T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/735 Esas
KARAR NO: 2023/367
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/10/2022
KARAR TARİHİ: 09/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı sürücü ... yönetimindeki aracın ... kavşağa geldiğinde sağa dönüş manevrası yaptığı sırada 201. Cadde üzerinde Batı Bulvarı yönüne düz seyreden sürücü ... yönetimindeki davalı şirkete sigortalı ... plakalı araç arasında 15.10.2020 tarihinde maddi hasarlı kaza oluştuğunu, kazada ... plakalı aracın kusurlu olduğunu, araçta değer kaybı ve ekspertiz ücretinin davalı şirketçe ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin alacağı için ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itiraz ettiğini, bu nedenle dava açmak zorunda kaldıklarını, davalı araç sürücüsünün olayda tek ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin sürücüsünün kusursuz olduğunu, kusur yönünden bilirkişi incelemesiyle durumun ortaya çıkacağını, aldırılan ekspertiz raporunda kusur oranı da dikkate alınarak takdiren 2.500,00 TL değer kaybı belirtildiğini, ayrıca 198,31 TL ekspertiz ücretinin de ödenmesi gerektiğini, ayrıca icra inkar tazminatı talep ettiklerini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını ve itirazın iptaline karar verilmesini, kötü niyetli itirazla kesin ve likit bir alacağın sürümcemede kalmasına neden olan davalı aleyhine takip tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf aleyhine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; kazanın 15.10.2020 tarihinde meydana geldiğini, davanın 26.10.2022 tarihinde açıldığını, öncelikle zamanaşımı yönünden davanın reddinin gerektiğini, kazada yabancı plakalı aracı ... isimli sürücünün kullandığını, aracın bakım onarım için servise verildiğini, aracı servis yetkilisi ... kullandığını, müvekkili kurumun temsilen sorumlu olduğu sigorta şirketinin de bu nedenle ödeme yapmadığını, dava konusu kazanın aracın servise bırakıldığını ve servis yetkilisi tarafından test sürüşü sırasında meydana geldiğinden ödemeyi reddettiklerini ifade ettiğini, KTK 104. Mdsine göre araçla ilgili mesleki faaliyette bulunanların oluşturduğu zararlardan kendilerinin sorumlu olduğunu, bu kişilerin ayrı bir mesleki zorunlu sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olduklarını, aracın ZMSS sigortacısının ve aracın işleteninin bu zarardan sorumlu olmadığını, bu nedenle davacının müvekkili kurumdan bir tazminat alacağının olmadığını, ayrıca olayda davacının sürücüsünün sağa dönüşün yasak olduğu yerde sağa dönmek istemesi nedeniyle olayda tamamen kusurlu olduğunu, davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın esastan reddinin gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık,15/10/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan araçların kusur durumu, kaza nedeniyle davacının değer kaydı ve ekspertiz ödemesine ilişkin İstanbul 30. İcra Dairesinin 2022/21309 esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıdan talepte bulunup bulunamayacağı, öyleyle miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 30. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 2.500,00-TL değer kaybı, 150,00-TL kazanç kaybı, 198,31-TL ekspertiz ücreti, 413,01-TL işlemiş faiz, 24,78-TL işlemiş faiz, 17,80-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.303,90 TL'lik ilamsız takipte bulunduğu,ödeme emrinin borçluya 23.08.2022 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 23.08.2023 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 17/01/2023 tarihli ara kararı gereğince, kusur, hasar ve sigorta teminatı yönünden rapor hazırlanmak üzere dosyamız İTÜ Makine Mühendisliği Trafik Kürsüsünde görevli ...ve sigortacılık alanında uzman ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 11/04/2023 tarihli raporda özetle;
"KUSUR YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME VE KANAAT:
...Dosyada bulunan ve araçların kazadan sonraki son duruş şeklini gösteren fotoğrafların incelenmesinden, sürücü ...sağa dönüş manevrasını dar kavisle yapmadığı, geniş kavisle dönerek sağından soluna doğru düz seyreden ve kendisinden önce kavşağa girmiş olan sürücü ...aracının şeridine tecavüz ettiği ve bu araca sol ön çamurluk kısımlarından çarptığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle sürücü... olayda % 100 oranında tamamen kusurlu bulunmuştur.
Sürücü ... ise, kavşakta düz seyri sırasında solundaki kavşak kolundan dikkatsizce ve geniş kavisle gelip aracına sol ön çamurluk kısımlarından çarpan sürücü ... karşı kazayı önlemek bakımından alabileceği bir tedbir olmadığından olayda kusursuz bulunmuştur.
DEĞER KAYBI VE EKSPERTİZ ÜCRETİ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME VE KANAAT:
Davacı şirkete ait aracın sürücüsü ...olayda % 100 oranında tamamen kusurlu olduğundan davacı şirketin davalı kurumdan talep edebileceği bir maddi zararı mevcut değildir.
DAVALI KURUMUN SORUMLULUĞU YÖNÜNDEN İNCELEME:
Yeşil Kart, Yeşil Kart Sistemine üye ülkelerde geçerli olmak üzere düzenlenen, Uluslararası Motorlu Taşıt Sigorta Kartıdır. Trafik sigortasının eki niteliğinde olan Yeşil Kart, kazanın meydana geldiği ülkede yapılması zorunlu olan Trafik Sigortasına eşdeğer bir belgedir. Bir başka deyişle kazanın meydana geldiği ülkede yürürlükte olan trafik sigortası mevzuat, kapsam ve limitleri çerçevesinde teminat vermektedir.
KTK. 91/6. maddesinde "turistlere ait taşıtlarla, uluslararası çok taraflı veya karşılıklı anlaşmalar kapsamına giren yabancı plakalı taşıtların Türkiyede uluslararası anlaşmalarla kabul edilmiş sigortaları yoksa, bunlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası Türkiye sınırlarına girişleri sırasında yapılır." denilmiştir.
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 5.maddesi aşağıdaki gibidir;
MADDE 5 (1) (Değişik:RG-5/3/2013-28578) Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.
c)Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesiyle Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları 'Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası' ile igili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalıçların, şayet milletlerarası geçerli olup, Türkiye'de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır. Bir başka anlatımla, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir.
d)Yukarıda belirlenen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davalının sorumluluğu öncelikle yabancı plakalı aracın kendi ülke mevzuatına göre düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine göre, böyle bir poliçe bulunmadığı durumda ise ülkemizde geçerli olan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçe genel şartlarına göre belirlenmesi gerekecektir.
Ülkemizde kaza tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre; karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçe kapsamında sorumluluk üst limiti maddi zararlar bakımından araç başına azami 36.000,00-TLdır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6.maddesi "TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER" i düzenlemiştir.
"m-) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.)" amir hükmü kapsamında K.T.K. 104. Maddesi incelendiğinde,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 104. Maddesine göre:
"Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar:
Madde 104 Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir.
(Değişik: 17/10/1996-4199/35 md.)Yukarıda yazılı teşebbüs sahipleri kendilerine bırakılan motorlu araçların tümünü kapsamak üzere esasları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilecek bir zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmaya ve denetimlerde bu sigortanın yapıldığını belgelemeye mecburdurlar.
İşletenin sorumluluk sigortasına ilişkin hükümler, burada da uygulanır.
Motorlu araçları mesleki veya ticari amaçlar için elinde bulunduran teşebbüs sahipleri bu araçların yönetmelikte gösterilecek biçimde bir defterini tutmakla yükümlüdürler." Denilmektedir. Buna göre dava konusu olayda aracın tamir için dava dışı işletmeye bırakıldığı sırada tamirci tarafından deneme sürüşü yapıldığı ve kazanın meydana geldiği belirlenmiş olmakla davalı kurumun zarar sorumluluğunun bulunmayacağı değerlendirilmektedir.
Yukarıda yapılan teknik tespitler göz önüne alındığında davalının sorumluluğundan bahsedilemeyeceği düşünülmektedir, takdir Yüce Mahkemeye aittir.
SONUÇ:
Yukarıda açıklandığı üzere:
1.Dava konusu trafik kazasında davacı şirkete ait aracın sürücüsü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu,
2.Davalı kurumun bir sorumluluğunun doğmadığı" yönünde tespitlerde bulunulduğu, raporun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun nitelikte düzenlenmiş olduğu, hüküm kurmaya elverişli tespit ve değerlendirmeler içerdiği görülmüştür
Bilindiği üzere, sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nın 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir. İşleten ve sigorta şirketi de zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.
Bu kapsamda yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; eldeki davada 15/10/2020 tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketine sigortalı dava dışı sürücünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacı şirkete ait araç sürücünün ise % 100 oranında tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiği, ayrıca KTK m.104 kapsamında dava konusu olayda aracın tamir için dava dışı işletmeye bırakıldığı sırada tamirci tarafından deneme sürüşü yapıldığı ve kazanın meydana geldiği belirlenmiş olmakla davalı kurumun zarar sorumluluğunun bulunmayacağı nazara alındığında davacının davalı sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunma şartlarını oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın ispatlanamadığından reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin olarak alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.192,12 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 09/05/2023
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı