T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/875 Esas
KARAR NO: 2023/600
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/12/2022
KARAR TARİHİ: 18/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davalı şirketin “2013 yılı ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi (...)” işi kapsamında ihale edilen işin yüklenicisi olduğunu, müvekkili ile aralarında ihale sözleşmesi ve genel şartnamesi imza edildiğini, dava dışı ... A.Ş. tarafından idareleri ve davalı şirket aleyhine ...ile ... yokuşu sokak kesişimi adresinde alt yapı çalışması sırasında hasar bedelinin tahsili talebiyle ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... esas sayılı dosyasına kayden dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde dosyada kabul kararı kesin olarak verildiğini, bahsi geçen ilam neticesi, müvekkili idarece dava dışı ...A.Ş.’ye borcun tamamı müşterek ve müteselsilen sorumluluklarının olması sebebiyle ödendiğini, ödenmiş olan toplam 3.935,55 TL’nin "2013 yılı ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi (...)” kapsamında yüklenici davalı ile imzalanan sözleşme gereği, ticari faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen alınarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ettiğini, bahsedilen ticaret mahkemesi yargılamasında davalı olan ve hasar alacaklarından idarelerinin ve davalı şirketin sorumlu tutulduğunu, davacı müvekkili ile davalı arasında akdedilen ihale şartnameleri ve sözleşmelerinde yer alan hükümler ve ilgili Kanun hükümleri çerçevesinde taraflar arasındaki ikili ilişki gereği davaya konu bedelin sorumlusunun davalı şirket olduğunu, idareleri ile davalı şirket arasında sözleşme imzalandığını,bu şirketle idareleri arasında mevcut bulunan sözleşmenin İnşaat İşleri Genel Teknik Şartnamesinin Kanalizasyon Özel teknik Şartnamesinin İdari Şartnamenin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddelerine ve birim fiyat tarifelerine binaen yüklenici yaptığı işlerle ilgili olarak ortaya çıkabilecek her türlü kaza, hasar, şikayet, zarar ve ziyandan dolayı maddi ve manevi hukuki ve cezai olarak sorumlu olduğunu, ayrıca yüklenicinin sigorta kapsamında veya dışında kalan hareket ve fiillerinden dolayı meydana gelebilecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlülüğünün de yükleniciye ait olduğunu, müvekkili idarenin rücuen tazminat alacağının tahsili için Ticaret Kanununda yapılan değişiklik ile beraber ... Arabuluculuk Bürosuna ...tarihinde ... dosya numarası ile başvuruda bulunulduğunu, arabuluculuk sonucu görüşme yapılmadan anlaşamama ile 12.12.2022 tarihinde sonuçlandığını, arz ve izah edilen ve resen gözetilecek nedenlerle ödenmek zorunda kalınan 3.935,55 TL bedelin 31.12.2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte rücuen taraflarına ödenmesine karar verilmesini mahkeme masrafı yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, dava dosyası, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında dava dışı kuruma yapmış olduğu ödeme nedeniyle davalıya rücu talep şartlarının oluşup oluşmadığı, öyle ise miktarı hususunda toplanmaktadır.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacının ...A.Ş. olduğu, davalıların dosyamız taraflarının olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacı tarafın davasının Kabulü ile, 829,99 TL'nin 06/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine” dair miktar açısından kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Dosya kapsamından kararın kesinleşmesi ile davacı ... tarafından ... bankası vasıtasıyla açıklaması “.... e sayılı talimat dosyası... A.Ş. adına ... İcra dairesi hesabına ... icra tahsilat/ödeme işlemi" ile 09.02.2022 tarihinde 1.519,83 TL, 12.01.2022 Tarihinde 2.415,72 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Taraflarca bildirilen delillerin toplanmasının ardından davacının rapor hazırlanmak üzere dosyamız mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 16/05/2023 tarihli raporda özetle; “Davacı ile davalı arasında “2013 yılı ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası içerisinde Atıksu ve İçme suyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi (...)” işi kapsamında ihale edilen işin yüklenicisi olarak aralarında ihale sözleşmesi ve genel şartnamesi imza edildiğini iddia ettiği, Dava dışı ... A.ş. nin 06/01/2015 Tarihinde ... Sokak kesişimi Adresinde ... adına ...Ltd.Şti. Tarafından yapılan çalışmalar sırasında meydana gelen hasar nedeniyle hasar tespit tutanağı düzenlendiğini ve taraflara dava ikame ettiği, İkame edilen davanın, Davacı ile davalının müşterek borçlu oldukları ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Esas No: ... Karar No:... kesinleşen kararda, davacının dava dışı ... A.ş’ye müşterek borçlu olarak 3.935,55 TL ödeme yapıldığı, Sayın mahkemenin davacının rücu talebinin kabulü hakkında karar ittihazı halinde, davacının, davalıdan 3.935,55 TL asıl alacak, 564,13 TL dava öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.499,68 TL talep edeceği, Davalının asıl alacağına dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesi gerekeceğini” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında 2013 yılı ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası içerisinde Atıksu ve İçme suyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi kapsamında ihale sözleşmesi ve genel şartnamesi imza edildiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.
Dava dilekçesi ekinde yer alan yapım işleri şartnamesinin uyuşmazlıkla ilgili 9.maddesi şu şekildedir:
Madde 9 - İşe başlama ve bitirme tarihi
Madde 9 - (1) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
(2) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.
(3) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Sigorta poliçesinde; idare işveren sıfatıyla, yüklenici işi gerçekleştiren sıfatıyla yer almalı, alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamı dahilinde olduğu belirtilmelidir. Kıymetlerin sigortalanmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak muafiyet ve koasürans uygulamalarına yer verilebilir:
(a) Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami % 2'dir.
(b) Deprem, sel, su kayması ve terör. riskleri için uygulanabilecek koasürans oranı azami %20 kısmına isâbet eden hâsarların karşılanması yüklenicinin sorumluluğundadır.
(4) İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.
(5) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Sigortalara ilişkin poliçelerin, idarenin yazılı izni dışında; genişletilmiş bakım devresi teminatı hariç, poliçenin geçici kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği ve süresinin kısaltılamayacağı, genişletilmiş bakım devresi teminatının ise kesin kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği hükmünü taşıması ve ilk hakediş raporunun düzenlenip tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerekir. Aksi halde hakediş tutarı ve öngörülmüş ise avans ödenmez. Sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulması zorunludur.
(6) Yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükler söz konusu sigortalarla sınırlandırılmamış olduğundan, inşaat sigorta poliçelerinin genel şartlarının “Teminat dışında kalan haller” maddesinde belirtilen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın ödemediği bedeller için yüklenici idareden hiçbir talepte bulunamayacağı gibi, işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybından ve üçüncü kişilere verilecek her türlü zararlardan yüklenici doğrudan sorumlu olacaktır. Yüklenici veya alt yüklenicilerin sigorta kapsamı içinde veya dışında kalan hareket ve fiillerinden dolayı meydana gelecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlülüğü de yükleniciye aittir.
(7) Yüklenici, kendisinin veya alt yüklenicinin taksirinden, ihmalinden, ağır ihmalinden veya kusurlu herhangi bir hareketinden dolayı idareyi ve idare personelini sorumlu tutamaz.
(8) Sözleşmenin feshi veya tasfiye halinde bu sigortalar; fesih veya tasfiye olur tarihinden başlamak üzere iş, yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ait sigorta giderleri idare tarafından karşılanır.
(9) Şehir ve kasaba sınırları dışındaki iş yerlerinde güvenlik ve düzenin sağlanması için idare tarafından verilen talimata yüklenici uymak zorundadır.
(10) İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak Zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.
(11) İş ve işyerlerinin korunması konusunda gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.
Yapılan tespitler doğrultusunda tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı kararı neticesinde dava dışı kuruma ödendiği anlaşılan haksız fiil tazminatı yönünden davalı şirketin, imza edilen yapım işleri şartnamesinin 9.maddesinin 4,6,7,10.maddeleri kapsamında yüklenici sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu, bu doğrultuda davacı tarafın yapmış olduğu ödeme nedeniyle davalı şirkete rücu talebinin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile 3.935,55 TL'nin ödeme tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile, 3.935,55 TL'nin ödeme tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 3.935,55 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 265,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 2.237,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 18/07/2023
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı