcıya karşı ihtirazı kayıt ileri sürmeden eşyayı teslim aldığı taktirde ispat edilinceye kadar gönderilerin eşyayı taşıma senedinde yazılı olduğu şekilde teslim aldığının varsayılacağı, ihtirazı kaydın ziyan ve hasarın haricen belli olduğu durumlarda en geç eşyanın teslimi anında, zararın haricen belli olduğu durumda ise en geç pazar ve resmi tatil günleri hariç teslim tarihini izleyen yedi gün içinde ileri sürmesi ve haricen belli olmayan ziya ve hazarlarda ihtirazı kaydın yazılı olmasının zorunlu olduğunu, ancak davacının davalı taşıyıcı şirkete bu yönde ve usule yazılı bir hasar ihbarı bildirimi olmadığı gibi davalılara CMR konvansiyon belirtilen usule uygun hasar bildirim olup olmadığı, var ise sürelerine uyulup uyulmadığı belli olmadığı gibi dosyaya da bu yönde davacının delil sunmadığını, CMR 32 maddesine göre CMR kapsamında yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, yangının 10/08/2019 da meydana geldiğini, ancak davayı 28/01/2021 tarihinde açtığını, davacının dava konusu talebinin zamanaşımına uğradığından reddi gerektiğini, ayrıca davayı yetkisiz mahkemede açtığını beyan ederek davacının usule uygun hasar ihbarı bulunmadığı gibi taleplerinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle davanın müvekkili yönünden usulden reddine, mahkemenin esası girmesi halinde dava konusu taleplerin diğer davalı nakliyat sigortacısı ... Sigortanın sorumluluğunda olmasından dolayı davanın müvekkil davalı yönünden esastan reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili davaya Cevabında :
Davalı ... Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, her ne kadar davalı şirket pamuk kumaş emtiasının hasar gördüğü iddiasıyla müvekkili şirketi aleyhine iş bu davayı açmış ise de iddia olanan hasardan maddi bir kayba uğradığını ve zarar gördüğünü ispat edemediğini, davacının sırf daha fazla harç ödememek gayesiyle belirsiz alacak davacı niteliğinde açmış olduğu iş bu davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, belirsiz alacak davası niteliğinde belirsiz maddi tazminat talebi ile açılan davanın belirsiz alacak davası niteliğinde açılmasının mümkün olmadığını, ayrıca sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, davacının davayı süresi içinde açmadığını, zamanaşımı nedeni ile davanın reddini talep ettiklerini, esasa ilişkin beyanlarında ise davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, meydana gelen hasarlanma olayı müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen poliçe teminatı dışında kaldığını, sigorta şirketinin karşı tarafa herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde talep ettiği tazminat tutarına ve talep edilen faize ve faiz türüne itiraz ettiklerini beyan ederek öncelikle davanın usul yönünden, her halükarda esasdan reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... davaya Cevabında :
Dava dilekçesinin davalı ...'e dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalının davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.
DELİLLER;
Sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, sunulan tutanak ve belgeler, bilirkişi incelemesi taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeni ile uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Dava konusu emtianın bulunduğu davalı sigorta şirketine CMR sigortası ile sigortalı diğer davalı ...Tic Ltd Şti firmasına ait ... plakalı dorsenin bir dinlenme tesisinde gözetimsiz bir şekilde park halinde bulunduğu sırada çıkan yangında emtianın bir kısmı hasara uğramıştır.
Yapılan bilirkişi incelemesinde davalılardan ... şirketinin tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
CMR'nin 32/1-2.maddesinde "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:
a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,
b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,
c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.
2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. İstemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez." denilmek suretiyle bu sözleşmeye dayalı olarak açılacak davalar ile ilgili zamanaşımı düzenlenmiştir.
Dosyada mevcut ekspertiz raporunda yükün 23.08.2019 tarihinde Mersin varış limanında teslim edilmiştir. Davacı vekili de karar duruşmasında yükün bu tarihte teslim edildiğini açıklamıştır. Yükün kısmen hasara uğramış olması nedeni ile CMR'nin 32/1 uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olacaktır. Yine teslimde kısmi hasar söz konusu olduğundan zamanaşımı süresi malın tesliminden itibaren başlayacaktır.
Somut olayda; hasar 10.08.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Davacı 16.10.2020 tarihinde arabulucuya başvurmuştur. Arabuluculuk son tutanağı 24.11.2020 tarihinde sonuçlanmıştır. Arabulucuk Kanunu md. 16/2 uyarınca Arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçirilen süre zamanaşımı süresinin hesaplanmasında dikkate alınmamıştır.
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 26 Mart 2020 tarihli ve 31080 (mükerrer) sayılı sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7226 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bendlerine göre ise; dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikayet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin HMK daki tüm süreler 13/03/2020 tarihinden 30/04/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar durur. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar. Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılır. Salgının devam evresi halinde Cumhurbaşkanı durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilir ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabilir. Bu kararlar Resmi Gazete'de yayımlanır.
Cumhurbaşkanlığı'nın 30/04/2020 tarihli 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2480 sayılı kararı ile de; 7226 sayılı Kanun'daki süreler 15/06/2020 (bu tarih dahil) uzatılmıştır.
Bu nedenle zamanaşımı hesabında 13.03.2020 -15.06.2020 tarihleri dikkate alınmamıştır.
Elde ki dava 28.01.2021 tarihinde açılmıştır. Hasar tarihi 10.08.2019 tarihinde meydana gelmiş, zamanaşımı süresi 16.10.2020 - 24.11.2020 tarihlerinde arabuluculuk nedeni ile, 13.03.2020-15.06.2020 tarihleri arasında 7226 sayılı yasa uyarınca işlememiştir. Toplam da zamanaşımı süresi 4 ay 10 gün süreyle durmuştur. Hasar tarihine bu süre eklendiğinde 20.12.2019 tarihine ulaşılmış olup bu durumda dava açmak için bir yıllık zamanaşımı süresi 20.12.2020 tarihinde dolmaktadır. Dolayısıyla davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığından reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Davanın zaman aşımı nedeni ile Reddine.
2-) Davacı tarafından yatırılan 8.687,29.TL. Peşin + Islah harcından 80,70.TL.karar ve ilam harcının mahsubu ile 8.606,59 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-)Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-)Kendisini vekille temsil eden davalılar ... Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi lehine AAÜT MD. 13/4 uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile iş bu davalılara verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, hazır bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2022
Başkan
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Katip
(e-imza)