T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/665 Esas
KARAR NO : 2025/53
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/09/2022
KARAR TARİHİ : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Taraflar arasında, davalı şirketin ... için 25.12.2019 tarihinde, ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ve... Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi sözleşmeleri yapıldığını ve sözleşmelere uygun olarak kurulumlar ve hizmetlerin davalı şirkete sunulduğunu, Sözleşmesi gereğince, müvekkili şirketin, davalı şirkete ait otel için özel olarak dizayn edilmiş otellere ve otel gruplarına çevrimiçi otel rezervasyon dağıtım sistemine erişim için gerekli kurulumları yaptığını, müvekkili şirketin sözleşmeye uygun yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, sözleşme ile otelin intenet sitesine Online Rezervasyon Motoru sistemi kurmak ve otel bilgilerini girebileceklerini, rezervasyonları takip edebilecekleri kendilerine ait bir kontrol paneline erişim imkanı sağlamak olduğunu, bu şekilde davalıya ait otelin; hem kendi internet sitesi üzerinden, hem de müvekkilinin organizasyonunda bulunan diğer satış ve dağıtım kanalları aracılığıyla online rezervasyon almasının amaçlandığını, bu sistem üzerinden davalı otel işleteninin, Otel'e ait bilgilerini sisteme yükleyerek rezervasyonlarını takip ettiğini ve kendilerine ait bir kontrol paneline erişim sağladığını, yine taahhütname sözleşmeleri ile online rezervasyon servisi ile internet acenteleri (kanal) listesi ile davalı şirketin hizmet verilen otellerinin bağlantılarının sağlandığını, ...Sistemleri Kullanım Sözleşmesinde ise ... web tabanlı çalışan gelişmiş bir yapı ile dünya üzerinde birçok turizm acente ve otelin bu sistem üzerinde rezervasyon yaparak nüfus ettikleri alanı genişletmek ve daha fazla müşteriye ulaşma imkanı sunulduğunu, Sözleşmeye göre Servis saylayıcısı olan müvekkili şirketin, davalı otel için özel olarak dizayn edilmiş ...'nu Otel'in kullanımına açacağını, tüm rezervasyonların kontrol edileceği bir kontrol paneli oluşturacağını ve dünya çapında seyahat acenteleri, dağıtım kanalları ve web sitelerinden rezervasyon gönderilmesinin sağlanacağının belirtildiğini, müvekkili tarafından, davalıya, sözleşmeye uygun hizmetler verilmekte iken davalı şirket tarafından hizmet bedellerinin ödenmediğini, davalı şirketin fatura bedellerini ödememesi nedeni ile 04.02.2022 tarihinde ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshi ve sözleşmeler doğrultusunda ödenmesi gereken kalemlerin davalı şirkete bildirildiğini, Sözleşmenin erken feshi nedeni ile ödenmesi gereken cezai şart bedelleri ile fatura bedellerinin sözleşmede belirtilen vadelere göre akdi faiz ile birlikte ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirketin göndermiş olduğu ihtarname ile ihtarnamelerine olumsuz ve inkar yönünde cevap verdiğini, davalı şirketin ihtarname sonrasında da ödeme yapmaması nedeni ile davalı şirket aleyhine ... 30. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, açıklanan nedenlerle takibe yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davacı şirketin her ne kadar ortada iki sözleşme veya iki ayrı oteli kapsayan iki sözleşme bulunduğu şeklinde iddia etse de 25.12.2019 tarihli bir tek sözleşme ve eki niteliğinden Merkezi Network Sistemi Kullanım Taahhütnamesi bulunduğunu, Sözleşmenin ...için geçerli olduğunu, müvekkili tarafından işletilen iki otel bulunmakla birlikte sözleşmede belirtildiği üzere sözleşmenin sadece tek oteli kapsamadığını, buna rağmen davacının iki otel için ödeme talep etmesinin hukuken kabul edilemez olduğunu, icra takibinde alacak kalemleri için hangi faturadan ne kadar bakiye alacak ve faiz iddiasında bulunduğunu, ayrı ayrı talep ettiği 4.500 Euro'nun dayanağını yeterli ve anlaşılır şekilde açıklamadığını, ticari kayıtlarının incelenmesi sonucunda müvekkilinin yerine getirmediği bir yükümlülüğünün ve ödenmemiş bir borcunun bulunmadığını tespit ettiklerini, fatura bedellerinin ödenmediği iddiasının doğru olmadığını, Sözleşmeye göre otele Booking.com üzerinden gelen rezervasyonların ... üzerinden de yansıdığını ve ... üzerinden gelen bu rezervasyonlardan %1 komisyon aldığını, Sözleşme süresinde doğrudan ...'in kendi sistemi üzerinden yalnızca 1 rezervasyon geldiğini ve bundan da sözleşmesinde yazan komisyonunu aldığını, Taahhütnamenin 14. maddesinin Sözleşmenin 10. maddesinin tekrarı niteliğinde olup özetle; sözleşmenin otel tarafından haklı bir nedene dayanmaksızın feshedilmesi veya sözleşmedeki borçlarına aykırılık halinden dolayı servis sağlayıcısı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olunması durumumda servis sağlayıcısına otel başına senelik 1.500 Euro reklam, sistem, bakım ve zarar bedeli ödeneceğinin belirtildiğini, otel başına ifadesinin müvekkilini bağlamadığını, zira tek otelin söz konusu olduğunu, davacının hem sözleşme hem de taahhütnameden ayrı ayrı hak talebinde bulunamayacağını, her iki metinde de cezai şarttan söz edildiğini, Sözleşmede cezai şarttan değil "zarardan" söz edildiğini, zarar talep edilmesi sebebiyle davacının zararını ispat etmesi gerektiğini, ayrıca davacının fesih bildirdiği tarihte sözleşmenin son yılına girildiğinden üç yıllık bir zarardan söz edilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin ödemelerini düzenli olarak yaptığını, davacının müvekkilini temerrüde düşürmediğini, feshin ve talebin bu nedenle de haklı olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, talimat bilirkişi raporu ve bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan 25/12/2019 tarihli ... online rezervasyon sistemleri kullanım sözleşmesi ve eki taahhütnamelerde belirtilen edimlerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, TBK madde 20 kapsamında sözleşmenin geçerliliği, davacının ... 30. İcra Dairesine ait ...esas sayılı takip dosyası kapsamında bakiye fatura alacağı ve cezai şart talepleri yönünden davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davalı tarafça icra dairesinin ve Mahkememizin yetkisine ilişkin itirazda bulunulmuş ise de sözleşmenin 9.maddesi kapsamında yetki itirazı yerinde görülmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davaya konu ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 9.082,40-Euro=148.372,81-TL'lik ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 04/04/2022 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 06/04/2022 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 09/02/2023 tarihli ara kararı gereğince davalı tarafın ticari defter ve kayıtları nın incelenmesi amacıyla dosyamız talimatla rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 21/06/2023 tarihli raporda özetle;
"1-25,12,2019 taritli 3 yıl süreli “... sözleşmesi ile “Otelin internet sitesine online rezervasyon sistemi kurmak ve otel bilgilerini girebilecekleri, rezervasyonları takip edebilecekleri kendilerine ait bir kontrol paneline erişim paneline erişim imkânı sağlamak olduğu, bu şekilde otelin hem kendi internet sitesi üzerinden hem de...'e ait organizasyonunda bulunan diğer kanallardan rezervasyon almasını sağlamaktır.
... Kullanım Taahhütnamesi: online rezervasyon servisi ile İnternet acenteleri (Kanal) listesi ile Sistemi kullanan otel arsında bağlantı kurulmaktadır.” Şeklinde ... A.Ş. nın dava dosyasında açıklaması vardır.
... sözleşmesi 10. Madde Reklam Bedeli: Otel iş bu sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi durumunda veya sözleşme borçlarına aykırılık halinden dolayı servis sağlayıcısı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olunması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak servis sağlayıcına senelik otel başı 1500 euro reklam, sistem, bakım ve zarar bedeli ödemekle yükümlüdür.
(Merkezi ... taah.14.madde- Sözleşmenin geçerlilik süresi 3 yıldır....: Otel iş bu sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi durumunda veya sözleşme borçlarına aykırılık halinden dolayı servis sağlayıcısı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olunması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak servis sağlayıcına senelik otel başı 1500 euro reklamı, sistem ,bakım ve zarar bedeli ödemekle yükümlüdür. Bu durumda otel servis sağlayıcının en az bu kadar zararı olduğunu kabul eder.
1-Yukarıda yapılan açıklamalar dahilinde Taraflar arkasındaki sözleşmenin ve eki taahhütnamenin TBK MADDE 20- Genel işlem koşullarını taşıyıp taşımadığı konusu yüce mahkemenin takdirdir
2- Alacak ve faiz hesaplama:
Yukarıda yazılı 10.ve 14. maddelerde faiz ödemesinden bahsedilmemektedir. Bu nedenle bu maddelerden dolayı oluşacak ödemelere faiz besaplanmamıştır.
29,09,2022tarihli merk. bank efet. satış - kuru:17,9825 Toplam anapara faiz toplam Sözleşmelerin TBK Madde 20 kapsamında olduğu düşünülürse Davacı şirketin alacağı : ... Sadece 1 sözleşmenin varlığına karar verilirse diğeri ek olduğu düşünülürse :... Her iki sözleşmeni de geçerli olması halinde olması gereken borç :... " şeklinde talimat raporu ibraz edilmiştir.
Davalı tarafın defterlerinin incelenmesinin ardından Mahkememizin 05/12/2023 tarihli ara kararı gereğince davacı tarafın kayıtları da incelenerek rapor hazırlanmak üzere dosyamız mali müşavir, ticaret hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ile bilişim/bilgisayar mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 15/05/2024 tarihli raporda özetle;
"Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2019-2022 yılları arası defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, takibe konu edilen cezai şart bedellerinin ise cari hesapta yer almadığı bu durumda davacının 29.03.2022 takip tarihi itibari ile cari hesaptan kaynaklı herhangi bir alacağının olmadığı,
Teknik İnceleme Yönünden:
Dosya muhteviyatında yer alan bilgi ve belgeler ile gerekse Davacıya ait bilgisayar kayıtları üzerinde yapılan incelemede; Davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve taahhütname kapsamında, Davalıya ait otelin online rezervasyon alabilmesi için gerekli kurulum çalışmasını yapmış olduğu, bu kurulumlar neticesinde de ilgili sistem üzerinden Davalıya ait otelin rezervasyon almış olduğu, Davacı tarafından, sözleşmelerin feshine dayanak olarak gösterilen ve ödenmediği iddia edilen 3 faturanın da, Davalıya ait otelin Davacı tarafından kurulumu gerçekleştirilen online rezervasyon sistemi üzerinden almış olduğu rezervasyonlar karşılığında kesilen komisyon bedellerine ilişkin olduğu,
Sözleşme Feshi, Cezai Şart Alacağı Yönünden:
Sözleşmenin 10, Taahhütnamenin ise 14. madde hükümlerinin muhtevası dikkate alındığında davalının henüz zarar bulunmamasına rağmen sistem bakım ve zararlara ilişkin rizikoyu peşinen üstlendiğinin tespit olunduğu, öte yandan dosyaya mübrez sözleşme suretinin de önceden hazırlanıp; içeriği hakkında karşı tarafa karşılıklı görüşme ve pazarlık imkânı sunulmadan kabul ettirilen sözleşme niteliğini haiz olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla nihai takdir ve kanaat Sayın Mahkemenize ait olmak üzere ilgili hükmün yazılmamış sayılabileceği ve böylelikle taraflar açısından bağlayıcı olmayacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı, şayet Muhterem Mahkemece aksi kanaatte olunması niteliği haiz olduğunun ifade edilebileceği,
Dosyaya mübrez belgelerden taraflar arasındaki sözleşmenin olağanüstü fesih sebebine dayalı olarak sona erdirildiği buna gerekçe olarak ise “davalının 68,15 EURO'luk bakiye borcunu süresinde ödemediğine” dayandırıldığı, gerek davalının anılan bakiye bedeli ödemiş olması gerekse de her ne kadar taraflar arasındaki taahhütnamede “Hizmetler, aylık olarak hizmetin ait olduğu ayın son günü faturalandırılır. Otel, hizmetlerin ait olduğu ayı takip eden ayın 7. günü ilgili faturayı ödemekle “yükümlüdür. Bu fatura ödeme günü taraflar arasında kesin vade hükmünde olup. Vade tarihinde ödenmeyen borçlar ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmüş kabul edilir. Zamanında ödenmeyen faturalara Euro bazında aylık %5 gecikme faizi uygulanır.” düzenlemesi yer almakta ise de ödenmeyen bedelin miktarı da nazara alındığında ileri sürülen sebebin sözleşme ilişkisinin davacı için çekilmez kılınmasına sebebiyet verecek nitelikte olmadığının düşünüldüğü, haklı sebebin takdirinde, öncelikle sürekli borç ilişkisinde etkili olan bir olgunun varlığı, sonrasında da bu olgunun borç ilişkisini çekilmez hale getirip getirmediği şartının aradığı, ayrıca sözleşmenin haklı sebeple feshi için, sebebin hem objektif, hem de sübjektif açıdan belirli bir ağırlık taşıması, yani belirli bir önem derecesine sahip olmasının gerektiği, kanaatimizce davacı tarafından gerçekleştirilen fesih haklı sebebe dayanmadığı,
Muhterem Mahkemece davalı tarafından ileri sürülen sebeplerin sözleşmenin olağanüstü sebeple feshini gerektirecek nitelikte olmadığı kanaatinde olunması durumunda sözleşmenin feshi haklı sebebe dayanmayacağından davacının sözleşmenin feshi sebebiyle zararlarının tazmini yönünden talepte bulunmasının mümkün olacağının ifade edilebileceği, buna karşın Muhterem Mahkemece sözleşme ilişkisinin davalı tarafından sürdürülmesinin kendisinden beklenemeyeceği ve dolayısıyla feshin haklı sebebe dayalı olarak gerçekleştirildiği kanaatinde olunması durumunda sözleşmenin feshi haklı sebebe dayanacağından davacının sözleşmenin feshi sebebiyle cezai şart talebinde bulunmasının mümkün olmadığı ifade edilebileceği,
Sayın Mahkemece sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğini haiz olmadığı ve ayrıca haklı sebebe dayalı olarak feshedilmiş olduğu kanaatinde olunması ihtimaline binaen talepte bulunulan cezai şartın hesaplanması suretiyle devam edildiğinde arasındaki sözleşme ilişkisinin fesih tarihi itibariyle son yılında olduğu hususu nazara alındığında nihai takdir ve kanaat Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere davacının yalnızca son yıla ilişkin cezai şart talebinde bulunabileceğinin düşünüldüğü, bu bedelin ise gerek BookLogic Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi gerekse de BookLogic Channel Manager Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi uyarınca toplamda 3.000,00-EURO (1.500,00-EURO + 1.500,00-EURO) olabileceği,
Faiz Yönünden: Sayın Mahkemenin kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2.d maddesinde “Hizmetler, aylık olarak hizmetin ait olduğu ayın son günü faturalandırılır. Otel, hizmetlerin ait olduğu ayı takip eden ayın 7. Günü ilgili faturayı ödemekle yükümlüdür. Bu fatura ödeme günü taraflar arasında kesin vade hükmünde olup. Vade tarihinde ödenmeyen borçlar ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmüş kabul edilir. Zamanında ödenmeyen faturalara Euro bazında aylık %5 gecikme faizi uygulanır” hükmüne göre davacının gönderdiği ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 08.02.2022 tarihini takip eden ayın 7. günü +1 gün (bu durumda 8. günü) temerrüt tarihi olduğunda Davacının 3.000 EUR cezai şart alacağı için 08.03.2022 tarihinden takip tarihine kadar 103,56 EUR faiz talep edebileceği, ancak davacının takip öncesi faiz talebinin 14,25 EUR olduğu, bu durumda davacının talep ile bağlılık ilkesi gereği 14,25 EUR faiz talep edebileceği değerlendirilmiştir. Hesaplama tablosu aşağıdaki gibidir;
¸" yönünde tespitlerde bulunulduğu, raporun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun nitelikte düzenlenmiş olduğu, hüküm kurmaya elverişli tespit ve değerlendirmeler içerdiği görülmüştür.
Somut olayda, taraflar arasında 25/12/2019 tarihli sözleşmenin imzalandığı hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle cezai şart ve bakiye ücretsiz konaklama bedellerinin ödenmesinin talep ve dava edildiği, davalı tarafça davanın reddinin savunulduğu, bilirkişilerce yapılan inceleme de nazara alındığında, davalı tarafın 68,15 Euro'luk fatura bedellerini ödememesi nedeniyle davacı tarafça sözleşmenin olağanüstü fesih sebebine dayandırılarak feshedildiğinin, cezai şart ve bakiye alacak talebinde bulunulduğunun görüldüğü, bakiye fatura bedeli, talep edilen cezai şart miktarı ve TBK m.123 hükmü birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanmadığı, dava ve takip tarihi olan 23/03/2022 tarihinden önce 14/02/2022 tarihinde davalı tarafça bakiye fatura bedelinin ödendiği anlaşıldığından davacının cezai şart ve bakiye fatura bedeli istemleri yerinde görülmeyerek davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin olarak alınan 1.790,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.175,16 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 41,50-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 28/01/2025
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır