T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/206 Esas
KARAR NO: 2024/244
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davalı ile 01.01.201901.11.2024 tarihli, 5 yıl süreli Bayilik sözleşmesinin imzalandığını, Davalının 2020 aralık ayından sonra alım yapmadığından ... 32. Noterliğinin... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek davalının uyarıldığı ve akabinde ... 32. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin zilyetliğinde mülkiyeti müvekkiline ait 470 adet 2 kg.'lık, 902 adet 12 kg.'lık, 902 adet 12 kg.'lık, tüp, ... logo ve tabelaların iade edilmesi gerektiği uyarısı ile sözleşmenin fesih edildiğini ve davalı tarafından müvekkiline verilmiş 20.000 TL nakdi teminatın müvekkili lehine irad kaydedildiğini,davalının sözleşmeyi haksız olarak feshetmekle ve/veya feshine sebebiyet vermekle, müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, davalının Bayilik Sözleşmesinin 21/a maddesine göre müvekkilinin uğradığı müspet zararı (kar mahrumiyetini) tazmin etmesi gerektiğini, bu hususun bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini, ayrıca davalı tarafın sözleşmenin 21/b maddesine göre sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı sözleşmenin feshine neden olduğu için cezai şart ödemekle yükümlü olacağını, Cezai şart hesabının bayinin son bir yıl içinde en yüksek LPG alımını yaptığı aya ait ton miktarının kaç adet 12 kg’lık tüpe tekabül ettiğinin bulunarak, bu sayının sözleşmenin feshi tarihindeki 12 kg.lık tüplü LPG perakende satış fiyatının çarpımıyla hesap edileceğini, buna göre davalının son 1 yılda en yüksek LPG alımını nisan 2020 ayında 13060 kg ile yaptığını, Davalının bayilik bölgesi olan ... ilinde fesih tarihinde 12 kg’lık tüplü LPG’nin perakende satış fiyatının 293,00 - TL olup, müvekkilinin, 13060x 12x 293 = 318.881,00 -TL cezai şart talep hakkı doğduğunu, bayilik sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın, ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğundan müvekkili tarafından hem müspet zarar (kar mahrumiyeti) hem de cezai şartın aynı anda talep edileceğini, davacının zilyetliğinde mülkiyeti müvekkiline ait 470 adet 2 kg.'lık, 902 adet 12 kg.'lık, 902 adet 12 kg.'lık, tüpün, ... logo ve tabelaların iade edilmesi gerektiğini, bu tüplerin bayilik sözleşmesinin 20/c maddesine göre sözleşme sona erdiğinde 15 gün içinde müvekkiline teslim edilmesi gerekmesine rağmen halen müvekkiline teslim edilmediğini, Bayilik sözleşmesinin 20/e maddesine göre bayilik ilişkisinin bitmesi halinde bayinin elindeki tüpleri teslim etmesi gerektiğini, teslim etmediği takdirde ... A.Ş’nin beher tüp başına sözleşmenin feshi tarihindeki imalat bedeli kadar cezai şart talep etme hakkı doğacağının hüküm altına alındığını, tüplerin iade edilmemesi sebebiyle bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere ilk aşamada kısmi dava olarak 1.000,00-TL, Kar mahrumiyeti olarak bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere ilk aşamada şimdilik 1.000,00 TL , Cezai şart olarak bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere ilk aşamada şimdilik 1.000-TL Olmak üzere toplam 3.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi oranı üzerinden davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 01/11/2019 tarihli bayilik sözleşmesi belirtilen edimlerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, davacının davalıdan cezai şart, kar mahrumiyeti ve depozito alacağı talep edebilmesi için gerekli şartların oluşup oluşmadığı öyle ise miktarı hususundadır.
Taraflarca bildirilen deliller toplandıktan sonra rapor düzenlenmesi için dosyamız mali müşavir, ekonomi finans alanında uzman bilirkişi ve sektör bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tarafından ibraz edilen 18/09/2023 tarihli raporda özetle;
"1.Taralar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, bu bakımdan davacının depozito cezai şart ve kar mahrumiyeti taleplerinin yerinde olduğu,
2.Tüplerin iade edilmemesi sebebiyle bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 1.000,00-TL talep ile ilgili;
Davacıya ait davalı için tutulan bilgisayar kayıtlarında ve dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuş fatura fotokopilerinden davalıya çeşitli ebatlarda 2 kg tüp 470 adet, 12 kg tüp 902 adet tüp depozitosunun verilmiş olduğu ve dava dışı ... AŞ. 18.01.2021 tarihli yazısında 14.02.2020 tarihli tüp fiyatlarına göre depozito bedellerinin; maliyet fiyatlarına göre de;
470 x 51,05 = 23.993,50 TL
902 X 102,09 = 92.085,18 TL
Toplam 116.078,68 TL olarak hesap edilmiştir.
3. Son Bir Yıl İçinde ...’dan Alınan Lpg'nin En Yüksek Aya Ait Ton Miktarının cezai şart talebi hakkında;
Sözleşmenin 21/a maddesinden ayrı olarak, Bayi. son bir yıl içinde ...’dan aldığı LPG'nin en yüksek aya ait ton miktarının, sözleşmenin feshi tarihindeki 12 kg’lık tüplü LPG'nin perakende satış fiyatı baz alınarak bulunacak LPG perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunan bedeli,...’a cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Hükmü gereğince, Davalının son 1 yılda en yüksek LPG alımını Nisan 2020 ayında 13.060 kg ile yaptığından, Ordu ilinde fesih tarihinde 12 kg’lık tüplü LPG’nin perakende satış fiyatı ortalama 110,15 – TL olduğundan 13060/ 12 X 110,15 = 119.879,91 TL cezai şart talep hakkı hesaplanmıştır.
4. Davacının, davalıdan talep edebileceği kar mahrumiyetinin ise; Davacı- Tedarikçi Aylık 7.057,16 TL
3Aylık21.171,48TL
Yıllık 84.685,92 TL
Sözleşmenin bakiye süresi 31 aylık 218.772,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Bununla beraber akaryakıt ve LPG piyasasında Yargıtay uygulamaları değerlendirildiğinde; davacının kar mahrumiyeti, davacının aynı bölgede aynı şartlarda yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi gerekli süre, bölge şartları incelenerek talebin yoğunluğuna göre 3 veya 6 ay ile sınırlandırılmakta ve kar mahrumiyeti buna göre hesaplanmaktadır.
Davaya konu bayi, konumu itibari ile doğal gaz arzının kifayetsiz olması nedeniyle LPG talebinin yüksek olacağı dikkate alınarak yeni bir bayilik ilişkisi kurulabilmesi için makul sürenin 3 ay olarak hesaplanabileceği değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda Kar mahrumiyeti: 21.171,48TL TL olarak hesaplanmaktadır." şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Davacı vekili 25/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dilekçesi ile, sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı tazminat alacaklarını 254.130,07 -TL arttırarak toplam 257.130,07-TL olarak ıslah etmiştir.
Bu doğrultuda eldeki davada bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; alınan raporun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli şekilde düzenlendiği, Mahkememizce itibar edilebilir bulunduğu, raporda yapılan tespitlere göre taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, bu bakımdan davacının depozito, cezai şart ve kar mahrumiyeti taleplerinin yerinde olduğu anlaşıldığından hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda, davanın kabulüne, toplam 116.078,68-TL iade edilmeyen tüplerden kaynaklı depozito alacağının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 115.078,68-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; toplam 119.879,91-TL cezai şart tazminatının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 118.879,91-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; toplam 21.171,48-TL kar mahrumiyet tazminatının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 20.171,48-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
Davanın kabulüne,
1-a-Toplam 116.078,68-TL iade edilmeyen tüplerden kaynaklı depozito alacağının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 115.078,68-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Toplam 119.879,91-TL cezai şart tazminatının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 118.879,91-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Toplam 21.171,48-TL kar mahrumiyet tazminatının; 1.000,00-TL sinin dava tarihinden, kalan 20.171,48-TL sinin ıslah tarihi olan 25/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Karar tarihine göre alınması gereken 17.564,56 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ve 5.828,66 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.556,00 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 40.569,51 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 5.828,66 TL ıslah harcı, 124,80 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 418,50 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 14.231,76 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 30/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır