T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/306 Esas
KARAR NO: 2023/24
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 23/11/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 29.06.2015 tarihli 116186 numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, davalı şirkete ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 1. Noterliğinden ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ve 3 gün içerisinde sözleşme konusu malın tesliminin ihtar edildiğini, verilen kanuni süre içerisinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğini, ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan nedenlerle sözleşmenin müvekkili şirketçe haklı nedenle fesih olduğunun tespiti ile finansal kiralama sözleşmesine konu malın müvekkili şirkete aynen iadesine, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir. Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davai finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı malın iadesi istemine ilişkindir.
Davacı ... A.Ş ile davalı ... Tic. A.Ş. arasında; 29.06.2015 tarihli 116186 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiştir.
Kiralamanın konusunu; “ 1 adet 2012 model ... marka ... tipinde Paletli Ekskavatör ” oluşturmaktadır.
Kiralamaya konu malların davalıya teslimine ilişkin olarak Tesellüm ve Kabul Belgesinin düzenlenmiş olduğu, söz konusu belgenin üzerinde davalı şirkete ait kaşe ve imzanın mevcut olduğu görülmektedir.
Mevcut sözleşmenin 12. maddesine göre; Kiracı ödeme planında belirtilen vadelerden herhangi birine uymadığı takdirde temerrüde düşeceği kabul edilmiştir.
Yine sözleşmenin 48. maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde olup, “ Kiralayan ile Kiracı ve Kefiller, sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlıklarda, icra, iflas ve yargı yollarında Kiralayanın belge ve yazılı veya sesli kayıtlarının, mikrofilm, mikrofiş, bilgisayar ve elektronik ortam haberleşme kayıtlarının teyit edilmiş olsun olmasın geçerli delil teşkil edeceğini, bunların hukuk veya ceza davalarında Kiracı veya Kefiller aleyhine delil olarak kullanılabileceğini HMK 193. maddesi hükmü uyarınca şimdiden kabul ve ikrar edilmektedirler.” şeklindedir.
Davacı şirket tarafından keşide edilen ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı İhtarnamesinde; davalıya 5.549,40 USD Kira Borcu ile 133,19 USD Kira Temerrüt Faizi Borcu ve 470,00 EUR Sigorta Borcu ile 12,51 EUR Sigorta Temerrüt Faizi Borcu olduğu bildirilmiş ve davalıya toplam borçların ödenmesi için 60 günlük süre verilerek, bu süre zarfında borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği ve yasal sürenin sonundan itibaren 3 gün içerisinde finansal kiralamaya konu malları davacı şirketin kanuni adresine teslim etmeleri gerektiği ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; davalı şirkete; “Muhatap şirketin yetkilisi tebligat almaya ehil ve imza atmaya yetkili olduğunu beyan eden daimi çalışan imzasına tebliğ edildi.” açıklamasıyla 14.09.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, sözleşmenin kefilleri... A.Ş. ne “Şirketin taşınmıştır, tebligat iade.” açıklamasıyla 14.09.2017 tarihinde iade edilmiş olduğu,...’ a “Muhatap gösterilen adresten ayrılmış olup, yeni adresi bilinmiyor. İade.” Açıklamasıyla iade edilmiş olduğu dosyadaki mevcut tebliğ mazbatasından anlaşılmakta olup, 60 günlük yasal süre 12.11.2017 tarihinde dolmaktadır.
İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 12.11.2017 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının temerrüt faizi hariç halen 9.249,00 USD Borç bakiyesi verdiği, Sigorta hesabının 940,00 EUR Borç bakiyesi verdiği bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.
Buna göre davacı sözleşmeye konu ekipmanı davalıya teslim ederek sözleşmede üzerine düşen edimini yerine getirmiş, davalı ise ödeme planında gösterilen kira bedellerini ödememekle edimini yerine getirmemiş; davacı tarafından ... 1. Noterliğinden gönderilen ... tarihli ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile verilen 60 günlük ödeme süresi sonunda davalı tarafından kira borçları ödenmemiş, sözleşme feshedilmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve taraflar arasında akdedilmiş bulunan sözleşmeye göre; davalı kiraladığı malın zilyedi durumundadır. Malın mülkiyeti ise davacıya ait bulunmaktadır.
Finansal Kiralama Sözleşmesi’ nin 13. Maddesi: “ Kiracının bir kiralama dönemi içinde kiralama bedellerinden üçünü veya üst üste iki kira bedelini zamanında ödememesi halinde, Kiralayan ayrıca başkaca bir süre vermeksizin işbu sözleşmeyi derhal feshetmek ve Sözleşmenin feshi ile ilgili hükümlerini uygulamak hakkına sahiptir.”
6361 sayılı Kanunun 31. Maddesi: “Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz…” şeklindedir.
6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi: “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.” hükmü gereğince; davalının kira bedellerini ödememesi ile temerrüdün oluşması ve sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, davacı şirketin kiralamaya konu malın iadesi talebinde bulunabileceği anlaşılmaktadır.
Finansal Kiralama Sözleşmesinin 40. Maddesi: “…Kiralayanın, sözleşmede yer alan fesih haklarından bir yada birkaçına dayanarak Sözleşmeyi fesih etmesi halinde Kiralanan 3 gün zarfında…Kiracı tarafından Kiralayana iade ve teslim edilecektir.” şeklindedir.
Mahkememizin 23/01/2018 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 09/02/2018 teslim tarihli raporda özetle;Dava dosyası ile davacı şirket ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; 1) Davacı ... A.Ş ile davalı ...A.Ş. arasında; ...tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği,2) Kiralamanın konusunu; “ 1 adet 2012 model ... marka ...tipinde Paletli Ekskavatör ” oluşturduğu, 3) Davacı Finansal Kiralama Şirketinin ticari defterlerinde; Davalının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç ödenmemiş; 5.549,40 USD Kira Borcu ve 470,00 EUR Sigorta Borcu olduğu, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu itibariyle davalının halen temerrüt faizi hariç; 9.249,00 USD Kira Borcu ve 940,00 EUR Sigorta Borcu bulunduğu, 4) Buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 13. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının mevcut olduğu, 5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 40. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde verilen 2017/1041 Esas 2018/304 karar sayılı davanın kabulüne dair kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2020/935 esas 2022/505 karar sayılı ilamı ile "... somut olayda dava değeri para ile ölçülebilir nitelikte olduğundan 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 28. maddesinin 1-a alt bendi gereğince dava değeri üzerinden hesaplanacak karar ve ilam harcının dörtte birinin peşin olarak ödenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte davacı, dava açarken nispi harcı kendi belirlediği değer üzerinden yatırdığından ve buna göre Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi gereğince herhangi bir işlem yapılamayacağından, mahkemece harç eksikliğinin tamamlattırılması ve daha sonra işin esasının incelenmesi gerekmektedir.
Sözleşme bedeli tespit edildikten sonra ayrıca 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18.06.2014 tarih, 6545 Sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 5. maddesi gereğince dosyanın heyet sınırı içerisinde kalıp kalmadığı hususunun da değerlendirilmesi gerekmektedir." değerlendirmesiyle kaldırılmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
BAM ilamı doğrultusunda davacı vekilince harç eksikliğinin tamamlanması sağlanmıştır.
Eldeki davada BAM ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davalı kira bedellerinden herhangi birisini süresinde ödemediği takdirde mütemerrit duruma düşmekte, dolayısıyla davacının kiralama konusu malları aynen iade alma hakkı doğmaktadır. Bu ise öncelikle keşide edilecek ihtarnamede verilecek 60 günlük ödeme süresi ile gerçekleşmektedir (6361 sayılı Kanun Md.31). Davacı keşide ettiği ihtarname ile bu süreyi vermiş olmasına karşın davalının verilen bu süre zarfında mevcut borçlarını kapatmamış olması sebebiyle davacının kiralama konusu olan malları aynen iade alma şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesi ile malın iadesi şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulüne, finansal kiralama sözleşmesine konu " 1 ADET 2012 MODEL, ... MARKA, ...TİPTE, ŞASİ SERİ NO: ..., MOTOR SERİ NO: ..., PLAKA NO: ..., PALATLİ EKSKAVATÖR ( tüm standart ekipmanlarıyla birlikte ) " malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana iadesine,
2-... 2 ATM nin ... D.İş Esas, ... D.İş karar sayılı ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL. harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam: 1.641,43 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde Mahkeme kasasındaki belge aslının iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 17/01/2023
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı
MASRAF BEYANI
885,28 TL Harç Masrafı
600,00 TL Bilirkişi Ücreti
156,15 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 1.641,43 TL