T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/88 Esas
KARAR NO : 2025/380
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/02/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 07/02/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; 13.05.2020 günü plakası ve sürücüsü belirlenemeyen aracın davacı yönetimindeki ... plakalı motosikletini önce sıkıştırdığını sonra kasa kısmıyla çarptığını ve kazaya neden olduğunu, kazada davacının ağır yaralandığını, davacının 01.02.2021 tarihinde ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Bilirkişi Kurulu tarafından verilen 01.02.2021 tarihli raporda sürekli engellilik oranının % 4 olduğunun ve geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğunun yazıldığını, 5684 sayılı Sigortacılık kanununa göre sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için ... Hesabı'nın sorumlu olacağını, kaza tarihi itibariyle ZMSS poliçesi teminat limitinin araç başına 410.000,00 TL olduğunu, bu miktarın davacıya ödenmesi gerektiğini, 15.02.2020 tarihinde davalıya ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, davalının tacir olması nedeniyle ticari temerrüt faizinin işletilmesi gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamamayla sonuçlandığını belirttiğini, açıklanan bu nedenlerle; HMK m.107 gereğince arttırılmak üzere meydana gelen kaza nedeniyle kalıcı iş göremezlik tazminatı tutarı olarak şimdilik 1000,00 tl, geçici iş göremezlik tazminatı tutarı olarak şimdilik 100,00 tl olmak üzere toplamda ise şimdilik 1.100,00 tl tazminat bedelinin, belirsiz alacak davasındaki geçici taleplerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 24/02/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; plakası ve sürücüsü belirlenemeyen aracın varlığının ve kazaya neden olduğunun somut delillerle ispatlanamadığını, dosyadaki belgelere göre 13.05.2020 günü meydana gelen kazaya ilişkin bir tutanak düzenlenmediğini ve hiçbir yere başvurulmadığını, olaydan 1 ay sonra polis merkezina yapılan başvuruda 13.05.2020 günü davacıya bir aracın arkadan çarptığının ve olay yerinden kaçtığının belirtilerek başvurulduğunu, bu ifadeye göre kazaya neden olduğu ileri sürülen araca ilişkin herhangi bir belge olmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca daimi arama kararı verildiğini ancak aracın varlığının belirlenemediğini, davacının aracın varlığı belirlenmemesine rağmen olayın araçtan kaynaklandığını ileri sürmemesi gerektiğini, öncelikle kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini belirtmiş ve kendi aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda davacının malul kaldığını ispatlaması gerektiğini, sürekli sakatlık raporunun usulüne uygun olmadığını, davacının tüm belgelerinin İstanbul'da bulunmasına rağmen Karabük'teki hastaneden rapor alınmasının uygun olmadığını, raporun olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre düzenlenmesi gerektiğini, zararın bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, araç sürücüsünün ehliyeti olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davalının kusuru oranında ve poliçe limitine kadar sorumlu olduğunu, temerrüde düşmediğini, açıklanan bu nedenlerle; davacı vekilinin davalıya yapmış olduğu haksız, usul ve yasaya aykırı davanın esastan reddine, aksi taktirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ATK Raporu, davacıya ait hizmet dökümü, ... CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyası, SGK yazı cevabı, hasar dosyası, tedavi evrakları, ıslah dilekçesi, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
26/11/2023 Tarihli ATK Maluliyet Raporunda Özetle; "Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, plato kırığı, Tablo 3.33b’ye göre alt ekstremite özürlülük oranı %5 olup Tablo 3.2’ye göre;1. Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının % 3 (yüzdeüç) olduğu,2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
06/12/2024 Tarihli ATK Kusur Raporunda Özetle; "Davacı sürücü ...’in kusursuz olduğu, B)-Sürücüsü ve plakası tespit edilememiş araç sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
28/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu olayda davacı sürücü ...'in % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, Kimliği belirsiz sürücünün kusursuz olduğu," görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
05/04/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacı sürücü ...’in kusursuz olduğu, Sürücüsü ve plakası tespit edilememiş araç sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu c) T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İstanbul 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu ‘nun...sayılı raporu incelendiğinde; Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının % 3 (yüzde üç) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, d) Dava dışı ... tarafından davacıya yapılan Geçici İş Göremezlik ve Sürekli İş Göremezlik ödemesi bulunmadığından davacının hesaplanan zararlarından bu yönde herhangi bir indirimin söz konusu olmadığı; e) Davacı ... ‘nun % 3 maluliyet oranı ve % 100 davalı kusur oranları ile hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının toplamı 212.016,68 TL ve Geçici iş göremezlik tazminatı zararının 14.213,10 TL olmak üzere toplam hesaplanan tazminat tutarının 226.229,78 TL olduğu; Tespit edilmiştir. kaza tarihinde poliçelerde geçerli olan teminat limitinin SAKATLANMA ÖLÜM TEMİNATI 410.000 TL olduğu; Hesaplanan tazminatın SÜREKLİ VE GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TOPLAMI (₺ 226.229,78) poliçe teminat limitini (410.000 TL ) AŞMADIĞI; f) Faiz türü bakımından dosya kapsamında davacı tarafın AVANS faiz talebi bulunduğu tespit edilmiş olup; hesaplanan tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği; faiz başlangıç tarihi bakımından ise davacı taraf her ne kadar TEMERRÜT tarihinden itibaren talepte bulunmuş; faiz başlangıcının Karayolları Trafik Kanunu md 99 gereğince temerrüt tarihi olan 26.02.2021 tarihinden işletilmesi gerektiği," görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
ISLAH:
Davacı vekili 08/04/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; HMK m.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gittiklerini, davaya konu olayın 13.05.2020 yılında gerçekleşmiş olup ZMSS poliçesi limit tutarının 410.000,00 TL olması dikkate alınarak davacı için talep edilen; 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatı 211.016,68 TL artırarak 212.016,68 TL'ye, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminat tutarını 14.113,10 TL artırarak 14.213,10 TL'ye ,toplam dava değerini 225.129,78 TL arttırarak 226.229,78 TL'ye arttırarak davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, haksız fiil nedeniyle davacının geçici ve sürekli iş göremezliğinden kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkindir.
Davanın, 13.05.2020 tarihinde plakası ve sürücüsü belirlenemeyen aracın davacı yönetimindeki ... plakalı motosiklete çarpması nedeniyle yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydan geldiği, davacının meydana gelen kaza neticesinde ortaya çıkan maddi zararın tazmini amacıyla açıldığı anlaşılmıştır.
Olay nedeniyle ... Cumhuriyet Savcılığının ...soruşturma sayılı dosyası ile; "Yürütülen soruşturma ve yapılan araştırmalar neticesinde olay fail ya da faillerinin açık kimlik ve adresinin herhangi bir şekilde tespit olunamaması nedeni ile soruşturma evrakının daimi aramaya alınmasına karar verildiğinden, iddia olunan olayın üzerined hassasiyetle yukarıda belirtilen zamanaşımı tarihine kadar sürekli olarak aranmasına çalışılması, yapılan araştırma ve tahkikat neticesinde zamanaşımı tarihine kadar Cumhuriyet Başsavcılığımıza düzenli olarak her üç ayda bir cevap verilmesi, fail ya da faillerin tespiti ve yakalanmaları halinde belirtilen suçtan savunmalarının tespit edilerek ( failin yaşının küçük olması halinde savunması alınmadan) nüfus kayıt suretleri de eklenmek sureti ile tüm evrakları ile birlikte mevcutlu olarak Cumhuriyet Başsavcılığımıza gönderilmesinin temini," amacıyla daimi arama kararı verildiği görülmüştür.
Meydana gelen trafik kazasında kusur durumunun tespiti için hazırlanan 06/12/2024 tarihli ATK kusur raporunda; Davacı sürücü ...’in kusursuz olduğu, B)-Sürücüsü ve plakası tespit edilememiş araç sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır. Hazırlanan rapora davalı tarafından itiraz edilmiş ise de itirazların hazırlanan raporda değerlendirildiği anlaşılmakla itirazın reddine karar verilmiştir.
Meydana gelen trafik kazasında davacıların geçici ve sürekli iş göremezliğinin tespiti için dosya Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmiş;
26/11/2023 tarihli ... için düzenlenen ATK raporunda; Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, plato kırığı, Tablo 3.33b’ye göre alt ekstremite özürlülük oranı %5 olup Tablo 3.2’ye göre;1. Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının % 3 (yüzdeüç) olduğu,2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, bildirilmiştir.
Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta iken, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ..., ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi’nin çalışmaları ile "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin T:22/12/2020, E:..., K:...; T:14/01/2021, E:..., K:... Karar sayılı ilamları).
Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih ...Esas - ...sayılı Kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir." bölümündeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Anılan nedenlerle tazminat hesaplamasında bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu'na göre belirlenmesi, zarar görenin bilinen dönem sonrası muhtemel gelirinin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi ile belirlenecek peşin değeri esas alınıp işleyecek dönem tazminat hesabı yapılması gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiştir.
Yukarıda belirtilen kapsamda dosyamıza sunulan 05/04/2025 tarihli aktüerya hesabında; davacı ...'in % 3 maluliyet oranı ve % 100 davalı kusur oranları ile hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının toplamı 212.016,68 TL ve Geçici iş göremezlik tazminatı zararının 14.213,10 TL olmak üzere toplam hesaplanan tazminat tutarının 226.229,78 TL olduğu, belirtilmiştir. Hazırlanan raporun Mahkememiz denetimine uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu dikkate alınarak, hesaplanan miktarlar yönünden dava kabulü gerekmiştir.
Davacı yanca 16/02/2021 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı, bu anlamda davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcına yönelik olarak; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, T:04/11/2019, E:..., K:...; T:02/10/2018, E:..., K:...; T:17/06/2019, E:..., K:... sayılı ilamları), gerektiği görülmekle, davalı sigorta şirketinin davacı sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 01/03/2021 tarihinden faiz talep edebileceği anlaşılmaktadır.
Davacı yan her ne kadar açılan davada avans faizi talep etmiş ise de, avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir. Eldeki davada bu şartlar sağlanmamış olmakla, yasal faize hükmedilmiş (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, E: ..., K: ...ve T:18.05.2022 ilamı) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının geçici iş göremezliğinden kaynaklı 14.213,10 TL tazminatın ve sürekli iş göremezliğinden kaynaklı 212.016,68 TL tazminatın 16/02/2021 tarihli sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin faiz isteminin REDDİNE,
2-Alınması gereken 15.453,75 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 849,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 14.604,05 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 35.934,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 849,70 TL peşin+ıslah harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti, 7.895,00 TL ATK ücreti ve 574,60 TL posta masrafı olmak üzere toplam 20.411,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır