T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/109 Esas
KARAR NO: 2023/433
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/02/2022
KARAR TARİHİ: 24/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 15/02/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin lehtarı olduğu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait çek seri numarası ... olan, 28.02.2022 vade tarihli ve 30.000-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ...'ne ait, çek seri numarası ... olan, 31.03.2022 vade tarihli ve 30.000-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... ait, çek seri numarası ...olan, 30.04.2022 vade tarihli ve 30.000-TL bedelli çekleri uhdesindeyken kaybettiğini, kaybolan çeklerin karşılığının 3. kişiler tarafından tahsil edilme tehlikesi bulunmakta olduğundan, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulması tedbiri ile birlikte, yargılama sonunda zayi sebebiyle dava konusu çeklerin iptaline, müvekkilinin meşru hamil olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Çek suretleri, gazete ilanının örnekleri, ...Bankası yazı cevabı, İto ilan makbuz sureti dosya arasında delil olarak mevcuttur.
GEREKÇE: Dava TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince açılmış çeklerin iptali davasıdır. TTK md. 818/1-s göndermesi ile TTK md. 757 vd Maddesinin çekler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
TTK 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, TTK 762. maddesinde poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağı, 764. maddesinde de elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa poliçenin iptaline karar verileceği belirtilmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin, 30.10.2017 Tarih, 2016/4368 Esas ve 2017/5867 Karar sayılı ilamı).
Davacı vekili dava konusu çeklerin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak çek suretlerini ve zayi olduğuna ilişkin tutanağı (çekin ön ve arka yüzüne ait görüntüleri) dosyaya ibraz etmiştir. Davaya konu çeklere ait ilanlar yapılmıştır. TTK md. 761 uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çeklerin ibraz edilmediği gibi itiraz edenin de bulunmadığı anlaşılmış, yasal şartlar gerçekleştiğinden davanın kabulü ile dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;
1-Davanın KABULÜNE;
... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... ŞTİ. olan, 31.03.2022 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 30.000,00 TL meblağlı çek ile ...Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... LTD. ŞTİ. olan, 30.04.2022 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 30.000,00 TL meblağlı çekin ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde davacı tarafın yatırdığı gider avansının bakiye kısmının davacı tarafa iadesine,
5-6100 Sayılı HMK.'nın 392/2 maddesi uyarınca ödeme yasağı kararının kalkmasından veya kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmaması halinde teminatın davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın davacıya tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/05/2023
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)