T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/647 Esas
KARAR NO : 2025/175
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 23/09/2022
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; ..., ..., ..., ... ve ... şasi numaralı forkliftlerin davacı şirket nezdinde ... Tic. A.Ş. adına ... no.lu MAKİNA KIRILMASI SİGORTA POLİÇESİ kapsamında sigortalı olduğunu, anılan forkliftlerin davalı şirkete kiralandığını ve diğer davalı İbrahim Kösenin kullanımı sırasında kullanıcı hatasından dolayı hasara uğradığını, ekspertiz raporunda 5 forkliftin tümünün operatör hatası nedeniyle hasar gördüğünün belirlendiğini, dolayısıyla ekspertiz raporuyla da sabit olduğu üzere forkliftlerde meydana gelen hasardan davalıların % 100 kusuruyla sorumlu olduğunu, arızaların operatörün zorlaması nedeniyle ve kullanım hatası sonucu meydana geldiğinin açık olduğunu, poliçe kapsamında forkliftler için 16.11.2020 tarihinde 278.128,44 Tl tazminat ödendiğini, davacı şirketin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı tarafların sorumluluğunun haksız fiilden kaynaklandığını, uyuşmazlığa konu tazminatın anılan halefiyet ilkesi uyarınca davalı taraflardan tahsili için 21.04.2021 tarihli rücu mektuunun gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, davacı şirket tarafından ... 31. İcra Müdürlüğünün... no.lu dosyası ile takip yapıldığını ancak itiraz üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, davalı İbrahim Kösenin icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ettiğini, ancak geçerli olmadığını belirtmiş ve itirazın iptaline davalıların en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının soyut olduğunu, herhangi bir şekilde ispat edilmediğini, rücunun haklılığını gösteren belgelerin sunulmadığını, oluşan zararların davalı şirkete rücu edilemeyeceğini, anılan forkliftlerin taraflar arasında 01.07.2013 ve 30.06.2018 tarihleri arasında 5 yıl süreyle kiralandığını, imzalanan ek protokollerle sözleşme süresinin 01.01.2020 tarihine uzatıldığını, bu süre içinde forkliftlerin kullanıldığını, davalı ... davalı şirket ... nezdinde çalıştığını, aşağıdaki nedenlerle davalıların sigorta zararından sorumlu tutulabilmelerinin hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasındaki kira ilişkisinin 01.01.2020 tarihinde bittiğini, ancak hasarlara ilişkin ekspertiz raporunun 05.11.2020 tarihli olduğunu, sigortaya bildirimin ise 17.07.2020 tarihinde yapılmış olduğunu, hasar tarihinin 16.07.2020 tarihi olarak kaydedildiğini, bu tarihte forkliftlerin davalı şirkette olmadığını, bu kapsamda servk irsaliyelerinin olduğunu, forkliftlerin 11.07.2020 ve 13.07.2020 tarihlerinde ... şirketine sevk edildiklerini, dolayısıyla ekspertiz raporunda hasar tarihi olarak belirtilen tarihlerde forkliftlerin davalı şirkette bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 01.06.2017 tarihli ek protokol ile dava dışı ... şirketinin taraflar arasında imzalanan ana sözleşme kapsamında, davalı şirkete kiralanan 76 adet Jungheinrich marka ve 4 adet Yale marka forkliftin hasarından ari tutulduğunu kabul ettiğini, işbu zeyilname ile herhangi bir kusur durumunda ...A.Ş.ye bağlı şirketlerine rücu edilemeyeceğinin kaydolunduğu hükmünün yer aldığını, ek protokol ile de ... tarafından makine kırılması durumunda davalı şirket sorumluluktan ari tutulduğundan davacı tarafça bu bedellerin davalıya rücu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hasar bedelinin davalı İbrahim Köseye de rücu edilemeyeceğini, ekspertiz raporunda davalı şahsın sorumlu tutulabileceğini gösteren bir hususun yer almadığını, anılan forkliftlerin ... nezdinde kullanımı sırasında bir hasar kaydının olmadığını, forkliftleri sattıkları şirketlerin sigorta başvurularında operatör hatası ibraesinin kullanılmadığını, başvuruların sigortalar makine arızası olarak yapıldığının belirtildiğini, ekspertiz raporunda hasarların hangi nedenlerle operatör hatasından kaynaklandığının da belirtilmediğini, hasarın davalıdan kaynaklandığının ispatlanamadığını, bu nedenle hasarların davalılardan talep edilemeyeceğini davacı aleyhine en az % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, ... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
04/04/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu olayda davalı forklift operatörü İbrahim Kösenin KUSURSUZ olduğu, Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
17/01/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Dosya kapsamındaki bilgi, belgeler ve hasarlara dair fotoğrafların incelenmesinden dava konusu Jungeheinrich marka ... tipi, 2013 model akülü forkliftlerin (..., ..., ..., ..., ... şasi numaralı) sözleşme tarihinden (15.04.2013) hasar tespit tarihine (20.07.2020) kadar geçen sürede periyodik bakımlarının düzenli olarak yaptırılmaması, periyodik kontrollerinin yaptırılmaması, bakımsız halde kullanılmasının forkliflerde bahsedilen arızalara neden olabileceği, söz konusu arızaların operatör (kullanıcı) hatasından kaynaklı hasarlar olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, Sigorta Mevzuatı Yönünden: Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin; dava dışı ... Ticaret A.Ş.'nin maliki olduğu ... , ...,..., ..., ... şasi numaralı forkliftleri ... poliçe numarası ile 01.05.2020 - 31.07.2020 vade tarihleri arasında Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 16.07.2020 tarihinde meydana davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, davaya konu hasar sebebiyle davacı .... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı...A.Ş.'nin muvafakati ile dava dışı ... Makineleri San. Tic. A.Ş. firmasına 16/11/2020 tarihinde 278.128,44 TL tutarınca tazminat ödemesi gerçekleştirilmiş olduğu, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı, Dosya kapsamında dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı ... A.Ş.'ne yazılmış kaşeli ve imzalı belgede; "... numaralı dosyanın hasar ödemesinin ... Tic. A.Ş. firmasına yapılmasını rica ederiz." bilgisinin yer aldığı, dolaysıyla davacı sigorta şirketi tarafından tazminat ödemesinin dava dışı ... Tic. A.Ş. firmasına yapılmış olduğu, Somut olayda meydana gelen hasarın ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına TTK Madde 1401 ve Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları Teminatının Kapsamı başlıklı Madde 1'e istinaden tazminat ödemesi gerçekleştirmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında yer alan Sigorta Teminatı kısmında; Makine Kırılması teminatı için 1.660.850,00 Eur - Hareketli Makineler Kasko teminatı için 1.660.850,00 Eur - ... teminatı içinde 1.660.850,00 Eur tutarında sigorta bedelinin belirlenmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin Özel ve Genel Şartlar Notu kısmında İş Makineleri (CPM) Notu başlığı altında özet olarak; "... *İş makineleri için verilen teminat, iş makinelerinin operatör ehliyetli kişiler tarafından kullanılması ve üretici firma tarafından önerilen periyodik bakımlarının düzenli olarak yapılması ..." hususları belirtilmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 5. sayfasında yer alan Muafiyetler - Koasüranslar - İstisnalar kısmında; "Hareketli makineler için; her bir hasarda 750 Eur'dan az olmamak kaydıyla hasarın % 10 oranında tenzili muafiyet uygulanır." özel şart maddesinin bulunduğu, Dosya kapsamında yer alan davalı ...Tic. A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında düzenlenmiş sözleşmede özet olarak; "Madde-2 ... 'nın ... fabrikasında kullanılacak ... marka forkliftlerin yakıt/enerji ...'ya, tüm yedek parçaların temini ve forkliflerin bakımı ...'ya ait olmak üzere operatörsüz olarak kiralanmasıdır." hususları belirtilmiş olduğu, İlgili maddeye istinaden davaya konu makinelerin bakımlarının davalı ... Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunda olmadığının değerlendirildiği, konu ile ilgili hukuki değerlendirme ve takdir yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
13/12/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, kısaca özetlenen durum ve tarafımca yapılan değerlendirmelerden hareketle; davacı yanın itirazları çerçevesinde yapılan incelemeye göre, kök raporda belirtilen tespit, görüş ve kanaatte herhangi bir değişiklik olmadığı sonucuna varılmıştır.
GEREKÇE: Dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu bedelin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı.... A.Ş. Adına ..., ..., ..., ... ve ... şasi numaralı forkliftlerin ... numaralı "makina kırılması sigorta poliçesi" kapsamında sigortalı olduğunu, anılan forkliftlerin davalı şirkete kiralandığını ve diğer davalı ... kullanımı sırasında kullanıcı hatasından dolayı hasara uğradığını, ekspertiz raporunda 5 forkliftin tümünün operatör hatası nedeniyle hasar gördüğünün tespitinin yapılmış olduğundan bahisle dava dışı sigortalıya ödenen 278.128,44 TL hasar tazminatının rücu yoluyla tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı yanca davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığı yönünde itiraz yapılmış ise de HGK’nın 01.03.2017 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bahsedildiği haliyle icra takip dosyasında tebliğ işleminin yapılmadığı ve bu kapsamda arabuluculuk süreci içerisinde 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeyeceği yönündeki Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10.10.2022 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak, bu yöndeki itiraz reddedilmiştir.
Davacı yanca dosyamıza ibraz edilen ekspertiz raporu ile taraflarca sunulan kayıtlar da dikkate alınarak, dava konusu iş makinalarında ekspertiz raporunda belirtildiği gibi kullanıcı hatasından kaynaklı hasarın meydana gelip gelmediği, hasarın ya da arızanın hangi sebepten kaynaklanabileceği, bu kapsamda davacı yanca ödenen bedelinin uygun olup olmadığı ile bu alacağın taraflara rücu edilip edilemeyeceği hususunda rapor hazırlanması için dosyanın İTÜ’de görevli 3 akademisyen bilirkişi ile sigorta alanında uzman bilirkişiden oluşacak 4 kişilik bilirkişi heyetine tevdiine, karar verilmiştir.
04/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...ekspertiz raporunda, 5 hasardan 3ünün nedeninin operatörün forklifti kullanımı sırasında duvara veya bir engele yaslama halinde aracı gitmeye zorlaması gösterilmiştir. Ancak bu durum, anlık bir durum olup genelde forkliftlerin çalıştığı alanlar dikkate alındığında, çok küçük bir olasılıktır. Ayrıca bu gibi durumlarda anakartları aşırı akımdan koruyan elektronik sigortalar mevcuttur. Dolayısıyla böyle durumlarda öncelikle sigortasının devreyi açması (sigortanın atması) gerekir. Sigorta devreyi açtığında zaten tüm akım kesileceğinden aşırı zorlama olması da mümkün değildir. Bu nedenle ekspertiz raporunda yapılan anakart kavrulma hasarı açıklaması, hasar nedenini açıklamaktan uzak ve araçların teknik yapısına aykırı bir ifade olup heyetimizce forkliftlerin OPERATÖR HATASI nedeniyle hasara uğradığı açıklamasına itibar edilememiştir.
Yine ekspertiz raporunda, 5 hasardan 2'sinin nedeninin operatörün forklifti kullanımı sırasında duvara veya bir engele yaslama halinde aracı gitmeye zorlaması gösterilmiştir. Ancak bu durum, anlık bir durum olup genelde forkliftlerin çalıştığı alanlar dikkate alındığında, çok küçük bir olasılıktır. Ayrıca bu gibi durumlarda yağ valflerinin alüminyum gövdesini aşırı ısıtması da söz konusu olmaz; zira valf gövdesinin alüminyum malzemeden yapılma nedeni, alüminyumun yüksek ısıl iletkenliği olup gövdenin yüksek sıcaklığa çıkması söz konusu değildir. Bu tür hasarların oluşması için motorun uzun süre yağsız çalıştırılması ve aşırı kuru sürtünmeye bağlı olarak aşınma ve ısınma meydana gelmesi gerekir ki, bu durum da ancak bakımsızlık sonucu meydana gelebilir. Dolayısıyla ekspertiz raporundaki hasar açıklaması, hasar nedenini açıklamaktan uzak ve araçların teknik yapısına aykırı bir ifade olup heyetimizce forkliftlerin OPERATÖR HATASI nedeniyle hasara uğradığı açıklamasına itibar edilememiştir.
Dosya içinde forkliftlerin periyodik bakımlarının yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Forkliftlerde meydana gelen hasarların anlık olarak meydana gelmesi mümkün olmayıp uzun süre bakımsız, yağsız vb. durumda kullanılması sonucu meydana gelebilecek arızalardır. Bu nedenle oluşan hasarların BAKIMSIZLIK nedeniyle meydana geldiği, OPERATÖR HATASI nedeniyle meydana gelemeyeceği, bu nedenle davalı operatörün olayda KUSURSUZ olduğu kanaatine varılmış olup davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," yönünde tespit yapılmıştır.
Yapılan itiraz üzerine davacı yanca dosyamıza ibraz edilen ekspertiz raporu ile dosyamızda alınan rapor arasın-da çelişki olduğundan, dava konusu iş makinalarında ekspertiz raporunda belirtildiği gibi kulla-nıcı hatasından kaynaklı hasarın meydana gelip gelmediği, hasarın ya da arızanın hangi sebepten kaynaklanabileceği, bu kapsamda davacı yanca ödenen bedelinin uygun olup olmadığı ile bu ala-cağın taraflara rücu edilip edilemeyeceği hususunda rapor hazırlanması için dosyanın dava dosyamıza rapor hazırlamayan İTÜ’de görevli 3 kişilik akademisyen bilirkişi heyetine tevdiine, karar verilmiştir.
Hazırlanan 17/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin; dava dışı ...A.Ş.'nin maliki olduğu ... , ..., ..., ..., ... şasi numaralı forkliftleri ... poliçe numarası ile 01.05.2020 - 31.07.2020 vade tarihleri arasında Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 16.07.2020 tarihinde meydana davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, Davaya konu hasar sebebiyle davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı ... A.Ş.'nin muvafakati ile dava dışı ...Tic. A.Ş. firmasına 16/11/2020 tarihinde 278.128,44 TL tutarınca tazminat ödemesi gerçekleştirilmiş olduğu, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı, Dosya kapsamında dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı ... Sigorta A.Ş.'ne yazılmış kaşeli ve imzalı belgede; "... numaralı dosyanın hasar ödemesinin ... Makineleri San. Tic. A.Ş. firmasına yapılmasını rica ederiz." bilgisinin yer aldığı, dolaysıyla davacı sigorta şirketi tarafından tazminat ödemesinin dava dışı ...Tic. A.Ş. firmasına yapılmış olduğu, Somut olayda meydana gelen hasarın ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına TTK Madde 1401 ve Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları Teminatının Kapsamı başlıklı Madde 1'e istinaden tazminat ödemesi gerçekleştirmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında yer alan Sigorta Teminatı kısmında; Makine Kırılması teminatı için 1.660.850,00 Eur - Hareketli Makineler Kasko teminatı için 1.660.850,00 Eur - ...-Terör teminatı içinde 1.660.850,00 Eur tutarında sigorta bedelinin belirlenmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin Özel ve Genel Şartlar Notu kısmında İş Makineleri (CPM) Notu başlığı altında özet olarak; "... *İş makineleri için verilen teminat, iş makinelerinin operatör ehliyetli kişiler tarafından kullanılması ve üretici firma tarafından önerilen periyodik bakımlarının düzenli olarak yapılması ..." hususları belirtilmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 5. sayfasında yer alan Muafiyetler - Koasüranslar - İstisnalar kısmında; "Hareketli makineler için; her bir hasarda 750 Eur'dan az olmamak kaydıyla hasarın % 10 oranında tenzili muafiyet uygulanır." özel şart maddesinin bulunduğu, Dosya kapsamında yer alan davalı ...Tic. A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında düzenlenmiş sözleşmede özet olarak; "Madde-2 ... ...'nın ... fabrikasında kullanılacak ... marka forkliftlerin yakıt/enerji ...'ya, tüm yedek parçaların temini ve forkliflerin bakımı ...'ya ait olmak üzere operatörsüz olarak kiralanmasıdır." hususları belirtilmiş olduğu, İlgili maddeye istinaden davaya konu makinelerin bakımlarının davalı ...Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunda olmadığının değerlendirildiği, konu ile ilgili hukuki değerlendirme ve takdir yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Teknik Yönden Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden somut olayda rücu koşullarının oluşmadığı, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu tazminat tutarını davalılardan talep edemeyeceği," yönünde tespit yapılmıştır.
Hazırlanan rapora itiraz üzerine hazırlanan 13/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda, davacı yanın itirazları çerçevesinde yapılan incelemeye göre, kök raporda belirtilen tespit, görüş ve kanaatte herhangi bir değişiklik olmadığı sonucuna varıldığı, rapor edilmiştir.
Bilirkişi kök ve ek raporlarında da açıkça belirtildiği üzere dava konusu makinelerdeki hasarın davalı operatörün makineleri zorlamasından kaynaklı olarak meydana gelmediği, davalılara izafe edilebilecek kusurun bulunmadığı belirtilmiş olmakla davanın reddi ile davalılar vekilinin kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalılar vekilinin kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, alınan 3.685,44 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 3.070,04 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 47.772,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır