T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/831 Esas
KARAR NO: 2024/399
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/12/2022
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakkındaki icra takibinde alacağın sebebi bono gösterilmiş ise de her iki müvekkilinin davalı sözde alacaklı firma ile takibe konu bono nedeniyle hiçbir borcu bulunmadığını, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takibe konu bonodaki borca, faize ve borcun sair tüm ferilerine itiraz ettiklerini, müvekkilinin davalı/ firmaya yönelik takibe konu bono ile ilgili borcunun olmadığını, davacıların borçlu oldukları hususunun davalı tarafından yazılı delille ispat edilmesi gerektiğini, takip dayanağı bonoda düzenleme tarihi 18/07/2022 vade tarihi 01/11/2022 bedeli de 1.470.000,00-TL olarak belirlendiğini, bedelinin de müvekkillerine nakten verildiğinin belirtildiğini, takip konusu bu senet metninin davalı alacaklı tarafından 18/07/2022 tarihinde her iki müvekkiline 1.470.000,00-TL nakit olarak verdiğini ve bu paranında 01/11/2022 tarihinde geri ödeneceğini, bu hususun bu senedin bedelsiz olduğunu gösterdiğini, bu bononun düzenleme tarihi olan 18/07/2022 tarihinde her iki davalı müvekkilinin de davalı şirkette SGK lı olarak çalıştıklarını, asgari ücretten biraz fazla ücret aldıklarını, bir şirketin kendi bünyesinde SGK lı olarak çalışan birisine 1.470.000,00-TL (Birmilyon dörtyüzyetmişbin türklirası) gibi çok yüksek bir parayı nakten verdiği yönündeki iddiasının olağan yaşam akışına uygun düşmediğini, dava konusu bononun alınmasından önce davacı müvekkilleri tarafından dava dışı üçüncü şahıslar ... ve ...'ye ürün sattıklarını ve karşılığında da keşidecisi ...ŞTİ. olan ,29/04/2022 keşide tarihli 372.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Dış Tic. LTD.ŞTİ. olan ,15/05/2022 keşide tarihli 310.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... LTD.ŞTİ. olan 30/05/2022 keşide tarihli 107.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... LTD.ŞTİ. olan 15/06/2022 keşide tarihli 295.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... LTD.ŞTİ. Olan, 30/07/2022 keşide tarihli 350.000,00-TL bedelli çekler alınmışsa da ve bu çeklerin karşılıksız çıktığını, davalı şirket ödeme yapmayan çek borçlularına karşı gerek savcılığa şikayet gereksede icra takipleri başlatmışsa da yüksek miktarlara ulaşan bazı alacaklarının tahsil kabiliyetinin bulunmama ihtimaline karşılık uğrayacağı zararların tazmini için davacı müvekkillerinden dava konusu bonoyu aldığını, gerçekte müvekkillerinin davalı şirketten nakit para olarak borç almaları söz konusu olmadığını, müvekkillerinin elinden alınan bu senedin karşılıksız olduğunu, müvekkili/davacılar ile davalı şirket arasında davaya ve icra takibine konu bono nedeniyle ticari bir alış-veriş veya ticari ilişkisinin olmadığını, ... 34.İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasında davacı müvekkillerinin borçlarının bulunmadığının anlaşıldığını, dava konusu bononun davalı şirketin uğradığını iddia ettiği alacaklarının tahsil edilememesi ihtimaline binaen alındığını, bu sebeple bu bononun gerçek manada bir borç senedi olmadığını, davacı müvekkillerinin çek ile yapılan satışları kendi inisiyatifleriyle yapıp çekleri bu şekilde kendileri tek başına kabul etmediklerini, davalı şirket dava dışı ..., ... ve ... adına yapılan satışlar sonucunda davacılar tarafından alınan çeklerin karşılıksız çıkması sebebiyle uğradığı zararın teminatı olarak davacılardan bu senedi aldığını oysaki davacı müvekkilinin bu çeklerin bu şekilde kabul edilmesinde herhangi şekilde ihmalleri ve kötü niyetleri bulunmadığını, tüm kontrollerin davalı şirket yetkilerince yapıldığını ve onların onay vermesi üzerine bu çeklerin kabul edildiğini, davacı müvekkilleri tarafından bu şekilde bir borçlarının bulunmaması sebebiyle kendilerinden baskıyla ve davalı şirketin batık olan alacaklarının teminatı olarak alınan senet sebebiyle ... C.Başsavcılığına şikayette bulunduklarını ve ... soruşturma sayılı dosyayla şüpheliler hakkında soruşturma başlatıldığını, açıklanan nedenlerle özellikle adli yardım taleplerinin kabul edilerek davacı müvekkillerinin adli yardım hükümlerinden yararlandırılarak harç ve masrafların davada haksız çıkan taraftan alınmasına karar verilerek harçsız olarak davanın görülmesine karar verilmesine, dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren ... 34. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra takibinin, dosyanın içeriği ve dosyadaki mevcut delil durumuna göre, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına, ... 34. İcra Müdürlüğü ...esas sayılı dosya numarası ile takibe konu senet üzerinde tahrifat bulunması ve bono vasfını yitirmesi nedeniyle takibin iptaline ve müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli alacaklının takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... 2021 yılı nisan ayında müvekkili şirkette pazarlamacı olarak işe alındığını, daha sonra 4 ay sonra ...'nın yönlendirmesi ile kardeşi diğer davacı ... şoför olarak 2021 yılı aralık ayında işe alındığını, davacı ...'nın bacanağı olan ... ekli vergi levhası gereğince 01.03.2021 tarihinde Yelkenci çay ... adlı adi şirketi çay alım satımı işi için kurduğunu, söz konusu adi şirketin ekli faturası incelendiğinde fatura hesabının ...'ye ait olması gerekirken baba ... ait ... Bankası hesabı olduğu bu şekilde piyasayı dolandırmak için kötü niyetli fatura tanzim ettikleri görüldüğünü, müvekkili şirket kahve işi ile uğraştığından pazarlamacı ... ile kardeşi şöför ... kötü niyetli olarak şirket içindeki bilgileri söz konusu ... ile bunların babaları olan ve kendisini geride saklayan ...'ye bilgi vererek yavaş yavaş şirketten öncelikle küçük bedelleri zamanında ödeyerek, güven ilişkisi kurarak 1.500.000,00 TL'lik kahveyi alarak bu kişilere teslim ettiğini, karşılığında ... tarafından alınan ve karşılığı bulunmayan, sırf piyasayı dolandırmak amacıyla ekli karşılıksız 5 adet çeki cirolayıp müvekkili şirkete teslim ettiklerini, şirket yetkilisi ve muhasebecisi tarafından davacı pazarlamacı ... ile diğer davacı şöför ...'ya bu kadar malı neden teslim edildiği sorulduğunda, her defasında söz konusu borcun teminatının kendilerinde olduğunu, ayrıca borca karşılık ... kardeşlerin tapu vereceklerini söylediklerini, bu minvalde ... tarafından ilk verilen çek olan 310.000TL'lik 15.05.2022 keşide tarihli çek karşılıksız çıkınca 18.05.2022 tarihinde müvekkili şirket ile ... arasında ekli protokol imzalandığını, söz konusu protokolde çeklere karşılık 2 adet taşınmaz vereceklerini ve borcun tamamı ödendiğinde taşınmazların ...'ye geri iade edileceği kararlaştırıldığını, aynı gün ... her ne kadar ilk başta taşınmazın kendi adına ait olduğunu ifade etmişse de daha sonra taşınmazın babaları adına kayıtlı olduğunu söylediğini, ve kendi cep telefonundan babaları ...'nin e devlet şifresinden Wep tapuya girerek taşınmazların kayıtlı olduğu ... tapu sicil müdürlüğünden ... başvuru sıra numarası ile satış için gün aldıklarını, daha sonra babası satış için tapuya gelmeyince bu seferde ..., babası ile annesinin ...'ta olduğunu, kendisine babasının ... 1. Noterliğinden vermiş olduğu ... tarihli ... yevmiye nolu vekaletnameyi verdiğini ve bu vekaletname uyarınca borcuna karşılık teminat olarak ipotek verebileceğini söylediğini, bunun üzerine tapudan şirket yetkilisi ve şirket avukatı tarafımca yapılan araştırmada ipotek verilecek taşınmazın aile konutu olması nedeniyle tapuda işlem yapılabilmesi için eş muvafakati arandığından ... ile şirket çalışanları olan ... ve ... 18.05.2021 tarihinden 31.05.2021 tarihine kadar 13 gün boyunca müvekkili şirketi oyaladıklarını, şirket sahibi ... tarafından baba ...'nin bu işlerden muhakkak süre ile haberi olduğunu çünkü daha önceden çocuklarına vekaletname verdiğini söyleyerek ... ve kardeşleri ile görüşmek istediğini, ... ve kardeşleri fabrikaya geldiğinde ... hala senet verelim şeklinde konuştuğunu, bu hususun şirket yetkilisi tarafından kabul görmediğini, bu sefer de şirket yetkilisinin talimatı doğrultusunda ...'nin bacanağı ve aynı zamanda diğer davacı olan ... ile şirket sahibi ...'nun şoförü olan ... birlikte ... kardeşlerin annesi ... ile babaları ...'nin nerede oturduğunu bilen davacı ... ile birlikte arabayla...'e gittiklerini, ... ile ...'nin oturduğu eve geldiklerinde anne ve baba oğullarının ilk başta 50.000 TL borcu olduğunu söylemelerine karşın müvekkil şirketin muhasebecisinden istenilen fatura örnekleri ile ...'nin şirketimize verdiği 5 adet çekleri telefondan ...'ye gösterildiğini, baba ... ''Benim oğlullarım işlerini bilir ve borçlarını öder. ''Davacı ...'ya yönelik olarak ise'' ... senin bacanağın olur, istersen ayaklarını kırabilirsin'' diyerek müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmayacağını açıkça beyan ettiklerini, müvekkili şirket tarafından çekleri keşide eden ve cirolayan ilgililer hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma nolu nitelikli dolandırıcılıktan dolayı suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu savcılığa şikayet dilekçesinden sonra davacılar, dava konusu senedin kendilerinden zorla alındığına yönelik ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduklarını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yapmış olduğu soruşturma neticesinde ... soruşturma numarası ile ... karar numarasıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, davacılar aleyine %20 icra-inkar tazminatına karar verilmesini, yargılama harç ve giderlerini davacılar uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tanık beyanları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının... Soruşturma sayılı dosyası, banka yazı cevapları, ticaret sicil kayıtları, ... 25. İcra Müdürlüğünün... icra dosyası, SGK kaytıları, ... 1. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası, ... 34. İcra Müdürlüğünün...icra dosyası, ...İcra Müdürlüğünün ...icra dosyası ve tüm dosya kapsamı.
Davacı tanığı ... "Davacılardan ... benim bacanağım olur, ... ...'nın kardeşidir, bir seneyi geçkin bir zaman önce beni ...'daki adresimden alıp Maltepe' de bir marangoza götürdüler ve benim aracılığım ile kardeşlerim de silah zoru ile aldılar bizi marangoza götüren ... ve birkaç arkadaşı ile bize silah zoru ile toplam hatırladığım kadarı ile 5 senet imzalattılar, davacılar bahsettiğim marangozda yoktu, daha sonra beni ve eşim ve babam la da tehdit ettiler, bilgi ve görgüm bundan ibarettir" beyanında bulunmuştur.
Davalı tanığı ... "Ben senedi davacılardan almadım senet muhasebede çalışan Hale hanıma verilmiştir, verilen senetlerin birinde sorun çıkına ikinci bir senet alındı, bahsettiğim ikinci senet dava konusu bu senettir, senet daha önceden imzalanmıştır muhasebede ise tarihlerini doldurdular senet üzerindeki tarihlerden değişiklikler yapıldığında ben oradaydım, tanığa önceki tanığın beyanları soruldu, ben tanığa davacılara ... ve ... imzaladı sizin canınızın kıymeti yokmu diye bir beyanda bulunmadım, tanığa sizin yüzünüzden ... ve ... ekmeğinden oldu dedim, senedin tesliminde herhangi bir baskı ve tehdide tanık olmadım, bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... "Senetler verilmeden önce ... davalı ... firmasında şöför olarak çalış4ıyordu ... ise pazarlamacı olarak çalışıyordu, ... işten ayrılacağı gün senedi imzalayıp muhasebeye getirip bana teslim etti giderken de ben bu işi beceremedim hakkınızı helal edin dedi ... da senede kefil olduğunu belirterek ciro attı, bu senet ... nin borcuna karşılık verilmiş bir senettir, ben senedin alınma sürecinde hiçbir şekilde tahdit ve baskıya tanık olmadım bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... "Davacı ... benim abim ile bacanaktır. Diğer davacı ...'yı iş yerinden ve akrabalıktan dolayı tanırım. ... ve ben ...'nin Kuzeybey firmasına borcumuz vardı. Bu borç nedeni ile bir bodrum kat marangozunda ... ve yanında bulunan tanımadığım 3 kişi silah ile tehdit ve baskı ile bana ve Özgür'e senet imzalattılar. Daha sonrasında ... telefon ile görüşmemizde bana firmada satış işine bakan ...'nın akrabamız olması nedeni ile onunda bu borcu ödeyeceğini, ondan da alacağını,... 1.470.000,00 TL bedelli senet verdiler. Siz de ödeyeceksiniz, onlar da ödeyecek dedi. Biz çay işi yapıyorduk. Kahve işi de yapmaya karar verdik. Davalıya vermiş olduğumuz müşteri çeki karşılıksız çıkınca bir kısım ödeme yaptık. Yapmış olduğumuz 550.000,00 TL'lik ödemeyi kabul etmediler. Ödeme yapmadınız dediler. Ondan sonra sorunlar yaşanmaya başladı. Davacılar senedi imzalarken ben imzalama anında yanlarında bulunmuyordum. Bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... "Ben ... ve ...'yı yanlarında çalışıyorum. Daha öncesinde ... firmasında onlar ile beraber çalışıyordum. Davalı firmada iken ofise çay götürüp bıraktım bu esnada ofiste ... ve tanımadığım bir kaç kişi ile davacılar bulunmaktaydı. Çayı bıraktıktan sonra beni üretim alanına çıkardılar. Üretim alanında iken bağırış ve çağırışlar duyuyordum. Senet imzalamadan buradan çıkamazsın diye bir cümle duydum. Bu cümleyi kimin kullandığını bilmiyorum. Böyle bir cümle duyduğuma eminim. Bunun dışında bağırışmalardan konuşulanları anlayamadım. Davacılar 1 saat kadar ofiste kaldılar. Çıktıklarında moralleri bozuktu. Ogün işi bıraktılar. ...bağırış ve çağırış olduğu vakit iş yerinde yoktu.... patronumuzun şoförüdür. Ben davalı firmada tek başıma çalışıyordum. Sürekli yanıma birini alın dememe rağmen almadıkları için işi bırakmak zorunda kaldım. Ben iş yerinde kahve çuvallarını taşıyordum. Ağır çuvallardı. Davalı firma ile herhangi bir davam yoktur. Kendim istifa ettim. Bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... "Ben ... ve ...'yı çalıştığımız ... firmasından dolayı tanırım. Ben firma sahibi ...'nun şoförlüğünü yapıyorum. Ben zorla senet imzalatılmasına tanık olmadım. Senetler imzalatıldığında bende bulunuyordum. Senetler muhasebe odasında imzalatıldı. O esnada odada muhasebeci ... Hanım, ..., ... ve ... ve ben bulunuyordum. Başka kimse yoktu içeride. İçeride iken ... senetlerin imzalatılmasından önce çay getirdi. Çayları bıraktıktan sonra orada kalmadı diye hatırlıyorum. ...'ın çalıştığı yer bir üst katta yer almaktadır. Senetler imzalatılırken herhangi bir tehdit olmadı. Davacılar o gün işten ayrıldılar hatta kalan eşyalarını da ben araba ile atılan konuma bıraktım. Senetleri ... Firmasının borcuna kefil olduklarını belirterek imzaladılar. Bilgi ve görgüm bundan ibarettir"
Şeklinde beyanda bulunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, tehdit iddiasına dayalı takip konusu bonodan dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.
... 34. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı icra takibine konu bononun incelenmesinde; düzenleyenin ..., kefilin ..., lehtarın ... Şirketi, düzenleme tarihinin 18.07.2022, vade tarihinin 01.11.2022, 1.470.000,00 TL bedelli, nakden kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili senedin baskıyla imzalatıldığını iddia etmiştir.
Davacılar bononun tehdit edilerek zorla imzalatıldığı iddiasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığı' na şikayette bulunmuştur. Şikayet üzerine ... Soruşturma sayılı dosya üzerinden yürütülen soruşturma neticesinde "Soruşturma evrakı kapsamına göre,şüpheli ..."nun ,... ilçesindeki iş yerinde diğer şüpheli ile birlikte hareketle, müştekileri tehdit ederek zorla bono imzalattıklarına ,bu şekilde nitelikli yağma suçunu işlediklerine dair müştekilerin soyut iddiası dışında delil elde edilemediğinden, ayrıca bono miktarına ,borcun sebebine,bono tanzimine,bononun geçersizliğine dair itirazların Hukuk Mahkamesnde dava konusu olabilecek hukuki ihtilaf niteliğinde olduğundan," gerekçesi ile Kovuşturmadu Der Olmadığına karar verilmiştir.
... 3. Sulh Ceza Hakimliği ... D.İş Sayılı kararı ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı 03/01/2023 tarih ... soruşturma ...karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yapılan itirazın reddine, kesin olarak karar vermiştir.
Bononun zorla ve baskı ile imzalatıldığı iddiası yönünden tarafların tanıkları dinlenmiştir. Dinlenen davacı tanıklarından ... ile ... ... iddia edilen baskı ve tehdit olayına doğrudan tanık olmamıştır.
Davacı tanığı ... "Davalı firmada iken ofise çay götürüp bıraktım bu esnada ofiste ... ve tanımadığım bir kaç kişi ile davacılar bulunmaktaydı. Çayı bıraktıktan sonra beni üretim alanına çıkardılar. Üretim alanında iken bağırış ve çağırışlar duyuyordum. Senet imzalamadan buradan çıkamazsın diye bir cümle duydum. Bu cümleyi kimin kullandığını bilmiyorum. Böyle bir cümle duyduğuma eminim. Bunun dışında bağırışmalardan konuşulanları anlayamadım. Davacılar 1 saat kadar ofiste kaldılar." şeklinde bayanda bulunmuştur. Tanık beyanında "Senet imzalamadan buradan çıkamazsın diye bir cümle" duyduğunu belirtmiş ise de, senedin imzalandığı anda davacıların yanında bulunan davalı tanığı ...'ın baskı ve tehdite tanık olmaması, tanık Şeyda' nın çayı bıraktıktan sonra dışarı çıktığına ilişkin beyanı, tanık duyduğunu belirttiği cümlenin kullanıldığı esnada tarafların bulunduğu muhasebe odasında bulunmaması, muhasebe odasına çayı bıraktıktan sonra üretim alanına çıktıktan sonra üretim alanındayken aynı şartlarda sadece bir cümle duyması ve bunun dışında başka bir cümlenin duyulmamış olmasının olayın akışına uygun düşmediği, yine tanığın cümleyi farklı bir alandan duyduğuna belirtmesi karşısında, beyanına itibar edilmesine engel bir hal tespit edilemeyen, senedin imzalandığı anda tarafların yanında bulunan doğrudan bilgi ve görgü sahibi davalı tanıklarının anlatımlarına üstünlük tanınmıştır.
Tüm bu açıklamalar ile davacıların uyuşmazlığa konu bonoyu tehdit ve zorla imzalatıldığına ilişkin iddiasını ispatlamadıkları sonucuna varılmıştır.
Davacılar vekili senedin veriliş nedeninin talil edildiğini ve bononun bedelsiz olduğunu ileri sürmüştür. Davalı beyan ve açıklamalarında bonoda bulunan "nakden" kaydını talil eden her hangi bir ifadeye rastlanmamıştır. Bu nedenle ispat yükü davacılar üzerinde olup kambiyo senetlerindeki mücerretlik ilkesi gereği bedelsizlik iddiasının davacı tarafından senede karşı senetle ispat kuralınca bedelsizliğe ilişkin her hangi bir belge sunulmadığından bu iddia da ispatlanamamıştır.
Tüm bu nedenlerle davanın ve davacıların kötü niyetli oldukları somut deliller ile kesin olarak ortaya konulamadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Davalı vekilinin kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Dava açılırken yatırılmayan 427,60 TL peşin harç + 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 maddesi gereğince hesaplanan 190.615,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır