İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/84 Esas 2025/454 Karar

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/84 Esas
KARAR NO : 2025/454

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 17/08/2020
KARAR TARİHİ : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı firma ile müvekkili şirket arasında 22/12/2018 tarihinde imzalanmış bir eser sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme gereği müvekkili firmaya bir dalış ve gezi teknesi inşa ederek bitmiş halde teslim edeceğini, anlaşma gereği geminin teslim tarihinin 2019 yılının 37 haftası olduğunu, sözleşmede bayrağın ... olarak belirlendiğini, anlaşmada belirtildiği gibi teknelerin inşa edilebilmesi için omurgası konulmadan önce her iki tarafında mutabık kaldığı ...kuruluşunun kurallarının ve teknenin bağlı olacağı bayrak devletinin onayı doğrultusunda inşa edilecek teknenin plan onayları yapıldıktan sonra teknenin inşasına başlanacağını, inşa da önemli olan teknenin tipi ve ne maksatla üretileceğinin önceden belli olması ile class onayı gerçekleşip tekne inşası başlatılacağı, ancak davalı firmanın kendine göre nedenlerle Filipin Bayrağından vazgeçtiğini, bu hususun davacı tarafa bildirildiğini, ... Bayrağına geçilmesini talep ettiğini ve ... bayrağının 18/04/2019 tarihinde bayrak devleti geçici sertifikası olarak yayınlandığını, ancak bu sertifika proje ilerlemesi için gerekli kural ve regülasyon bilgisin içermediğini, geminin ana çelik yapısına ait planların 21/02/2019 tarihinde onaya teslim edildiğini, ancak 18 Nisan'da sertifikasyon tamamlandığını ve bu tarihten sonra planların tekrardan hazırlanıp çelik imalata başlanabildiğini, bayraktan dolayı esas yaşanan sorunların gemideki borular, pompalar ve diğer işleyen sistemlerin alt yapıları olan kısımlar olduğunu, 28/05/2019 tarihinde, onay için verilen planların 23/10/2019 taraflarına onaylanarak ulaştığını, bayraktan doğan gecikme nedeni ile 40.hafta teslim edilmesi planlanan geminin planları müvekkilinin eline ancak 43.hafta ulaştığını, inşaat sürerek iş sahibinin daha önce ödemelerde başlattığı aksama, mutfak mobilyası alımında ödenecek 81.000 USD'nin ödenmemesi ile sürdüğünü ve sonuçta davalının temerrüdü ile birleşince geminin inşasının durduğunu, sözleşmeye konu ... isimli geminin inşası için 22/12/2018 tarihli sözleşmede belirtilmiş olan.... bayrak devleti ve tekne tipi ...olarak başlandığını, tekne inşaatını talep eden ... sözleşme yapıldıktan sonra tekne tipi ticari yat bayrak devleti ... Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini talep ettiğini, ... yat inşa kuralının... and ... 2.1.1 maddesinde klas onayı devletinin istekleri ve onayı doğrultusunda onaylandıktan sonra inşa başlatılacağının açıkça belirtildiğini, proje kapsamında yapılan harcamaların ekipman satın alımları, işçi ücretleri toplamı, bu tutar içinde firmanın bordrosundaki mühendisi ve marangoz personellerinin 165.807 TL tutarında maliyeti yer almadığını, geminin bayrak ve tip değişikliğinin maliyete ek ilaveleri olduğunu, ancak buna davalı iş verenin yeni talepleri de eklendiğini, değişiklik nedeni ile şu ana kadar yapılan ekstra işlerle ilgili maliyet tutarının toplam 199.372,49 USD olduğunu, tersane giderinin 60.000 USD, ayrıca halen yapılmayan ancak istek üzerine plana alınan 151.260 USD tutarında ekstra gider kalemleri de bulunduğunu, davalı işverenin 16/04/2020 tarihli e-mail mesajında müvekkili firmaya hitaben yetersiz proje yönetimi yapıldığını ve proje yönetiminden yüklenicinin sorumlu olduğunu iddia ederek gecikme nedenlerini yükleniciye yüklemek iddiasına girdiğini, davalı işverenin sözleşmeye aykırı davranma yolunu seçtiğini, ödeme planında 1, 2, 3 nolu ödemelerin yapıldığını, ancak 270.000 USD ile vadesinde 3 ay sonra yine Mayıs'ta ödenecek 250.000 USD'nin 5 ay sonra ödendiğini, 81.500 USD'nin bugüne kadar ödenmediğini, müvekkili firmanın iyi niyeti ile davalı ile çözüm arayışı içinde bulunduğunu, davalının temsilcisi ile ortaklaşa çalışmalar yürüttüğünü, olumsuzluklara rağmen yüklenici inşaatı iyi niyetle sürdürdüğünü, buna rağmen davalının ödeme yapmadığı gibi gecikmeden yükleniciyi kusurluymuş gibi sözleşmenin 6.2 maddesinde yer alan cezai şartın talep edileceği belirttiğini fazlaya ve diğer alacak, tazminat gibi her türlü hak ve talepleri saklı kalmak üzere taraflar arasındaki sözleşmenin yeni şartlara uyarlanarak, ekstra talepler ve zorunlu değişiklik nedeni ile ek işlerin maliyetlerinin ve süresinin tespitine, bu sebep ile maliyete eklenen şimdilik 259.372 USD'nin ödemeye eklenmesini ve sözleşmenin bitiş tarihinin 12 ay uzatılmasına ve bu doğrultuda sözleşme bedelinin fiyat ve süre bakımından uyarlanmasına, bu olmayacak ise sözleşmenin feshi ile işin tasfiyesine karar verilmesini, bu aşamada tespit edilecek alacak tutarında inşa halindeki gemi üzerinde kanuni rehin hakkının gemi siciline işlenmesine, masraf ve ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Davaya Cevabında :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesindeki iddialarının tamamen gerçek dışı olduğunu gerçek dışı iddialar ile hak elde etmeye çalıştığını, davacının teknik tabirler kullanarak hali ve yükümlülükleri farklı yansıtmaya çalıştığını, davacının değiştiğini iddia ettiği hususların en başından beri taraflarca kararlaştırıldığını, davacının üstlendiği işe ifa etmediğini, cezai şart ve diğer tazminatlardan kaçmak adına huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacının amacının uzun yıllar sürecek yargılamalarda teknenin çürüme tehlikesi ile karşı karşıya olması sebebiyle müvekkilinin aslında ödemekte yükümlü olmadığı bir tutarı ödemeye zorlamak ve süresinde yetiştiremediği iş için fazladan zaman kazanmaktan ibaret olduğunu, davacının yat inşası konusunda deneyimli olduğu konusunda müvekkilini aldattığını, deneyimsizliği nedeniyle üstlendiği işin altından kalkamadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber, davacının gecikmeye dayanak gösterdiği iddiaları doğru olsa dahi tarafların 28/05/2019 tarihli zeyiname imzalayarak yeni sözleşme bedeli ve teslim tarihi üzerinde anlaştıklarını, davacının gecikmeye gerekçe gösterdiği iddiaların ise Zeyilname imza tarihinden öncesine ait olduğunu, davacının müvekkilinin talepleri sebebiyle sözleşme bedelinin ve inşa süresinin arttığı iddilarının tamamen afaki ve hukuki dayanağı olmadığını, ayrıca müvekkili tarafından yapılan ödemelerin dekontları incelendiğinde davacı tarafından hazırlanan işlerin yapılıp tablosuna uygun olarak, yani işler yapıldıkça ödendiğinin sabit olduğunu, davacının müvekkilinin talebi doğrultusunda ek iş bedelinin 199.372,49 USD olduğunu öne sürdüğünü, ancak dilekçesinde söz konusu ek işlerin ne olduğuna dair bir açıklama yapmadığını, sözleşmede açıkça 81.500 USD nin mobilyaların montajından sonra ödeneceği kararlaştırılmış olmasına rağmen davacı tarafından mobilyaların alınması için bu miktarın ödenmesini talep etmesinin abesle iştigal olduğunu, Zeyilnameye göre 81.500 USD tutarındaki 6. Taksidin mobilya montajının tamamlanmasına bağlandığını, ayrıca sözleşmede geminin ... Bayrağı çekeceğine dair bir hüküm bulunmadığını, Zeyilnameden önce taraflarca ... Bayrağı çekileceğinin kabul edildiğini, dava konusu sözleşmede yada başka bir belgede yatın ... Bayrağı taşıyacağına dair tek bir kelime bulunmadığını, ayrıca teknenin ... yada benzer bir bayrağı çekmesinin hiçbir surette davacının iş yükünü veya masrafını arttırmadığını, ayrıca dava konusu teknenin en başından beri NR 500 kurallarına uygun olarak ticari yat olarak inşa edildiğini, tüplü dalış yatı yalnızca ticari yatın özel bir çeşidi olduğunu, sözleşmede yazan ...'ın ticari yat demek olduğunu, davacının mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, davacının sözleşme gereğince ticari yat inşa etmeyi üstlendiğini, taraflar arasnıda 24/04/2019 tarihli ...'a istinaden imzalanan 28/05/2019 tarihli Zeyilname ile teknenin teslim tarihi 3 hafta ileri alındığını ve yeni bir götürü bedel belirlendiğini, bu noktadan sonra Zeyilname öncesi tarihli bir vakıaya dayanarak sözleşme süresi veya bedelinin değiştirilemeyeceğini, davacının davasına dayanak yaptığı bütün hususların Zeyilname öncesine ait olduğunu, imza tarihinden itibaren toplamda 38 haftada bitmesi kararlaştırılan ve davacının iddiasına göre %92 si biten teknenin inşasının tamamlanması için 12 ay ek süre talep edilmesinin davacının nasıl bir yetersizlik içinde olduğu ve dava konusu tekneyi inşa edecek teknik donanıma ve mali güce sahip olmadığını ispatladığını, davacının tekne maliki olarak tekne üzerine ipotek tesis etmesinin mümkün olmadığının davacının bu talebinin ancak birleşen davada davacı olan müvekkilinin tekne mülkiyetinin müvekkiline geçirilmesi talebinin kabul edilmesi halinde mümkün olacağını, bu nedenle davacının bu talebi doğrultusunda teknenin mülkiyetinin müvekkiline geçirilmesini talep ettiklerini, dolar kurunun davacıya bir etkisinin olmadığını, davacının müvekkilinden ödemeleri USD olarak aldığını, masraflarının ise USD ve TL cinsinden olduğunu bu nedenle davacının zarar etmek bir yana Türkiye'de mukim bir şirket olarak kar elde ettiğini beyan ederek davacının davasının reddine, davacının ipotek talebinin reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 22/12/2018 tarihli dalış teknesi inşa edilmesi hususunda sözleşme imzalandığını, iş bu sözleşme ile davalının sözleşme konusu tekneyi inşa ile müvekkilinin ise bu inşa karşılığında bedel ödemeyi üstlendiğini, sözleşme gereğince teknenin ... kuralların ve ... de faaliyet göstermeye uygun şekilde inşa edileceği taraflarca karşılıklı olarak hükme bağlandığını, teknenin teslim tarihinin 2019 yılının 37. Haftası olarak, bedelinin ise 1.685.000 USD olarak belirlendiğini, tarafların görülen lüzum üzerine sözleşmenin ödeme planı ve teslim tarihini değiştiren 28/05/2019 tarihli ek sözleşme Zeyilname imzaladıklarını, bu zeyilname ile bedelin 1.705.170,00 USD ye teslim tarihin ise 2019 yılının 40. Haftası olarak revize ettiklerini, sözleşme gereğince davalının detaylı proje planlama çizelgesin her ayın ilk haftasında müvekkiline göndereceğinin kararlaştırılmasına rağmen davalının ihmalkar davranarak her ayın ilk haftasında bahsi geçen çizelgeyi göndermediğini, tekne inşaatının ... Şirketi ile davalı arasında imzalanan kira sözleşmesi uyarınca ... gerçekleştirilmesine karar verildiğini, sözleşmenin ekini teşkil eden teknik spesifikasyonlar üzerinde sözleşme tarihine dek her ne kadar büyük ölçüde mutabık kalınmışsa da bir takım hususların davalı yüklenici tarafından eksik-hatalı hazırlandığından teknik speksifkasyonlar sözleşme tarihinde imzalanmadığını, gerek sözleşme gereksi kısa teknik speksifikasyon metninde klas kuruluşu .... , teknenin bayrak devleti ise ... olarak belirlendiğini ve 18/04/2019 tarihinde gemi tescil onay kabulü belgesi düzenlendiğini, müvekkilinin tüm ödemeleri sözleşmede yer alan ödeme planına uygun olarak süresinde gerçekleştirmesine rağmen davalının herhangi bir geçerli ve makul bir neden ileri sürmeksizin taahhüt edilen edimleri ifa etmeyi sona erdirerek edimlerini gereği gibi yerine getirmediğini, davalının kendi kusuruyla temerrüde düştüğünü, davalının çelik siparişini eksik miktarda vermiş olması ve çelik konstrüksiyon işlemlerinin geç başlanmış olması nedeniyle tekne omurgası inşaat işlerinin aksadığını, davalının elektrik işlerini taşere ettiği alt yüklenici ile problem yaşaması üzerine bu taşeronda davalı yüklenici değişikliğe gitmiş olup, bunun doğal bir getirisi olarak elektrik çizimlerin klas kurulu tarafından onaylanması sürecinin geciktiğini, akabinde sözleşme konusu tekne nin teslim tarihinde teslim edilmediğini, ancak süreç içinde müvekkili şirketin gösterdiği iyi niyet çerçevesinde herhangi bir yaptırım uygulanmadığını, buna rağmen davalı şirketin müvekkiline e-mail göndererek ödeme planına ve ödeme planında yer alan kilometre taşlarına aykırı olarak ödenmesine talep ettiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından 20/03/2020 tarihinde davalıya ihtarname göndererek ödeme planına sadık kalması, teknenin 30/04/2020 veya önceki bir tarihte teslim edilmesi, bu şartlar yerine getirilmez ise B.K kapsamındaki diğer hakların müvekkili tarafından kullanılacağı, davalı şirkete ihtar edildiğini, davalı şirket ise cevabi ihtarname göndererek ihtarnamede yer alan talepleri kabul etmediklerini, gecikmeden kaynaklı zarar ve giderlerin müvekkili davacı tarafından tazmin edilmesini, sözleşmenin 4.2 maddesine dayanarak davalı şirkete cezai şart ödenmesine aksi halde TBK uyarınca seçimlilik haklarını kullanacaklarını bildirdiklerini, davalının kusuru nedeniyle teknenin teslim tarihinde ifa edilmediğini, buna rağmen davalının kötü niyetli olarak bir anda uğradığı sözde zararları ileri sürerek kendi kusuruyla neden olduğu temerrüt için objektif olarak herhangi bir gerekçesi olmayan nedenler ileri sürmeye başladığını, zorunlu arabuluculuk gereği de tarafların anlaşamadıklarını, kendi edimini ifa etmeyen yüklenici davalının sözleşme gereğince bedel isteme hakkının bulunmadığını, davalının sözleşme gereğince bitirip teslim etmesi gereken tekneyi süresinde teslim etmediği gibi eş zamanlı olarak dava konusu teknenin inşa edildiği analana yeni bir tekne inşaatı başlattığını, dava konusu teknenin henüz monte edilmemiş ahşap ve elektronik malzeme ve parçaları tekne üzerinde korunaksız bir şekilde depo ettiğini, davalının erken ödeme talepleri yerine getirilmediği bahanesiyle sözleşme konusu tekne üzerindeki faaliyetlerini askıya aldığını, bu nedenle öncelikle mahkeme tarafından belirlenecek teminat mukabilinde davalı yükleniciye tebligat yapılmaksızın davaya konu eser sözleşmesinin konusunu teşkil eden tekne mülkiyetinin tekne inşaatı üçüncü bir gemi inşaat şirketi tarafından tamamlanmak üzere müvekkili davacıya geçirilmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, teknenin üretim amacına uygun olarak ticari faaliyetlerine en kısa sürede başlayabilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek inşaat işlerinin tamamlanmasının hayati önem arz ettiğini, ve tedbir kararının ... Ltd Şti ve ...Genel Sicil Müdürlüğü ile ... AŞ' ve ... Tic Ltd Şti 'ne bilgi verilmesini, bilgi verilmesini bilgi verilmesini, tedbir talepleri kabul görmemesi halinde müvekkilinin daha fazla zarara uğramaması adına davalı yüklenicinin derhal edimlerini ifa etmeye devam etmesi ve tekne inşaatını tamamlaması için davalıya 2 aylık kesin süre verilmesine karar verilmesini, bu yönde karar verilmesi halinde davalının bu hususta tekit edilmesini, ödemelerin yine sözleşmede yer alan koşullarda yapılması kaydıyla ve mahkemenin gerekli görmesi halinde mahkeme kasasına teminat depo edebileceklerini, ayrıca yüklenici davalının temerrüdü nedeniyle sözleşme konusu teknenin teslim tarihinde teslim edilmemesi durumunda gecikilen her gün için 500 USD ödemesi gerektiğini, buna göre teslim tarihi olan 06/10/2019 tarihinden itibaren iş bu dava tarihi olan 01/09/2020 tarihine kadar toplam 311 gün geçtiğini ve müvekkili şirketin toplam 165.500 USD cezai şartın herhangi bir neden ileri sürülmeksizin müvekkiline ödenmesi gerektiğini ve davalı şirketin sözleşmeyi gereği gibi yerine getirmemesinden ve gecikmeden doğan zararların tespiti ve tazmini başka bir deyişle müvekkilinin uğradığı kar kaybının tespiti ve tazmini gerektiğini beyan ederek öncelikle tedbir taleplerinin kabulüne , dava konusu teknenin başka bir yükleniciye yaptırılmasından doğabilecek her türlü ilave ücretin işleyecek her türlü faiz ile beraber davalı yüklenici tarafından karşılanmasına, sözleşmenin ilgili meddesi ile kararlaştıralan cezai şart tutarının temerrüt tarihi itibariyle işlemiş ve ticari faizi ile birlikte davalı yükleniciden alınarak müvekkiline verilmesine ve davalı yüklenicinin temerrüdü nedeniyle müvekkilinin uğradığı kar kaybı ve tüm zararların tespit edilerek temerrüt tarihi itibariyle işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 13/06/2025 tarihli kısmi feragat dilekçesi göndererek dilekçesinde özütle Dava konusu teknenin başka bir yükleniciye yaptırılmasından doğabilecek her türlü ilave ücretin işleyebilecek her türlü faiz ile beraber Davalı Yüklenici tarafından karşılanması" ve Davalı Yüklenicinin temerrüdü nedeniyle Davacı İş Sahibinin uğradığı (kâr ve itibar kaybı dahil) tüm zararların tespit edilerek temerrüt tarihi itibarıyla işlemiş ticari faizi ile birlikte Davacı İş Sahibine ödenmesi" taleplerinden feragat ettiklerini, kısmi feragatleri dikkate alınarak birleşen davanın kabulüne, asıl davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
Davalı Davaya Cevabında :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirketin davacı şirket ile yaptıkları görüşmelerin akim kalması ve arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamaması üzerine İstanbul Deniz İhtisas Mahkemesinde uyarlama davası açtıkların, ( bu davanın görevsizlik kararı verilerek ... 4 Asliye Ticaret Mahkemesi ... esasına kaydedilmiştir), bu dosyanın bekletici yapılmasını yada huzurdaki davanın bu dosya ile birleştirilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin beyanlarında ise müvekkili ile davacı arasında 22/12/2018 tarihli eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin davacı şirketi dalış ve gezi teknesi inşaa ederek bitirmiş olarak teslim edeceği, geminin teslim tarihinin 2019 yılının 37. Haftası olarak belirlendiğini, sözleşme gereği müvekkili tarafından inşa edilecek geminin hukuki ve teknik niteliğinin sözleşmede kararlaştırıldığını, buna göre teknenin yüklenici müvekkili tarafından teknik şartnamede açıklanan şekilde ... kurallarına ve ... düzenlerine uygun olarak bir ticari dalış teknesi inşaa edileceğini, sözleşme gereği geminin bayrağının ... olarak belirlendiğini ve tasarım ve proje ve üretimin buna göre yapılacağının kararlaştırıldığını, teknenin inşa edilmesi için omurgası konulmadan önce her iki tarafında mutabık kaldığı...Kuruluşunun kurallarının ve teknenin bağlı olacağı bayrak devletinin onayı doğrultusunda inşa edilecek teknenen palan onayları yapıldıktan sonra inşa işine başlanabildiğini, ancak davacının kendine göre nedenlerden dolayı ... bayrağından vazgeçerek ... bayrağına geçilmesi talebi üzerine 18/04/2019 tarihinde bayrak devleti sertifikası olarak yayınlandığını, geminin ana çelik yapısına ait planların 21/02/2019 tarihinde onaya teslim edildiğini ancak 18/04/2019 da sertifikasyon incelenerek onaylandığı ve bu tarihten sonra planların tekrardan hazırlanıp çelik imalatına başlanabildiğini, bayraktan dolayı yaşanan sorunun donatım palanları denilen gemideki borular, pompalar, ve diğer işleyen sistemlerin alt yapı kısımları olduğunu, tüm bu sürecin sonunda 20/05/2019 tarihinde bayrak kuralları belirlendikten hemen sonra 28 Mayıs da plan ve onay için verilen planların 23 Ekim 2019 da onaylanarak kendilerine ulaştığını, bu onaylı planlar doğrultusunda donatım kalemlerinin üretim ve satın alma planlaması yapılabildiğini, davacının kendi talebi ile gerçekleşen bayrak değişiminden doğan gecikmeler nedeniyle 40. Hafta teslim edilmesi planlanan geminin planlarının müvekkilinin eline 43. Haftada ulaştığını, inşaat süresinde tüm bunlardan ayrı olarak iş sahibinin daha önce ödemelerinde başlattığı aksamalar, alt güverte mobilyasının alımında ödenecek 81.000 USD nin ödenmemesi ile sürdüğünü ve sonuç olarak davacının temerrüdü nedeniyle geminin inşasının durduğunu, sözleşmeye konu tekne inşası için belirtilen ... bayrak devleti ve tekne tüpü ... olarak başlandığını, sözleşme yapıldıktan sonra davacının tekne tipi Ticari Yat, bayrak devleti ... Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini talep ettiğini, geminin bayrak ve tip değişikliğinin maliyete ek ilaveleri olduğunu, ayrıca buna davacı iş verenin yeni talepleri eklendiğini, yapılan değişiklik ve ekstra istenen işlere ilişkin maliyet tutarının 199.372,49 USD olduğunu, gecikme nedeni ile tersane giderinin 60.000 USD ve halen yapılmayan ancak ancak istek üzerine plana alınan 151.260,00 USD tutarında ekstra gider kalemleri bulunduğunu, ancak işin sonuna yaklaşıldıkça davacı iş verenin tutumunun değiştiğini, gecikme nedenlerini müvekkiline yükleme iddiasında bulunmaya başladığını, ayrıca sözleşme çerçevesinde gerek değişiklikler gerekse ekstra talepler nedeni ile geminin maliyetini arttırdığını, davacının ödemelerde aksamı ve bazı ödemeleri yapmadığı gibi gecikmeden müvekkilini sorumlu tuttuğunu, davacının bayrak seçimi ve tip değişikliği isteminin gemi inşaatının 12 ay gecikmesine yol açtığını, bayrak ve gemi tipi değişikliği ve buna bağlı Klass kuralları değişikliği nedeni ile oluşan ek işlerden müvekkilinin bedel talebinin yasa gereği hakkı olduğunu, ayrıca sözleşmede ilave işlerle fiyatın değişeceği hükmünün yer aldığını, tüm işlemlerin davacının bilgi ve talimatı dahilinde yapıldığını, davacı tarafından ödemelerin geç yapılması, yapılmaması müvekkilinin planladığı ödemelerin aksamasına yol açtığını, gecikme nedeni ile işin bitiminin Corona salgınına rastladığını ve bu nedenle işçi temini ve emtia alımının pahalandığını, haricen gelişen ve öngörülemeyen nedenlerin bitimi son aşamaya gelmiş teknenin bitirilmesini engel bir durum yarattığını, davacının kendisi temerrüde düştüğü, ve sözleşme şartlarına uygun davranmadığı halde aksini varsayarak dilekçe oluşturduğunu, davacının taleplerine ilişkin beyanlarında ise gerek sözleşmenin ilgili maddesi gerekse gemi inşaa sicilinden de görüleceği üzere geminin malikinin müvekkili olduğunu, davacının gemi inşaa alanının değiştirildiğine yönelik beyanlarının ise gemi ilk etapta ana gövde için bir tezgahta inşa edilmeye başlandığını denize indirilme çalışmalarına gelince geminin deniz kıyısındaki tezgaha taşındığını yer değişikliğinin nedinin bu olduğunu, müvekkilinin davacının tutumu nedeni ile geciken tarihi belirterek işlemler konusunda sorumluluk kabul etmediğini davacıya bildirdiğini, müvekkilinin süreç boyunca pandeminin yarattığı mücbir sebep gibi ifa imkansızlığına dayanmadığını, davacının dilekçesinde sözleşmeye konu gemi inşaatı sürdürülmez iken başka tekne imal edildiğinden bahsettiğini, davacının bu beyanının doğru olduğunu, müvekkilinin tek işinin davacının işi olmadığını, diğer inşaa işlemlerinin sorunsuz sürmesinin deneninin o işverenin ödemelerini ve yükümlülüklerini sorunsuz sürdürdüğünü, davacının müvekkilinin kur artışından kaynaklı 152.960,57 USD kar ettiği yönündeki beyanlarını anlamadıklarını, müvekkilinin davacının gönderdiği ödemeleri geldiği tarih itibarı le TL ye çevirerek harcamalarını buna göre yaptığını, teknenin inşa standartlarına uygun olarak korunduğunu, gecikmeye davacı yanın temerrüt ve akde aykırı davranışlarından kaynaklandığından cezai şart taleplerinin yerinde olmadığını, müvekkilin de geç ödeme ve inşanın geciktirilmesinden doğan zararları olduğunu beyan ederek dosyanın öncelikle daha önce açılan dosyanın sonucunun beklenmesi veya bu dosya ile birleştirilmesini, davacının ipotek hakkı bulunmadığından tedbir kararının kaldırılmasını akabinde davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER;
İcra dosyası, ihtarname, bilirkişi incelemesi, banka kayıtları, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Asıl dosyada uyuşmazlık konusu taraflar arasında imzalanan 22 Aralık 2018 sözleşmeye konu teknenin sözleşme ve Zeyilname-A kuralalrına uygun inşa edilip edilmediği, tarafların sözleşme ve zeyilnamede belirtilen yükümlülüklerine uygun davranıp davranmadıkları, işin gecikmesinden hangi tarafın kusurunun bulunduğu, bayrak değişikliğine ilişkin iddia ve savunmaların işin uzamasına sebep olup olmadığı, sözleşmenin uyarlama koşullarının bulunup bulunmadığı, uyarlama koşulları mevcut değil ise sözleşmenin davacı tarafça feshi için haklı nedenlerin bulunup bulunmadığına ve alacak miktarı kadar ipotek tesisine ilişkindir.
Asıl dava ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas ile açılmıştır. Dosyada görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava mahkememizin 2022/84 esasına kaydedilmiştir. Asıl davada davacı ... davalı ise ... şirketidir.
Birleşen davada davacı vekili 23.09.2020 tarihli dilekçesi dava dilekçesinde ileri sürdüğü taleplerini; 165.500 ABD Doları cezai şart (dava tarihi olan 01/09/2020 tarihinde T.C Merkez Bankasının USD/TRY Efektif Satış Kuru 7,3663 TL olup, dava tarihi itibariyle cezai şart tutarının TL karşılığı 1.219.122,65-TL'dir), davalı yüklenicinin eseri teslim borcunda temerrüde düşmüş olması nedeniyle gecikmeden doğan zarar ve kar kaybı - fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL, dava konusu tekne zilyetliği, inşaat işlemleri üçüncü bir yüklenici tarafından tamamlanmak üzere, davacı iş sahibine geçirildiği takdirde, bakiye sözleşme bedeli ile inşaat tamamlama bedeli arasında doğabilecek fark - fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL olarak açıklamıştır.
Birleşen dava ... 3 Asliye Ticaret Mahkemesinde ...esas ile açılmıştır. Davacısı ... davalısı ise ... şirketidir.
Alanında uzman bilirkişiler tarafından tekne üzerinde yapılan inceleme ile alınan bilirkişi raporu ve dosyada mevcut deliller uyarınca pandemi sürecinin teknenin inşa sürecini etkilemediği, davacı ...' ün her hangi bir talep ve kusurunun projenin devamına engel olmadığı, bayrak seçimindeki görüşmelerin uzamasının işin ilerlemesinde bazı küçük aksaklıklara neden olmuş olsa da bu hususun inşa sürecini etkilemediği, birleşen dosyada davacı ...' ün ödemeleri gereği gibi yaparak sözleşmesel yükümlülüğünü zamanında yerine getirdiği, asıl dosyada davacı ...'ın zamanında tekneyi teslim edemeyerek sözleşmesel yükümlülüğünü zamanında yerine getiremediği anlaşılmıştır. Asıl davada davcının yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu ve uyarlama koşulları oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine hükmedilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.2 maddesinde tekne teslim edilinceye kadar teslimde gecikme cezası USD 500,00 / takvim günü üzerinden hesap edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmede teknenin teslim tarihi 2019 yılının 40. Haftası yani 6 Ekim 2019 tarihinde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmede açıkça teslim tarihi belirlenmiş olmakla davalı teslim yükümlülüğünü yerine getirmediğinden belirlenen tarihte temerrüde düştüğünden davacı teslim tarihi olan 6 Ekim 2019 dan dava tarihi olan 01.09.2020 tarihine kadar her bir takvim günü için 500,00 USD cezai şart talebinde bulunabilecektir. Buna göre asıl davada davacı 06.10.2019 - 01.09.2020 tarihleri arasında 331 gün için, 331*500=165.500 USD cezai şart talebinde bulunabilecek olmakla birlikte davacı vekilinin 13.06.2025 tarihli dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak 165.000 USD cezai şartın birleşen dosyada davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, teknede yapılan işlerin bedeli ödenmiş olmakla davaya konu teknenin mülkiyeti ve zilyetliğinin asıl dosyada davacı ... e devrine hükmedilmiştir.
Asıl dosyada davacı vekili teknenin mülkiyetinin devri ile cezai şart talebi dışında kalan diğer taleplerinden feragat etmiştir. Cezai şart yönünden ise davacı vekilinin 13.06.2025 tarihli dilekçe ile 165.500 USD olan talebini 165.000 USD olarak sınırlamıştır. Teknenin başka bir yükleniciye yaptırılmasından dolayı her türlü ilave ücret ve temerrüt nedeni le uğranılan zarara ilişkin taleplerin feragat nedeni ile, 500 USD nin talebin daraltılması nedeni ile reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
Asıl dava yönünden;
1- Asıl davada davacı ... nin davasının reddine,
2- Sair hususların gerekçeli kararda açıklanmasına,
Birleşen dava yönünden;
1- Birleşen ... 3. Asliye Ticaret mahkemesinin ... E, sayılı davanın kısmen kabulü ile, 165.000, 00 USD nin 06.10.2019 tarihinden itibaren itibaren işleyecek devlet bankaları tarafından USD cinsindeki 1 yıl vadeli mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalı ... den tahsili ile davacı ... e verilmesine,
2- Davaya konu teknenin mülkiyeti ve zilyetliğinin davacı ... e devrine,
3- Diğer istemlerin feragat nedeni ile reddine,
ASIL DAVADA
1-Alınması gereken 615,40-TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 32.777,74.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 32.162,34 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2- Arabuluculuk ücreti yönünden sarf kararı düzenlenmediğinden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 271.128,72 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına,
BİRLEŞEN DAVADA
1-Alınması gereken 83.026,67 TL nispi karar harcından peşin + tamamlama harcı yatırılan toplam 214.485,58.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 131.458,91‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2- Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 182.161,53 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
3- Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.683,15‬ TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4- Arabuluculuk ücreti yönünden sarf kararı düzenlenmediğinden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yatırılan 83.026,67 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 7,80.TL vekalet harcı, 384,90 TL keşif harcı, 48.500 TL bilirkişi ücreti, 230,00 TL keşif yol gideri, 1.013,90 TL İhtiyati haciz/tedbir peşin harç, 615,40 TL İhtiyati haciz/tedbir başvuru harcı, 173,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 50.979,4‬0.TL yargılama giderinin kabul ve red oranları dikkate alınarak 50.741,03 TL sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,
7-Asıl ve birleşen davalar yönünden taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadasine,
Dair, hazır bulunan tarafların yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/06/2025

Başkan ...
(e-imza)

Üye ...
(e-imza)

Üye ...
(e-imza)

Katip ...
(e-imza)

Full & Egal Universal Law Academy