T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/180 Esas
KARAR NO: 2024/448
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 15/03/2023
KARAR TARİHİ: 19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 15/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... no.lu kasko sigorta poliçesiyle ...A.Ş.ye ait ... plakalı aracın sigortalandığını, 01.04.2021 tarihinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araçla ... yolunda seyrederken aracının hakimiyetini kaybederek bariyerlere çarptığını, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın ise davalıya ait araca çarparak çift taraflı kaza olduğunu, kazaya ilişkin olarak düzenlenen kaza tutanağında her iki sürücü de 2918 sayılı KTKnın 52/b maddesine aykırılıktan % 50'şer oranda kusurlu bulunduğunu, kaza sonucu yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu sigortalı araçtaki hasarın tamirinin ekonomik olmayacağının anlaşıldığını ve pert total işlemi uygulandığını, sovtaj bedeli düşüldükten sonra sigortalıya 14.09.2021 tarihinde 135.324,00 TL ödendiğini, davalıya ait ... plakalı aracın % 50 kusurlu olduğunu, buna karşı gelen bakiye 43.000,00 TLnin tahsili için davalı sigorta şirketine rücu edildiğini, davacı şirketin alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili için ... 10. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itirazı üzerine ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak bu davalı borçlunun bu dosyaya da itiraz ettiğini, bilirkişi incelemesiyle davalı sürücünün % 50 oranında kusurlu olduğunun ortaya çıkacağını beyan ederek, ... 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarına yapılan itirazların reddine, en az % 20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketi vekili 24/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin reddinin gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, bilirkişi raporu alınarak kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, davacı şirketin sigortalısının kusuruyla zarar verdiği 3. Kişilerin zararını ödemek zorunda olduğunu, kazanın hangi nedenle meydana geldiğinin ve yol kusuru olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacının KDV'den sorumluluğunun olmadığını, başvuru konusu hasarlanan parçaların eşdeğer parça fiyatları üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, en az % 30 ıskonto uygulanması gerektiğini, değer kaybı hesaplamasının genel şartlara göre yapılması gerektiğini, faizden sorumluluğunun sınırlı olduğlunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın husumet yokluğu nedeniyle ve zaman aşımı defi ve hasar tazminatı yönünden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmaması nedeniyle reddi ile davacının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... 29/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davaya ilişkin dosyada tarafına atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacı sigorta şirketinin bir alacağı olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, sigorta şirketinin üçüncü kişilere karşı menfaatini korumakla yükümlü olduğunu, bu sebep ile davacının kendisinden herhangi bir talepte bulunamayacağını beyan etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi raporları, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası, Türkiye Noterler Birliği yazı cevabı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı, ... Sigorta yazı cevabı, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın...Sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
16/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu olayda davalı sürücü ... % 50 oranında asli kusurlu olduğu, Davacı şirkete kasko sigortalı aracın sürücüsü ... da % 50 oranında eşit derecede asli kusurlu olduğu, Davacı şirketin davalılardan... A.Ş.den talep edebileceği maddi zararının kusur oranına göre 43.000,00 TL olduğu, Davacı şirketin davalılardan ... talep edebileceği maddi zararının 1.300,00 TL olduğu," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
05/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davalı şirket vekilinin kök rapora itirazları yönünden yeniden yapılan incelemede, herhangi bir maddi hataya rastlanmamış olup davalı şirket vekilinin mesnedi gösterilmeyen kusur ve hasar itirazlarına itibar edilememiştir. Kök rapordaki görüş ve kanaatimiz aynen sürmektedir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı ödenen bedelin rücusu amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
... 10.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine 430.00,00 TL asıl alacak ve 2.141,75 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.141,75 TL'nin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, borcun sebebinin davalının işleteni ve sürücüsü olduğu aracın sürücüsü dava dışı ... olduğu araca çarpması nedeniyle meydana gelen maddi hasar için davacının sigortalasına ödediği tazminatın tahsili şeklinde belirtildiği, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu olaya ilişkin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; 01.04.2021 günü saat 14.15 sıralarında ... otoyolu ... yönünde 51. Kmde, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla ... yönünden ... yönüne seyrederken kaza yerine geldiğinde havanın yağışlı ve zeminin ıslak olması dolayısıyla aracının direksiyon hakimiyetini kaybedip ve kaydırıp sol taraftaki bariyerlere çarptırmış; arkasından gelen sürücü...ise yönetimindeki ... plakalı aracının ön kısımlarıyla diğer aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu trafik kazasında araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın miktarın tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
16/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Tutanağa göre bu kazanın oluşumunda her iki sürücü de 2918 sayılı KTKnın 52/b maddesinde belirtilen "aracının hızını yol, hava, trafik ve hava şartlarının gerektirdiği duruma uydurmamak"tan eşit derecede kusurlu bulunmuştur.
Tutanağa çizili olay yeri krokisine göre kaza yerinde yol 3 şeritli 10,5 m genişliğindedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre:
Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak:
Madde 52 Sürücüler:
a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,
b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,
c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak,
d) Kol ve grup halinde araç kullananlar, araçları arasında yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak diğer araçların güvenle girebilecekleri açıklıklar bulundurmak,
Zorundadırlar.
Ayrıca:
Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu(1)
Madde 47 Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre;
a) Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,
b) Trafikışıklarına,
c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,
d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar.
Kazaya karışan her iki sürücü de, havanın yağışlı olduğunu, yolun ıslak ve kaygan olacağını dikkate alarak daha yavaş ve daha dikkatli araç kullanmaları, aracının hızını mahal şartlarının gerektirdiği seviyeye düşürmeleri gerekirken bu kurallara uymamış, yağışlı havada ıslak ve kaygan yolda aşırı hızıl ve dikkatsiz araç kullanmış ve seyir halindeyken direksiyon hakimiyetlerini kaybederek bariyere ve birbirlerine çarpmıştır. Bu nedenle her iki sürücü de olayda % 50şer oranda eşit derecede asli kusurludur.
Yolun 3 şeritli olduğu, asfalt kaplama ve bariyerlerle çevrili olduğu, yağmurlu havada yolun ıslanmasının ve kayganlaşmasının kaçınılmaz olduğu ve Tutanakta herhangi bir yol kusurundan bahsedilmediği hususları dikkate alındığında, kazanın meydana gelişinde yolun bakım ve onarımından sorumlu kuruluşa yüklenebilecek bir kusur oranı mevcut değildir.
HASAR YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:
Dosyada bulunan ve ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 02.04.2021 tarihli KASKO AĞIR HASAR EKSPERTİZ RAPORUnda, davacı şirkete kasko sigortalı ... plakalı ... marka ... tipi 2008 model ve 196.435 Kmdeki araçtaki hasar miktarı aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
Hasarlı parçalar: Ön tampon, ön tampon demiri, sol far, sağ far, ön tampon braketleri, sis lambaları, sis far çerçeveleri, ön tampon ızgarası, ön panjur, motor kaputu, motor kaput kilidi, ön sağ ve sol çamurluklar, motor kaput izolatörü, radyatör üst kapağıdır.
Hasar toplamı79.430,59
KDV14.297,51
Genel toplam93.728,09 TLdir.
Anılan rapordaki parça ve işçilik bedelleri piyasa rayiçlerine uygun olup kadri marufundadır. Hasarlı parçalar, dosyadaki hasarlı araç fotoğraflarıyla ve kazanın meydana gelişiyle uyumludur.
Aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el rayiç satış değeri 170.000,00 TL olup hasarlı sovtaj değeri ise 81.400,00 TLdir. Dolayısıyla araçtaki hasar miktarı aracın değerinin yarısını aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı ve pert total sayılması gerektiği belirlenmiştir. Aracın hasarlı haliyle sovtaj değeri düşüldüğünde, araçtaki gerçek hasar miktarı 88.600,00 TLdir.
Davalı sürücü olayda % 50 oranında kusurlu olduğundan, davacı şirketin davalılardan talep edebileceği maddi zararı kusur oranına göre: 88.600,00 = 44.300,00 TLdir.
Davalı şirket davalı aracının ZMSS poliçesini temin ettiğinden zararın poliçe limitine kadar olan kısmını oluşturan 43.000,00 TLsinden sorumlu olduğu," rapor edilmiştir.
İtiraz üzerine hazırlanan 05/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda, davalı şirket vekilinin kök rapora itirazları yönünden yeniden yapılan incelemede, herhangi bir maddi hataya rastlanmamış olup davalı şirket vekilinin mesnedi gösterilmeyen kusur ve hasar itirazlarına itibar edilemediği, kök rapordaki görüş ve kanaatimiz aynen sürdüğü, belirtilmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce bilirkişi raporunda yer alan tespitlere katılınarak hükme esas alınmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiş ve hazırlanan rapora itiraz edilmediği anlaşılmıştır.
Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işleten zarara uğrayan 3. kişilere karşı tehlike sorumluluğu esasına göre, araç sürücüsü de haksız fiil sorumluluğu esasına göre sorumludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ise; o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortasıdır.
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. İşletenin tehlike ilkesi gereğince zarardan tam sorumlu olduğu, ancak kurtuluş beyyinesi getirmesi halinde sorumluluktan kurtulabileceği düzenlenmiştir. Ancak dava konusu olayda böyle savunmanın olmadığı ve delil de sunulmadığı anlaşılmakla işletenin de müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu görülmüştür.
Davalıların icra takibine kabul edilen kısmına haksız yere itirazda bulunmaları ve kabul edilen alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,
Davalıların ... 10.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazların iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 45.141,75 TL alacağın %20'si olan 9.028,35 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.083,63 TL harçtan, peşin alınan 545,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.538,43 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17,900 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 545,20 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 6.000,00 TL Bilirkişi reddiyatı ve 544,75 TL posta ücreti olmak üzere toplam 7.295,45 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13 ve 14. Maddeleri ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE irad kaydına,
7-Taraflarca yatırılan, kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır