T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/817 Esas
KARAR NO: 2023/560
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/11/2022
KARAR TARİHİ: 07/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 28/11/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dünyaca ünlü "..." logosu ile yurt içi ve yurt dışı paket ve kargo taşımacılığı işi yaptığını, müvekkili şirket ile davalı / borçlu şirketin davalı/borçlu şirkete ait gönderilerin "..." müşteri numarası ile taşınması hususunda mutabakata varıldığını, anılan mutabakata istinaden davalı / borçlu şirkete ait yurt dışı gönderiler taşıyıcı müvekkil şirket tarafından taşındığını ve müvekkil şirketin taşıma işini gereği gibi ifa ettiğini, davalı/borçlu şirketin, müvekkil şirket tarafından ifa ettiği taşımaların karşılığı olarak keşide olunan (6) adet taşıma ücreti faturası ile (2) adet vade farkı faturasından bakiye 2.800,19 TL'sini ödemediğini, bu sebeple davalı/borçlu şirket aleyhine 10.01.2022 tarihinde ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu şirketin 27.01.2021 tarihli itiraz dilekçesi icra takibinin kısmi itiraza konu edilen 1.271,00 TL'si yönünden durduğunu, davalı/borçlu şirketin icra takibine vaki kısmi itirazının haksız ve usulsüz olduğunu, davalı/borçlu şirkete ait sözü edilen uluslararası gönderinin ... taşıma takip numaralı airwaybill = hava yolu taşıma senedi = konşimento ile Rusya'ya taşındığını, bu hususun dosyaya sundukları hava yolu taşıma senedi = airwaybill = konşimento içeriğinden görülmekle birlikte davalı/borçlu şirketin kaşe ve imzasını içerir ınvoice / proforma fatura ile de sabit olduğunu, müvekkili şirkete ait sistem sorgusu çıktısı görüntüsünden görüldüğü üzere, davalı/borçlu şirkete ait ... numaralı gönderi, davalı / borçlu şirketin gönderi yapacağını sistem üzerinden müvekkil şirkete bildirmesi üzerine, 14.12.2020 tarihinde müvekkil şirket kuryesi tarafından teslim alındığını, aynı tarihte ...'dan uçağa yüklenerek müvekkil şirketin Avrupa aktarma merkezi olan ...'e taşındığını, 15.12.2020 tarihinde Köln'e ulaştığını, ...'den uçağa yüklenerek 21.12.2020 tarihinde ...'ya taşındığını ve ...'ya ulaşması akabinde, gümrüklenmesi/gümrükten geçirilmesi bakımına, ... Gümrüğüne alındığını, ...'nın gümrük prosedürlerine göre, ...'ya gelerek gümrüğe alınan gönderilerin gümrük işlemlerinin gönderi alıcısı tarafından yapılması zorunlu olduğunu, gümrükte bekleme süresi içerisinde gönderinin gümrük işlemleri tamamlanmaz ise gönderiler ... Gümrüğü tarafından iade edilmekte olduğunu, davalı/borçlu şirkete ait gönderinin, ... Gümrüğü'ne alındıktan sonra gönderinin gümrük işlemlerinin Rusya'da bulunan alıcı tarafından tamamlanmamış, bu sebeple yukarıda beyan edildiği üzere gönderi ... Gümrüğü tarafından iade edilerek, ... taşıma takip numarası ile Türkiye'ye davalı/borçluya gönderilmiş ve 09.02.2021 tarihinde davalı/borçlu şirkete teslim edilmiş olduğunu, bu itibarla da gönderinin Rusya'nın gümrük prosedürleri gereği, ... Gümrüğü tarafından davalı/borçlu şirkete iade edilmesi sebebiyle doğan taşıma ücreti ve diğer masrafların, dava konusu 08.02.2021 tarihli 2.542,09 TL tutarlı fatura ile davalı/ borçlu şirkete keşide edildiğini, ancak davalı / borçlu şirketin bahsi geçen fatura konusunun, Türkiye'den Rusya'ya yapılan taşımaya ait taşıma ücreti ve gönderinin ...'dan Türkiye'ye iadesi sebebiyle yapılan taşımaya ait taşıma ücreti olduğundan bahisle, fatura bedelinin yarısına itiraz ederek, gönderinin ...'dan Türkiye'ye taşınması sebebiyle doğan taşıma ücretini kabul etmediklerini, gönderinin Türkiye'ye geri taşınmaması taleplerini müvekkil şirkete bildirdiklerini beyan etmekte olduğunu, davalı / borçlu şirketin ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibine konu edilen taşıma ücreti faturalarından 08.02.2021 tarihli 2.542,09 TL tutarlı taşıma ücreti faturasının yarısı olan 1.271,00 TL'lik kısmına yönelik kısmi itirazının haksız ve usulsüz olduğunu, davalı/ borçlu şirkete ait gönderiye ait gümrük işlemlerinin Rusya'da mukim gönderi alıcısı tarafından tamamlanmaması, gönderiyi gümrükten çekmemesi sebebiyle kamu otoritesi olan ... Gümrüğü'nün iradesi ile anılan gönderinin Türkiye'ye iade edilerek davalı/borçlu şirkete teslim edilmekle, kamu otoritesi faaliyeti ile doğan her türlü taşıma ücreti ve masraflardan gönderici davalı/borçlu şirketin sorumlu olduğunu, bu itibarla da müvekkili şirketin 08.02.2021 tarihli 2.542,09 TL tutarlı faturadan bakiye 1.271,00 TL tutarında alacağının bulunduğunun sübut bulacağını belirterek, bu sebeple de davalı/borçlunun icra takibinin 1.271,00 TL tutarındaki kısmına vaki kısmi itirazının iptaline, icra takibinin itiraz edilen 1.271,00 TL üzerinden devamına ve icra takibine haksız yere itiraz eden davalı / borçlunun, icra takibine konu edilen alacağın faturaya dayalı likit olmakla, %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum olunmasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf davalı / borçlu şirkete tahmil kılınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş ise de davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER: ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, Arabuculuk Anlaşamama Tutanağı, Bilirkişi raporu dosyada mevcuttur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
23/05/2023 tarihli Bilirkişi raporunda özetle; ''Yukarıda inceleme konusu yapıldığı gibi; Montreal Konvansiyonu'nun ilgili hükümleri de göz önünde tutularak, taşıyıcı davacının tarafın yükün varma yerinde çekilmesinden (gümrük giriş işlemleri yapılmaması) dolayısıyla alıcı tarafından teslim alınmamasından kaynaklanan ve her geçen gün artma ihtimali olan masrafları(gümrük, ardiye, imha gibi) en aza indirebilmek için emtianın geri dönüşünü sağladığı ve emtiayı gönderici tarafa teslim ettiği bu durumun Montreal Konvansiyonu ilgili hükümlerine uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarda belirtilen 12 ve 16.maddelerinin düzenlemelerinin yanında, Montreal konvansiyonu 20.madde ye göre taşıyıcının kendisinin ve temsilcilerinin zararı önlemek için bütün tedbirleri alma sorumluluğu içinde ve bunu ispatlamak durumunda olduğu belirtilmiştir. Yukarıda da izah edildiği gibi, davacı taşıyıcının ilgili kurallara uygun davrandığı ve talep ettiği bedeli tahsil edebileceği kanaatine varılmıştır'' yönünde rapor sunulduğu görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında yapılan yurt dışı kargo taşımacılığı anlaşması kapsamında tarafların yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirip getirmediği, davacı tarafından verilen taşıma hizmetinin ayıplı olup olmadığı, davacının ... 36.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasına konu faturalar nedeni ile davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 2.800,19 TL asıl alacak üzerinden ilamsız takipte bulunduğu,ödeme emrinin borçluya tebliğ olduğu, davalı borçlu vekilinin dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Taraflarca bildirilen delillerin toplanmasının ardından Mahkememizin 15/03/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere taşıma hukukçusu bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda özetle;
"...Taşıyıcı davacının tarafın yükün varma yerinde çekilmesinden (gümrük giriş işlemleri yapılmaması) dolayısıyla alıcı tarafından teslim alınmamasından kaynaklanan ve her geçen gün artma ihtimali olan masrafları(gümrük, ardiye, imha gibi) en aza indirebilmek için emtianın geri dönüşünü sağladığı ve emtiayı gönderici tarafa teslim ettiği bu durumun Montreal Konvansiyonu ilgili hükümlerine uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarda belirtilen 12 ve 16.maddelerinin düzenlemelerinin yanında, Montreal konvansiyonu 20.madde ye göre taşıyıcının kendisinin ve temsilcilerinin zararı önlemek için bütün tedbirleri alma sorumluluğu içinde ve bunu ispatlamak durumunda olduğu belirtilmiştir. Yukarıda da izah edildiği gibi, davacı taşıyıcının ilgili kurallara uygun davrandığı ve talep ettiği bedeli tahsil edebileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor ibraz edilmiş, hazırlanan rapora karşı itiraz edilmediği görülmüştür.
Yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, itirazın iptali davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerinde ise de ileri sürülen savunmaya göre ispat yükünün yer değiştirmesi söz konusu olabilmektedir. Eldeki davada da davalı şirket herhangi bir savunmada bulunmamış, davacıdan aldığı hizmete ilişkin tüm faturalara karşı herhangi bir itirazın bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın davalı tarafından icra takip dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde hizmetin gereği gibi verilmediği yönünde ve davacıya kesilen bu faturadan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Hizmete ilişkin faturalar davalı tarafa iletilmiş olmakla, aksinin ise davalı tarafından kanıtlanması gerekir. Ancak somut olayda ispat yükü üzerinde olan davalı tarafın, davacı tarafından verilen hizmetin gereği gibi ifa edilmediğine ilişkin iddialarını ispata elverişli somut herhangi bir bilgi ya da belge ibraz etmemiş olduğu, iddialarının ispata muhtaç kaldığı, bu kapsamda davacı tarafından verilen hizmete rağmen davalı tarafça hizmet konusu fatura karşılıklarının ödenmemiş olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne, alacak miktarı likit olduğundan icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,
Davalının ... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu kısmi itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan itiraz edilen 1.271,00 TL alacağın %20'si olan 254,20 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 86,82 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 6,12 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.271,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti 77,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.749,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.07/07/2023
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)