T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/477 Esas
KARAR NO: 2023/1075
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/01/2021
KARAR TARİHİ: 15/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 11.01.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı- borçludan, faturaya dayalı cari hesap alacağından kaynaklanan alacağından dolayı taraflarınca ... 7. İcra Müdürlüğü- ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun, haksız ve kötüniyetli olarak takibe, takip konusu borca ve yetkiye itiraz ettiğini, davacı müvekkili ile davalı- borçlunun, ticari ilişkisi içerisinde bir süre ticaret yaptıklarını, ancak davalı borçlunun borcunu ödemediğini, faturalara konu alacak sebebi ile müvekkilinin davalı tarafa sağlamış olduğu ardiye ücreti ile navlun bedeli olduğunu, yapılacak inceleme neticesinde davalı borçlunun haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğinin de sabit olacağını, davalı–borçlunun, icra takibine yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, takibin devamına, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz eden davalı- borçlunun, takip konusu alacağın % 20’ sinden aşağı olmamak üzere, icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı - borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının şirkete TK. 35 maddeye göre usulüne uygun olarak tebliğ yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara kendisine temsilen kimsenin katılmadığı görüldü.
DELİLLER: ... 7. İcra Dairesi'nin ...E sayılı icra dosyası, Bilirkişi Raporu, BA/BS formları, İstinaf Kaldırma Kararı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, Taraf Beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
10.01.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; " Davacının, davalıya mal/hizmet satışlıları karşılığında fatura düzenlediği, 7.070,00 TL tutarlı faturanın davalıya e-arşiv fatura senaryosu ile tebliğ edildiği, 350,00 Euro tutarlı faturanın davalıya tebliğ edilmiş olduğuna dair üzerinde herhangi bir işaret görülmediği, 3. Söz konusu faturaların ödendiğine dair dosya kapsamında herhangi bir belge bulunmaması sebebiyle, davalının fatura borcunu davacıya ödemediği, bu itibarla borçlu temerrüdüne düştüğü, 4. Ayrıca celp edilen davalıya ait BA-BS formunda da 7.070,00 TL tutarlı faturanın kayıtlı olduğu ve davalının davacıdan aldığı bu faturayı bağlı olduğu vergi dairesine vergi olarak beyan ettiği, Yargıtay karalarında BA-BS beyannameleri ile verilen bir içtihatta; BA BS Davalının BA formunda davacıdan satın aldığı mal/hizmet faturalarını vergi olarak bildirmiş olması karşısında davacı tarafça da faturaya konu alacağın varlığının ispat edilmiş olduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 19.HD.'nin 10/04/2017 tarihli 2016/7490 E., 2017/2932 K.sayılı emsal kararı). Bu durumda da; 5. Davacının, davalıdan ... 7. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyası ile 07.07.2020 tarihinde başlattığı ilamsız takipte 7.070,00 TL ve 350,00 Euro talep ettiği, Yapılan incelemede davacının, davalıdan 7.070,00 TL alacaklı olduğuna dair yevmiye defterinde kayıt bulunduğu ve davalının bu faturayı bağlı olduğu vergi dairesine vergi olarak beyan ettiğinden davacının bu miktarda alacaklı olacağı, davalının icra takibine konu 7.070,00 TL alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %10 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesi gerekeceği, Sayın mahkemece davacının kayıtlarında görülen 350,00 Euro alacak tutarı hakkında karar ittihazı halinde de, davacının 350,00 Euro ( 2.712,50 TL) alacağına 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceği sonucuna varılmıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İSTİNAF KALDIRMA KARARI
Mahkememizin 2021/19 Esas ve 2021/326 Karar sayılı dosyasından verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 14. Hukuk Dairesi'nin 02/06/2022 tarih, 2022/494 Esas 2022/740 Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla, mahkememizin yukarıda belirtilen yeni esasına kaydedildiği görüldü.
GEREKÇE; Dava, ticari satımdan kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda davalı takibe yaptığı itirazda, davacı yana borçlu olmadığı savunması ile takibe itiraz etmiş, ancak huzurdaki davada cevap dilekçesi ise sunmamıştır. Bu durumda ispat yükünun davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki gereği mal ve ürünlerin teslim edilip edilmediği, mal karşılığı bedelinin ödenip ödenmediği ile bedelin ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.
HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/425 K. 2021/440 sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.
Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, davacı vekilinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiş, aynı hususta davalı yana tebliğ ile ihtarat yapılmış, ancak buna rağmen ticari kayıtları sunulmadığından, davalı yanın ticari kayıtları yazılan talimata rağmen sunulmadığından ibrazdan kaçındığı kabul edilmiştir.
Nitekim dosyamıza sunulan 10.01.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; "Davacı tarafın ticari defterlerinin TTK ilgili hükümlerine göre delil niteliğine haiz olduğu, ticari defter kayıtlarında davalıdan 7.070,00 TL ve 350,00 Euro alacağının işli olduğu, taraflar arasında TTK 89. Madde anlamında yazılı bir cari hesap sözleşmesine rastlanmadığı, taraflar arasında cari hesap benzeri ticari bir münasebet bulunmakta olup bu ticari münasebet açık hesap ilişkisidir. Açık hesap ilişkisi önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıkları bir ticari münasebet türü olup, bu ticari münasebette davacının, davalıya mal/hizmet satışlıları karşılığında fatura düzenlediği, 7.070,00 TL tutarlı faturanın davalıya e-arşiv fatura senaryosu ile tebliğ edildiği, 350,00 Euro tutarlı faturanın davalıya tebliğ edilmiş olduğuna dair üzerinde herhangi bir işaret görülmediği, söz konusu faturaların ödendiğine dair dosya kapsamında herhangi bir belge bulunmaması sebebiyle, davalının fatura borcunu davacıya ödemediği, bu itibarla borçlu temerrüdüne düştüğü, ayrıca celp edilen davalıya ait BA-BS formunda da 7.070,00 TL tutarlı faturanın kayıtlı olduğu ve davalının davacıdan aldığı bu faturayı bağlı olduğu vergi dairesine vergi olarak beyan ettiği, Yargıtay karalarında BA-BS beyannameleri ile verilen bir içtihatta; BA BS Davalının BA formunda davacıdan satın aldığı mal/hizmet faturalarını vergi olarak bildirmiş olması karşısında davacı tarafça da faturaya konu alacağın varlığının ispat edilmiş olduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 19.HD.'nin 10/04/2017 tarihli 2016/7490 E., 2017/2932 K.sayılı emsal kararı). Bu durumda da; 5. Davacının, davalıdan ... 7. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyası ile 07.07.2020 tarihinde başlattığı ilamsız takipte 7.070,00 TL ve 350,00 Euro talep ettiği, Yapılan incelemede davacının, davalıdan 7.070,00 TL alacaklı olduğuna dair yevmiye defterinde kayıt bulunduğu ve davalının bu faturayı bağlı olduğu vergi dairesine vergi olarak beyan ettiğinden davacının bu miktarda alacaklı olacağı, davalının icra takibine konu 7.070,00 TL alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %10 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesi gerekeceği, Sayın mahkemece davacının kayıtlarında görülen 350,00 Euro alacak tutarı hakkında karar ittihazı halinde de, davacının 350,00 Euro ( 2.712,50 TL) alacağına 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceği," belirtilmiştir.
Davacı şirketin BS formlarında bildirdiği 350 EURO bedelli faturanın davalı şirket tarafından BA bildiriminde karşılık görmediği ve davacı şirketin fatura içeriği ürünlerin davalı şirkete teslimine ilişkin evrak, bilgi ve belge ibrazında bulunmadığı, alacağa konu ürünlerin tesliminin ispata muhtaç kaldığı görülmektedir. Bu alacak kalemi yönünden davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme neticesinde davacı şirket ile ticari ilişki kapsamında borçlu olup olmadığı hususlarında tespitte bulunabileceği, görülmüş ancak davalı yanın ticari defter ve kayıtlarını sunmadığından ibrazdan kaçınmış sayıldığından davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptali ile takibin 7.070,00 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihi olan 26/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin 350,00 EURO talebinin reddine, karar vermek gerekmiştir.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması, alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... 7.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 7.070,00 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihi olan 26/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin 350,00 EURO talebinin REDDİNE,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 7.070,00 TL alacağın %20'si olan 1.414,00 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 482,95 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 118,24 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 364,71 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 118,24 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan miktar üzerinden hesaplanan 912,00 TL'sinin davalıdan 408,00 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 7.070,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 718,25 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.986,05 TL yargılama giderinin hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 1.372,47 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 15/12/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır