T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/189 Esas
KARAR NO : 2025/611
DAVALAR : İtirazın İptali ve Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 17/03/2023
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali ve Menfi Tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... lisanlayan ve şirketlere bu hususlarda danışmanlık ve destek veren önce şirketlerden biri olduğunu, bu kapsamda davalı ile dava dışı ...Tic.AŞ ile, ... Çizelgesi akdedildiğini, bu sözleşmeye ek olarak .... nin iş ortağı sıfatı ile müvekkil şirket ile davalı müşteri arasında 30/11/2020 tarihli ....Lisans Ek Protokolü akdedildiğini, sözleşme gereğince tüm hakları dava dışı ... nin sahibi olduğu yazılımı kullanma haklarının davalıya verilmesi ve bu kullanma hakkının verilmesi karşılığında da periyotlar halinde müvekkili şirket tarafından davalı tarafa yapılacak ödemelerin tahsil edilmesine ilişkin olduğunu, müvekkilinin sözleşme konusu lisansın sahibi ... ile müşteri olan davalı arasında aracı konumunda olduğunu, lisans kullanma hakkını sağlayan ... olduğunu, sözleşme gereğince davalının kullanımına bırakılan yazılımın teslim borcunun da ... üstlendiğini, söz konusu anlaşma uyarınca ... tarafından davalıya gerekli şifre ve kullanıcı adlerinin gönderildiğini, ancak davalı tarafından noter vasıtasıyla çektiği ihtar ile Dünya genelinde etkili olan Covid-19 nedeni ile ticari faaliyetlerinin zora girdiğini, pandemi nedeniyle şirket ekonomisinin kötü şekilde etkilendiğini, bu durumda kendisi için öngörülmesi mümkün olmayan bir durum olduğunu ayrıca kendisine herhangi bir hizmet verilmediğini, link ve şifre teslim edilmediğini ileri sürerek akdedilmiş olan 30/11/2020 tarihli ... Protokolü'nün feshedildiğini ihtar ettiğini, söz konusu ihtarın müvekkili şirkete 24/03/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından bu ihtara cevabında, söz konusu protokolün imza tarihinin 30/11/2020 olduğu, Covid-19 vakasının ülkemizde ilk vakasının Mart 2020 tarihinde tespit edildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bu tarihlerden çok daha sonra bir zamanda imzalandığı, söz konusu sözleşmeyi Covid-19 pandemiyi öne sürerek, pandemi şartlarının öngörülemeyen nitelikte olduğunun iddia edilmesinin kabul edilir olmadığını, herhangi bir link ve şifre verilmediği iddiasının gerçek dışı olduğu, bahsi geçen link ve şifrenin teslim edildiğini ve sözleşme ile yüklendiği edimleri ifa etmek zorunda olduğunun hatırlatıldığını, davalı buna rağmen sözleşmede kararlaştırılan ödeme planı uyarınca müvekkil şirket tarafından düzenlenen faturaları vadesinde ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... 13 İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı tarafın fesih ihtarnamesinde akdedilen sözleşmeyi söz konusu hizmet için erekli kullanıcı adı ve şifrelerinin kendileri ile paylaşılmadığı iddiasının gerçek olmadığını, bilirkişi vasıtasıyla yapılacak incelemede tespit olunacağı üzere hizmet başlangıç tarihi olarak kararlaştırılan 01/03/2021 tarihinde davalıya sözleşmede kararlaştırılan irtibat kişisinin e-posta adresine gönderilen kullanıcı adı ve şifre ile söz konusu hizmet tamamlandığını, bahsi geçen link ve şifre davalıya teslim edildiğini, davalının sözleşmeyi feshinin haksız olduğunu, hizmet bedelini ödemesi gerektiğini, davalının fesih sebebi olarak ileri sürdüğü pandemi sebebinin somut olayda para borcu bulunan ve sözleşmenin imza tarihi itibarı ile de öngörülebilir bir nitelik taşıdığından kabul edilebilir olmadığı gibi haklı neden de teşkil etmediğini, ayrıca davalı tarafından müvekkili tarafından düzenlenmiş olan faturaya süresi içinde itiraz etmediğini, bu nedenle faturanın muhteviyatının kabul edilmiş olduğunu beyan ederek davalı tarafından ... 13.İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı hakkında alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Asıl Davaya Cevabında :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davacının müvekkil şirket yetkilisinin kişisel verilerini iş bu dava dilekçesi ile paylaşması KVKK'ya aykırılık teşkil ettiğini, bu hususa ilişkin şikayet haklarını saklı tuttuklarını, davacının her ne kadar hizmet verildiğini iddia etmişse de sözleşme uyarınca yazılım sistemine giriş için gerekli olan kullanıcı adı ve şifre ile sisteme giriş yapılmadığını, hizmeti kullanmadıklarını, davacı tarafça herhangi bir hizmet verilmediğini bu hususun bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini, davacı tarafından gönderilen davaya konu faturalar içeriklerine itiraz ederek davacı şirketin ... Kep üzerinde iade ettiklerini, hizmet bedeline ilişkin faturanın iadesi ise davacı şirketin bilgisi dahilinde olduğunu, müvekkili tarafından davacıdan alınmış bir hizmet olmadığından faturalardan kaynaklı bir borç bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 16. ATM ... ESAS SAYILI DAVADA:
Davacı vekili birleşen ... 16 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasına hitaben verdiği dava dilekçesinde özetle : davacı şirketin davalı şirkete ... lisans ve danışmanlık hizmeti verdiği davalı ile işbu davanın tarafı olmayan üçüncü kişi olan ... yazılım AŞ. Arasında 30/11/2020 ve bu sözleşmeye ek olarak ...'nin iş ortaklığı ile davacı şirket ve davalı müşterisi arasında 30/11/2020 tarihli ... Ek Protokolü tanzim edildiği sözleşmenin 7. Maddesi gereğince üçer aylık periyotlarda 17709,75 Euro + KDV = 20.897,51 Euro hizmet bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve buna ilişkin e-faturalar düzenlenerek davalıya gönderildiği ve ödeme yapılmaması üzerine, ... 21. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra takibinin yapıldığı, davalının bu takibe itiraz etmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı, mahkememiz tarafından celp edilen ... 4 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyasında yine aynı davacı ... ANONİM ŞİRKETİ nin aynı davalı ...ŞİRKETİ aleyhine 17/03/2023 tarihinde aynı sözleşmeden kaynaklanan hizmet bedelinin tahsili için ... 13. İcranın ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine yaptığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı arasında Türkiye sağlayıcısı olduğu ... Hizmetini 30/11/2020 tarihli ... Sözleşmesi ile almak istediğini, ancak müvekkili şirketin henüz sözleşme yürürlüğe girmeden ve sözleşme kapsamında herhangi bir hizmet almadan, Covid -19 pandemisinin getirdiği olağanüstü koşullar nedeniyle mücbir sebepten dolayı ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshettiğini, ancak davacının müvekkili şirketin hizmet almaya devam ediyormuş gibi haksız ve usulsüz yere hizmet faturalarını kesmeye devam ettiğini, müvekkilinin bu faturalara süresi içinde itiraz ederek davacıya iade ettiğini, bunun üzerine davacının ... 21 İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takip başlattığını, İtirazın iptaline konu faturalar nedeniyle müvekkil şirket tarafından açılmış menfi tespit davasına konu edilen faturalar içinde olduğundan davacının mevcut menfi tespit davası görülürken huzurdaki davayı ikame etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu edilen faturalar menfi tespit davasında da söz konusu edildiğinden derdestlik itirazının söz konusu olduğunu, bu nedenle davanın derdestlik yönünden reddini, mahkemece davacının davayı açmada hukuki yararı olduğu kani gelinmesi halinde veya derdestlik itirazlarının reddedilmesi durumunda menfi tespit davasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, müvekkili şirketin gerek huzurdaki davaya konu faturalar yönünden gerekse tüm sözleşme kapsamında düzenlenen faturalar yönünden davacıya herhangi bir borcu olmadığını, müvekkilinin davacı ile olan sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğini, feshin haklı nedenlerle olması nedeniyle davacının herhangi bir zarar veya fatura bedeli bulunmadığını, dava konusu faturalar için müvekkili şirketin borçlu bulunmadığının tespitini istediklerini, Covid 19 pandemisinin müvekkili şirketin faaliyetlerini oldukça olumsuz etkilediğini, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği vize faaliyetlerinin kapanması nedeniyle, müvekkili şirketin çalışanlarını işten çıkarmak ve şube kapatmak zorunda kaldığını, bu hali ile Covid 19 ' un müvekkil şirket açısından ve gösterdiği faaliyetler açısından özellikle mücbir sebep teşkil ettiğini, ayrıca davacı tarafından aktive edilmiş, müvekkili şirkete sağlanmış hiçbir hizmet bulunmadığını, davacı tarafından müvekkili çalışanına gönderdiğini iddia ettiği şifre mailine yönelik paylaştığı görselin davacı tarafından söz konusu hizmetin verildiğine yönelik herhangi bir kanıt teşkil etmediğini, zira söz konusu şifre müvekkil şirket tarafından hiçbir suretle kullanılmadığını, bir an için sözleşmenin feshinin haksız olması halinde dahi kabul anlamına gelmemek üzere sözleşme adeta ayaktaymış gibi hiçbir surette vermediği hizmetin bedelini müvekkili şirketten talep etmesinin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, müvekkili şirketin bu yönüyle de dava konusu fatura bedelinden sorumlu olmadığını, söz konusu sözleşmede tarafların söz konusu lisansların Sap sunucuların 5 yıl süreyle alınacak olan hizmette kullanılmak üzere verilen bir kullanma yetkisi olduğu konusunda mutabık olduklarını, müvekkili şirket tarafından alınması arzu edilen hizmetin sadece kullanıcı adı ve şifrenin teslim edilmesi olmadığını, bu kullanıcı adı ve şifre ile gerekli kurulum uyarlama, aktivasyon ve entegrasyon sağlandıktan sonra devriye alınabilecek olan 5 yıllık bulut hizmeti olduğunu, bu yönüyle davacı şirketi ile ... nin bu hizmeti vermediklerinin sabit olduğunu beyan ederek davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL ... 5. ATM ... ESAS SAYILI DAVADA:
Davacı vekili birleşen... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasına hitaben verdiği dava dilekçesinde özetle : Müvekkilinin davalı ... AŞ nin Türkiye sağlayıcısı olduğu ..Hizmetini, diğer davalı ... Anonim Şirketi ile imzaladığı 30/11/2020 tarihli bulut sözleşmesi ile almak istediğini, ancak müvekkilinin henüz sözleşme yürürlüğe girmeden ve herhangi bir hizmet almadan Covid 19 pandemisinin getirdiği koşullar nedeniyle mücbir sebepten ötürü 19/03/2021 tarihinde hakli nedenlerle fesih ettiğini, Davalı ... A.Ş 'nin adeta sözleşme ayakta ve müvekkili şirketin hizmet almaya devam ediyormuş gibi haksız ve usulsüz şekilde hizmet faturası kesmeye devam ettiğini, müvekkilinin fesih iradine rağmen bu davalı tarafından müvekkil şirketin borçlu olmadığı fatura dönemlerinden ilki olan 01/06/2021 fatura dönemi için ... 5.İcre Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından takibe geçtiğini, müvekkilinin takibe itirazı üzerine ... 14 ATM nin ... esas sayılı dosyasında itirazın iptali davasının görüldüğünü, bu aşamada dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını istediklerini, ayrıca müvekkilinin fesih iradesine rağmen bu davalının bu kez hizmet vermediği ... ve ... faturalarına yönelik olarak ... 13 İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden takibe geçtiğini, itirazları üzerine huzurdaki davanın açıldığını açtıkları davanın bu dava ile birleştirilmesini yada bu dosyanın da bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin dava konusu sözleşmeyi Covid 19 pandemisi mücbir sebep ile haklı nedenlerle feshettiğini, haklı fesih nedeniyle davalının talep edebileceği herhangi bir zarar veya fatura bedeli bulunmadığını, Covid 19 pandemisinin uluslararası bir mücbir sebep olup, bu durumun tartışılmasının dahi izahtan vareste olduğunu, pandemi nedeni ile müvekkili şirket faaliyetlerinin oldukça olumsuz etkilendiğini, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği vize faaliyetlerinin kapanması nedeniyle müvekkili şirketin çalışanlarını işten çıkarmak ve şube kapatmak zorunda kaldığını, müvekkil şirket acısından ve gösterdiği faaliyet açısından bu durumun özellikle mücbir sebep teşkil ettiğini, mahkemece müvekkili şirketin fesih iradesinin bir an için haklı nedenle olduğu kabul edilmese dahi, davalı tarafın fesih iradesine rağmen fatura bedellerini sözleşme ayaktaymış gibi kesmesi ve talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı hiçbir suretle vermediği hizmetin bedelini müvekkili şirketten talep etmesinin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, bu yönüyle müvekkilinin hiçbir fatura bedelinden sorumlu ve borçlu olmadığını, davalı...AŞ nin fesih iradesi kendisine ulaştığı an itibarı ile basiretli bir tacir gibi davranarak diğer davalı... bilgilendirmesi ve faturalama sürecini durdurması gerektiğini ancak davalı hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin fesih iradesini kabul etmeyerek ve diğer davalıya bilgilendirmeleri yaparak sözleşmenin fesihinden kaynaklı zararların giderilmesi için gerekli atımları attığını, davalı kötü niyetli ve kusurlu hareket ederek varsa zararın artmasına sebep olduğunu, müvekkilinin kendisine iletilen kullanıcı adı ve şifreyi aynı gün davalıya geri ilettiğini ve 19 gün içinde çektiği ihtarname ile fesih iradesini karşı tarafa bildirdiğini, huzurdaki uyuşmazlıkta tarafların söz konusu lisansların ... 5 yıl süreyle alınacak olan hizmette kullanılmak üzere verilen bir kullanma yetkisi olduğu konusunda mutabık olduklarını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından alınması arzu edilen hizmet sadece kullanıcı adı ve şifrenin teslim edilmesi değil bu kullanıcı adı ve şifre ile gerekli kurulum ayarlama ve entegrasyon sağladıktan sonra devreye alınabilecek olan 5 yıllık bulut hizmeti olduğunu, olayın bu yönü itibariyle davalı şirketlerin bu hizmeti vermediklerinin sabit olduğunu beyan ederek Fazlaya ilişkin dava ve talepleri saklı kalmak üzere her türlü vekalet ücreti ve yargılama giderini davalılar üzerinde bırakılarak müvekkil şirketin feshinin haklı fesih olduğu kabulü ile davanın kabulüne, Müvekkil şirket tarafından keşide edilen ... 23. Noterliği’nin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle davalı ... A.Ş. ile akdedilen ''... (...)''nin haklı nedenle feshedildiğinin kabul ve tespitine, Müvekkil şirket tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle feshedilmiş sözleşmelere istinaden haksız olarak kesilen ve ileride kesilmesi muhtemel faturalar dahil olmak üzere sözleşme ve sözleşme kapsamındaki tüm faturalar yönünden müvekkil şirketin borçlu bulunmadığının kabul ve tespitini, müvekkili şirket tarafından yapılan feshin bir an için -tarafımızdan kabul edilmemekle birlikte- haksız olduğu kabul edilecek ve 1 ile 2 numaralı bentteki taleplerimiz kabul görmeyecek ise bu kez 1 numaralı davalı ...'nin sözleşme adeta yürürlükteymiş gibi tüm fatura bedellerini talep etmesinde hukuka uyarlık bulunmadığının kabul ve tespiti ile müvekkil şirketin bu yönüyle de sözleşme ve sözleşme kapsamındaki tüm faturalar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.ş. Cevabında :
Davalı cevap dilekçesinde özetle :Müvekkili şirketin ...'da kurulmuş dünyanın lider kurumsal iş yazılımları sağlayıcısı olduğunu, müvekkili ... 'ın Türkiye iştiraki olduğunu, davacı her ne kadar borçlu olmadığının tespit edilmesini talep etmiş ise de davacı tarafından ileri sürülen hususların gerçek dışı, soyut ve mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, huzurdaki davanın ve davacı tarafından ödenmeyen fatura bedellerinin dayanağı olarak gösterilen sözleşmenin davacı ile diğer davalı ... arasında akdedildiğini, müvekkili şirketin söz konusu sözleşme ve protokol de taraf olmadığı gibi imzası da bulunmayan sözleşmeden dolayı ...'nin sorumluluğundan veya ifa güçlüğü iddiası ile ödenmeyen bedellere yönelik talebe ilişkin sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davacının davasına dayanak olarak gösterdiği sözleşme ve protokolün tarafı olmayan müvekkiline davayı yöneltiğini bu nedenle tüm davacı talepleri yönünden husumet itirazında bulunduklarını, diğer davalı ... şirketinin müvekkili şirket gibi yazılım üreticileri ile sözleşme akdederek, söz konusu yazılım üzerinde müşterilerinin ihtiyaç duyacağı çözümler yaratmak konusunda izan alan ve bu doğrultuda kendi nam ve hesabına müşterilerine özel tasarımlar yapan ve bu yazılım lisans kullanım haklarının satışını yapmaya yetkili üçüncü şahıs olduğunu, davacının müvekkili şirketin yazılım lisans haklarına sahip olduğu bulut hizmetlerinin kullanım haklarını diğer davalı ... den satın olduğunu, hal böyle ikine davaya konu taleplerin müvekkiline yöneltilmesinin herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkili şirketin davaya konu sözleşme ve protokole ilişkin sorumluluğu bulunduğu düşünülse dahi diğer davalı ... lisansı müvekkil şirkete ait yazılımı davacının kullanımına sunmak ve akdedilen sözleşme sonrası yazılımın davacı kullanımına hazır tutmak destek sağlamak ile yükümlü olup davacının yegane yükümlülüğünün ise hizmet kapsamında ücret ödeme borcu olduğunu, davacının 19/03/2021 tarihi itibarı ile dünya genelindeki salgın hastalık nedeniyle ekonomik olarak zora girdiği iddiası ile sözleşme ve protokolü feshettiğini iddia etmiş ise de ve söz konusu sözleşmede taraf olmasalar bile dava konusu taleplerin dayanağını oluşturan sözleşmenin 30/11/2020 tarihinde imzalandığını, pandemi sürecinin ise 2020 yılının mart ayından itibaren etkisini göstermeye başladığını, davacının bu tarihten 1 yıl sonrası için diğer davalı ile sözleşmesel ilişki içine girdiğini, sözleşme ve protokolün imza , hizmete başlama ve fesih tarihleri birlikte değerlendirildiğinde pandeminin olumsuz etkilerinin basiretli bir tacirin öngöremeyeceği nitelikte olmadığını, davacının iddia ettiği şekilde sözeşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü durum olarak belirlenen TBK kapsamında düzenlenen aşırı ifa güçlüğünün kabulü için gerekli şartlara uymadığını sözleşme akdedilmeden yaklaşık 1 yıl önce etkilerini göstermeye başlayan salgının fesih yapılmasına neden sayılacak ise bu durumda yüzbinlerce tacirin ödemeyi reddedebilecek ve kaos ortamı oluşabileceğini, ifa imkansızlığı düzenlemesinin amacında böylesine tacir uygulaması ve hukukla çelişen bir amaç bulunduğunu beyan ederek davanın öncelikle müvekkili yönünden husumet itirazları doğrultusunda reddini, davanın esasa girilmesi halinde haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Aş Cevabında :
Davalı vekili davaya cevabında özetle: Davacının ikame ettiği davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin dünyaca ünlü ...lisanslayan ve şirketlere bu hususlarda danışmanlık ve destek veren öncü şirketlerden birisi olduğunu, müvekkili ile davacı arasında 30/11/2020 tarihli ... akdedildiğini söz konusu çizelge ve protokolün konusunun tüm haklarının ...'nin sahip olduğu yazılımın kullanma haklarının davacıya verilmesi ve bu kullanma hakkının verilmesi karşılığında periyotlar halinde müvekkili şirket tarafından davacı tarafça yapılacak ödemelerin tahsil edilmesine ilişkin olduğunu, söz konusu sözleşme uyarınca ... tarafından davacıya gerekli şifre ve kullanıcı adlarının gönderildiğini, ancak davacı tarafından dünya genelinde etkili olan Covid 19 pandemisi nedeniyle ticaretinin zora girdiğini, salgın nedeniyle şirket ekonomisinin kötü etkilendiği, kendisine herhangi bir hizmet verilmediği link ve şifre verilmediği gerekçesi ile 19/03/2021 tarihinde sözleşmeyi feshettiğini belirtir ihtarname keşide ettiğini, müvekkili şirketin cevabi ihtarında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin imza tarihin 30/11/2020 olduğu, söz konusu salgın hastalığın ülkemizde ilk vakasının Mart 2020 tarihinde ilan edildiğini, sözleşmenin bu tarihten çok sonra akdedildiğini, pandemi şartlarının öngörülemeyen nitelikte olduğu iddiasının kendilerince kabul edilebilir olmadığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, ayrıca link ve şifrenin taraflarına teslim edildiğini ve sözleşme ile yükümlendiği edimleri ifa etmek zorunda olduğunu hatırlattıklarını, davacının sözleşmede kararlaştırılan ödeme planı uyarınca müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturaları vadesinde ödemeyerek temerrüde düşmesi üzerine önce ... 14 ATM nin ... esas sayılı dosyasında dava ikame ettiğini, bu mahkemede müvekkili şirketin davacıya hizmet verdiği, davacının haksız sözleşmeyi feshettiği belirtilerek ilgili bedellerin müvekkiline ödenmesine karar verdiğini, bunun üzerine davacının mesnetsiz iddialar ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti için huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacının tamamlanan yazılım hizmetine ilişkin sözleşme bedellerini ödemediğini, iş bu durumun ... 14 ATM nin ... sayılı dosyasında da tespit edildiğini, davacı tarafından keşide edilen fesih ihtarnamesinin tebliğ edildiği tarihte davacının yazılımı teslim almış olması nedeniyle müvekkiline sözleşmedeki tüm bedellerin ödenmesi gerektiğini, davacının şifre ve link verilmediği iddiasının asılsız olduğunu, anlaşma uyarınca davacı tarafından irtibat kişisi olarak belirlenen çalışanına 01/03/2021 tarihinde yazılım sistemine giriş için gerekli bildirimlerin gönderildiğini, ihtarnamenin söz konusu şifre ve kullanıcı adının davacıya teslim edildikten sonra keşide edildiğini, davacının müvekkili şirket ile akdettiği sözlemeyi Covid 19 pandemisinin tam ortasında akdettiğini, davacının sırf sözleşme bedellerini ödememek için mücbir sebep ile haklı nedenle feshettiği iddiasının mahkemece kabul edilmemesi gerektiğini, davacının fesih sebebi olarak ileri sürdüğü pandemi sebebinin somut olayda para borcu bulunan ve sözleşmenin imza tarihi itibarı ile de öngörülebilir bir nitelik taşıdığından kabul edilebilir olmadığını, davacının sözleşme süresi boyunca muaccel hale gelen borçlarından dolayı müvekkili şirket tarafından fatura kesilmesinin ve bu borçlarını talep etmesinin sebepsiz zenginelşmeye sebebiyet verileceği yönündeki davacı beyanlarının dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca sözleşmeye göre ödeme günü gelen tüm dönemlere ilişkin faturanın düzenleneceğini, davacının kendisine tanımlanan yazılımı ister kullansın ister kullanmasın isterse 7/24 faal durumda kullansın aynı ücreti ödemekle mükellef olduğunu, bu sistemin bütün dünyada bu şekilde kullanıldığını, davacının her ne kadar sözleşme konusu hizmetin verilmediğini iddia etmiş ise de taraflar arakında ... 14 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davacıya bu hizmetin sağlandığının sabit olduğunu, davacının müvekkili tarafından sunulan hizmeti kullanmıyor olduğuna ilişkin iddiasının sözleşme kapsamında müvekkili şirketin alacağına helal getirmediğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında fa ettiği edimi çerçevesinde sözleşme bedeline hak kazandığını beyan ederek birleşen bu dava yönünden davanın reddine ve asıl davanın kabulüne karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
Taraflar arasında imzalanan protokol, bilirkişi incelemesi, faturalar, ihtarnameler, davalara esas icra takip dosyaları, tarafların dosyaya sundukları deliller ile taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Birleşen ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında davalı ... Tic. A.S'nin ("...") ile, asıl ve birleşen .... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında davacısı ... arasında 30.11.2020 tarihli "..." ("Çizelge")sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı ... bu sözleşme ile iş ortağı sıfatı ile de davalı Gateway arasında 30.11.2020 tarihli "...") ile lisansları 5 yıl süre ile kullanılması hususunda akdedilmiştir.
Söz konusu bu sözleşmeler ile tüm haklarının birleşen dosyada davalı ...'nin sahibi olduğu yazılımın, kullanma haklarının davalı ... e verildiği ve bu kullanma hakkının karşılığında da davacıya Sözleşme'nin 7. maddesinde 3'er aylık periyotlarda 17.709,75-Euro +KDV'li “...” hizmeti diye davalıya faturaya edileceği kararlaştırılmıştır.
Bu kapsamda davacı ..., davalı ... ile aralarında akdedilen sözleşme kapsamında verilen hizmet nedeniyle davalı ...' e fatura tanzim etmiştir. Tanzim edilen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine davacı ... davalı ... aleyhine asıl davaya konu olan ... 13. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından 41.795,02 EUR asıl alacak ve 51,81 EUR işlemiş faiz olmak üzere 41.846,83 EUR toplam alacağın tahsili istemi ile icra takibi başlatmıştır. Yine davacı aynı davalı aleyhine aynı sözleşmeden kaynaklanan hizmet bedelinin tahsili için birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E, sayılı dosyasına konu ... 21. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasından 83.590,04 EUR asıl alacak ve 1.626,43 EUR işlemiş faiz olmak üzere 85.216,47 EUR toplam alacağın tahsili için icra takibi başaltmıştır. İcra takibine itiraz edilmesi üzerine eldeki davalar açılmıştır.
Asıl davada uyuşmazlık konusu; taraflar arasında imza edilen 30/11/2020 tarihli ... kapsamında taraflarca üstlenilen edimlerin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, sözleşme ile kararlaştırılan hizmet karşılığı davacının ... 13.İcra Müdürlüğü’nün ...Esas takip dosyasında davalıdan alacağının bulunup bulunmadığına, davalı tarafça sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı ilişkindir.
Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında; davacı ile davalı ...AŞ arasında imza edilen 30/11/2020 tarihli ...davacı tarafından 19.03.2021 tarihli ihtarname ile feshinin haklı sebepe dayanıp dayanmadığı, davalılardan ... nin hizmetinden faydalanıp faydalanmadığı, davacının fesih ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin sona erip ermediği, fesih ihtarında sonra davacının fiilen hizmetten yararlanıp yararlanmadığı ve davacının taraflar arasındaki bu sözleşmelerden dolayı davalılara borcu bulunup bulunmadığı var ise miktarına ilişkindir.
Birleşen ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında uyuşmazlık konusu; davacı ile davalı arasında imza edilen 30/11/2020 tarihli ... Lisans Ek Protokolü kapsamında taraflarca üstlenilen edimlerin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davalı tarafça sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının ... 21.İcra Müdürlüğü’nün...Esas takip dosyasında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarına ilişkindir.
Taraflar arasında ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ...esas,...karar sayılı dosyada aynı protokolden kaynaklı fesih öncesi ödenmeyen ilk taksit için düzenlenen fatura dava konusu edilmiştir. Mahkeme ödenmemiş ilk taksit yönünden davanın kabulüne hükmetmiştir. Anılan dosyaya konu fatura dönemi fesih öncesi aittir. Mahkememizde görülen uyuşmazlıklarda fesih öncesi hizmet bedeline ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkememizde görülen davalarda ki uyuşmazlık fesihten sonraki hizmet bedellerinin talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir. Bu nedenle ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasının sonucu iş bu dosyayı etkilemeyeceği kanaati ile anılan dosya bekletici mesele yapılmamıştır.
Davalı ... tarafından keşide edilen ... 23. Noterliği’nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı; dünya genelinde etkili olan Covid-19 pandemisi nedeniyle, ticari faaliyetlerinin zora girdiğini, pandemi nedeniyle şirket ekonomisinin kötü şekilde etkilendiğini, bu durumun kendisi için öngörülmesi mümkün olmayan bir durum olduğunu ve ayrıca Davacı Şirket tarafından herhangi bir hizmet verilmediği ile link ve şifre teslim edilmediği iddia edilerek, taraflar arasında akdedilmiş olan tarihli ...’nün feshedildiği ihtar etmiştir.
Davacı ... 30.03.2021 tarihinde işbu ihtarnameye istinaden ... 49. Noterliğince davalı şirkete göndermiş olduğu cevabi ihtarnamesi ile covid-19 pandemisinin sözleşme ilişkisi çerçevesinde öngörülemeyen beklenmedik hal niteliği taşıyamayacağı, sözleşme imza tarihinin 30.11.2020 olduğu, covid 19 virüsünün ise ilk kez Aralık 2019 da Çin'in Wuhan kentinde görüldüğünü, taraflar arasındaki protokolün ise bu tarihten çok sonra akdedildiğini, fesih beyanının kabul edilemeyeceğini, protokol kapsamında yükümlülüklerin yerine getirilmesini ihtar etmiştir.
Davalı ...Covid-19 pandemisi nedeniyle, ticari faaliyetlerinin zora girdiğini, pandemi nedeniyle şirket ekonomisinin kötü şekilde etkilendiğini, bu durumun kendisi için öngörülmesi mümkün olmayan bir durum olduğunu belirterek sözleşmeyi haklı nedenle fesih ettiğini ileri sürmüştür. Ülkemizde Covid-19’un bulaşma riskinin kontrol altına alınabilmesi amacıyla 2020 yılı Mart ayı itibariyle karantina uygulamalarının yapıldığı, bazı sektörlere yönelik hizmet veren işletmelerin kapatılması yönünde kararlar alındığı bilinmektedir. Taraflar arasında akdedilen protokol tüm bu tedbirlerden çok sonra 30.11.2020 tarihinde Covid-19 pandemi döneminde imzalanmıştır. Bu durumda protokolün imzalandığı 2020 yılı Kasım ayında pandemi öngörülemez vasfını yitirdiğinden davalı ...'in bu iddiası haklı nedenle fesih sebebi kabul edilmemiştir.
Davalı ... davacı ... nin her hangi bir hizmet vermediğini link ve şifre teslim etmediğini iddia etmiştir. Davalı ...in teslim edilmediğini belirttiği veriler sözleşmenin 4. Maddesi gereği ... tarafından 02.03.2021 tarihinde ... mail adresine gönderilmiştir. Böylelikle davacı ... protokol gereği davalı ...'e gerekli link ve şifreyi teslim etme yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Yapılan bilirkişi incelemesi ile de gerekli olan link ve şifrenin sözleşmeye ve protokole göre davalı ...'e gönderildiği, bu bilgiler ile sisteme bağlanılabileceği ve hizmet alınabileceği tespit edilmekle bu iddiada haklı nedenle fesih sebebi olarak kabul görülmemiştir.
Davalı ... sisteme giriş yapmadığını ve lisansları aktif hale getirmediğini savunmuştur. Yapılan bilirkişi incelemesinde davalı ...'in bu sistemi yani kullanıcı adı ve bilgilerinin kullanarak sistemi aktif hale getirmediği ve kullanmadığı belirlenmiştir. Davacı ... de fesihten sonra sistemin davalı ... tarafından kullanıldığını gösterir her hangi bir veri sunmamıştır. Davalı ... fesih sonrası sistemi fiilen kullanmadığı bilirkişi incelemesi ile de sabit olmakla taraflar arasındaki protokolün Davalı gateway tarafından keşide edilen ... 23. Noterliği’nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile haklı nedene dayanılmadan fesih edildiği kabul edilmiştir.
Davacı ... lisans sözleşmesinin niteliği gereği lisansın ...'e teslim edilmesi ile protokole konu tüm bedelin talep edilebileceğini iddia etmiştir.
Yapılan bilirkişi incelmesi ile; taraflar arasındaki sözleşmeye konu olan yazılımın hazır ticari yazılım kuruma özel geliştirilip teslim edilen ve müşterinin kendi sunucularında çalışan bir yazılım olmadığı, ...’nin daha önce geliştirmiş olduğu yazılımı kendi sunucularında çalışan ve uzaktan erişim ve kullanım lisansı sattığı bir yazılım türü olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, ... ve onun distribütörü olan ...’nin söz konusu sözleşmedeki yükümlülüğü 5 yıl boyunca ilgili yazılıma erişim sağlamak suretiyle sunucu, güvenlik ve ağ bileşenlerinden oluşan bilgisayar sistemleriyle uzaktan hizmet sağlamaktır. 16.04.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği üzere teknik olarak sistem her ne kadar şifre ve kullanıcı adı ile aktif hale getirilse bu şekilde tam manasıyla kullanılabilir durumda değildir. ... bir paket program olup bunun davalının çalışma sitemine göre entegrasyonunu yani ara yazılım ve optimizasyonu yapılıp daha sonrada cloud siteme verilerin yüklenmesiyle sistem artık test edilmeye başlanıp bu sürecin sonunda canlıya geçiş yapıp kullanıma başlanmaktadır. Yine teknik olarak cloud hizmetini verecek olan dava dışı ... firması tarafından lisanslar sunucuda aktif hale getirilmesi hususunun gerçekleşmediği, 3 saç ayağı olan hizmetin tümünün yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla dava konusu hizmet, sürekli verilen bir hizmet olup “kullanıcı adı şifrenin e-posta ile gönderilmesi hizmeti" sadece bir aracılık hizmetidir. Şifrenin gönderilmesi ile dava konusu hizmet ifa edilmiş olamaz. Bu nedenle davacı ... fesih öncesi sunmuş olduğu hizmet bedeli ile sözleşmenin haklı feshi kanıtlanmadığından, sözleşmenin haksız feshi sonucu olarak sözleşme süresinin kalan bölümü için uğranılan zararın tazminini talep etmesi mümkün olacaktır.
Somut olayda davacı ... fesih sonrası hizmet bedelini talep etmiş olup, sözleşmenin haksız feshi sonucu olarak sözleşme süresinin kalan bölümü için uğranılan zararın tazminini talebi bulunmamaktadır. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu yönde her hangi bir yargılama yapılmamıştır.
Açıklanan nedenlerle fesih sonrası döneme ait hizmet bedelinin tahsiline ilişkin açılan asıl dava ile birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı davanın reddine, brleşen ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı davanın kabulüne karar verilmiştir.
Birleşen ...5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı dosyasında davalı ....AŞ davaya konu protokole taraf olmadığından hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1- ... Esas sayılı asıl davanın REDDİNE,
2- Birleşen ... 16 ATM ...E sayılı davanın REDDİNE,
3- Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasının davalı ... AŞ hakkındaki davanın kabulü ile; davacı ile davalı....AŞ arasında imza edilen 30/11/2020 tarihli ... Lisans Ek Protokolün feshedildiğinin tespiti ile, davacının bu sözleşmelerden dolayı (.... 14. ATM ... Esas sayılı davaya konu dönem hariç olmak üzere) davalı ...AŞ ye borcu bulunmadığının tespitine,
4- Birleşen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasında davalı ....AŞ hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddine,
ASIL DAVADA
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 11.307,85 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 10.692,45TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T ne göre reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 130.779,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
BİRLEŞEN ... 16. ATM ... ESAS SAYILI DAVADA
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 38.659,23 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 38.043,83 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T ne göre reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 364.889,79 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
BİRLEŞEN ... 5. ATM ... ESAS SAYILI DAVADA
1-Alınması gereken 701.187,37 TL harçtan peşin yatırılan 175.296,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 525.890,52 TL harcın davalı ... Şirketinden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL nin davalı ...Şirketinden alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 697.295,67 TL nisbi vekalet ücretinin davalı ...Şirketinden tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davalı ... Şirketi hakkındaki dava husumet nedeni ile reddolunduğundan, vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Şirketine verilmesine,
5- Davacı tarafından yatırılan 175.296,85 TL harcın davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti, 211,25 TL posta gideri olmak üzere toplam 15.519,50 TL yargılama giderinin davalı ...Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Asıl ve birleşen davalarda taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, hazır bulunan tarafların yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.25/09/2025
Başkan
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Katip
(e-imza)