T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/179 Esas
KARAR NO: 2023/371
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/10/2022
KARAR TARİHİ: 10/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 06/10/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının 09/07/2019 tarihinde ...'in borçlusu olduğu ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, takibin devamı esnasında ...'in birinci ve ikinci dereceden akrabaları olan ...'e, ...'e, müvekkili ...'e, müvekkili ...'e, ...'e, ...'e İİK m.89 uyarınca haciz ihbarnameleri gönderdiğini, müvekkili ..., ...'in eşi ve müvekkili ... ise ...'in oğlu olduğunu, müvekkillerine davaya konu icra dosyasında 89/1-2-3 yazıları gönderildiğini ve haklarında hukuka aykırı şekilde işlem yapıldığını, 13/10/2021 tarihinde müvekkili ...'in ...Bankası hesabından 57.253,59 TL, aynı tarihte müvekkili ...'in ... Bankası hesabından 57.837,28 TL olmak üzere toplam 115.126,87 TL meblağın hukuka aykırı şekilde tahsil edildiğini, işbu davaya konu olayda müvekkillerinin takip borçlusu ...'e karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, bu durumun dosyada ...'in dinlenilmesi, ilgili dosyaların celbi, bankalara yazı yazılması ve tüm araştırmaların yapılması sonucunda da tespit edileceğini, takip alacaklısı davalının ise dosyayı tahsil etmek amacıyla, dosya borçlusu ...'in tüm birinci ve ikinci derece akrabalarına haciz ihbarnamesi gönderdiğini, dosyayı bu yöntemle tahsil etmeye çalıştığını, söz konusu durumun hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, aralarında alacak/borç ilişkisi olmayan borçlunun birinci ve ikinci derece akrabalarının tamamına haciz ihbarnamesi gönderilmesinin davalının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, tüm bu nedenlerden dolayı icra dosyasında müvekkillerinden haksız, hukuka ve kanuna aykırı şekilde tahsil edilmiş olan 115.126,87 TL meblağın faizi ile birlikte müvekkillerine verilmesi gerektiğini, belirtilen nedenlerle birlikte müvekkillerinin icra dosya borçlusuna herhangi bir borçlarının bulunmadığının tespitine, icra dosya borçlusunun tüm birinci ve ikinci derece akrabalarına haciz ihbarnamesi gönderen davalının kötü niyetinin tespiti ile birlikte davanın kabulüne, müvekkili ... için 57.253,59 TL, müvekkili ... için 57.837,28 TL olmak üzere toplam 115.126,87 TL meblağın 13/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesine (iadesine) karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 27/10/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin senet alacağının tahsili amacıyla ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden dava dışı/borçlu aleyhine kambiyo takibi başlatıldığını, takip dosyasının kesinleşmesi sonrası davacılara 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacılar tarafından icra dosyasından gönderilmiş olan 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde itiraz edilmediğini, bu nedenle 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilerek nezdinde bulunan alacağı 15 gün içerisinde ödemesi için ihtarda bulunulduğunu, takibin kesinleşmesini takiben alacağın tahsili amacıyla işlemler yapıldığını, her iki dosya borçlusu adına davacılara İİK 89. Uyarınca 1-2 ve 3. haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacılar tarafından işbu ihbarnamelere süresinde itiraz edilmediğini, huzurdaki davanın ikame edildiğini, davacıların huzurdaki davaya konu itirazlarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, taraflarınca davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama neticesinde müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediğini, açıklanan nedenler üzerine davacının haksız, dayanaksız ve hukuka aykırı davasının reddini, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, haksız olarak ikame ettiği dava sebebiyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraflara yükletilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 89. maddesi kapsamında menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçesi içeriğine göre icra takibinde 3. kişi olan davacıya, davalı alacaklının talebiyle İİK'nın 89. maddesine dayalı ihbarname gönderilmiş, 3.haciz ihbarnamesini müteakip davacı tarafından; icra takip borçlusuna herhangi bir borcunun bulunmadığı iddiasıyla, ödenen bedelin tazmini amacıyla eldeki dava açılmış olup, davacı ile takip borçlusu arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamaktadır.
Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK'nın 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 1. maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c. bendi gereğince dava şartı olan bu husus, HMK'nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır, göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Dava konusu talebin temelinin İİK m.89/3'e dayanan menfi tespit istemine dayandırıldığı anlaşılmakla ilk derece Mahkemesinin görevsizliği sebebi ile 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/1-2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine kanunen karar verilmesi gerektiği tespit edilmiştir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 10/11/2022 Tarih, 2022/1565Esas ve 2022/1569 Karar sayılı kararı).
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 23/02/2023 Tarih, 2023/402 Esas ve 2023/367 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari bir uyuşmazlık değil takip hukukundan kaynaklanmakta olup, İİK'nın 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ayrıca temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 12.04.2016 gün 2016/3568 E., 2016/6425 K. sayılı 26/02/2016 tarih ve 2015/15365 E., 2016/3253 K. Sayılı kararı). Anlatılan gerekçe ile Mahkememiz görevsiz olduğundan ... 31. Asliye Hukuk Mahkemesi kararına karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
Davalı vekili 18/05/2023 tarihli tavzih talepli dilekçesi ile; Mahkemenizin 10/05/2023 tarihli duruşmasının 3 numaralı kısa kararının kaldırılmasını talep etmiş ise de, Mahkememiz hükmünde hiçbir hatanın olmadığı, merci tayininden sonra HMK gereğince yapılacak işlemin tarif edildiği, HMK ve Türk Hukuk Sisteminde öngörüldüğü üzere görevsizlik kararları sonrasında ve merci tayini akabinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için talep gerekli olduğu görülmekle davalı vekilinin tavzih talebinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;.
1-HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). Maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nun 21/1-(c). Maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 31. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 20/1. maddesi gereğince ... 31. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın görevli ... 31. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2. maddesi gereğince talep halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine,
4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/05/2023
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)