T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/25 Esas
KARAR NO : 2024/685
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/11/2015
KARAR TARİHİ : 26/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; 23.02.2015 günü ... plakalı aracın ...’e çarpması sonucu davacının ağır yaralandığını, kazada araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, davacının vücudunda kemik kırılmaları ve kalıcı hasarlar oluştuğunu, davacının 1968 doğumlu olduğunu ve servis işi yaptığını, sakatlığı oranında tazminat isteme hakkının olduğunu, kazaya karışan aracın davalı şirkete trafik sigortalı olduğunu belirterek, 500,00 TL bakıcı masrafı ve tedavi giderleri masrafı, 500,00 TL geçici iş göremezlik ve 1.500,00 TL daimi sakatlı tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olup kaza tarihinde ... adına kayıtlı ... plakalı aracın ... vadeli ... no.lu poliçeyle davalı şirkete ZMM sigortalı olduğunu, davalının poliçede yazılı limit kadar sorumlu olduğunu, kişi başına teminatın 268.000,00 TL’ye kadar olduğunu, davalı şirkete bu dosyalarla başvuru yapılmadığını, kusur oranında sorumlu olduklarını, bakıcı giderlerini kabul etmediklerini, yeni yasal düzenlemelere göre bu masraflardan davalı şirketin sorumlu olmadığını, 6111 sayılı yasaya göre bu masraflardan SGK’nın sorumlu olduğunu, SGK’nın davaya dahil edilmesi gerektiğini, zararın uzman bilirkişi tarafından araştırılması gerektiğini, tazminat miktarının aktüer bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, davalı şirketin temerrüde düşmediğini, davadan önce kendilerine yazılı başvuru yapılmadığını, davanın açılmasına neden olmadıklarını, bu nedenle yasal faiz de istenmesinin uygun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 27/05/2016 tarihli ara kararı gereğince maluliyet raporu alınmak üzere dosya İstanbul ATK 'ya gönderilmiş, İstanbul ATK. 3 İhtisas Dairesi'nce düzenlenen 01/11/2017 tarihli raporda özetle; ... oğlu,1968 doğumlu ...’in 23/02/2015 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 I(13d……….65)A %100 E cetveline göre %100 (yüz) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Mahkememizin 17/04/2018 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince mahallinde İTÜ Trafik Kürsüsünde görevli kusur bilirkişisi ile birlikte keşif yapılmış, bilirkişi tarafından ibraz edilen 12/09/2018 teslim tarihli raporda özetle; 1. Dava konusu olayın meydana gelişinde davacı yaya ...’in % 75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, 2. Davalı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı ticari araç şoförü...’in olayda % 25 (Yüzdeyirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememizin 18/09/2018 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince dosya ATK Uzmanı Doktor ve Aktüer bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 28/11/2018 teslim tarihli raporda özetle; Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 23.02.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ...’in; a)Geçici ve Sürekli iş göremezlik dönemine ait %100 maluliyet oranı ilgili maddi zararı = 112.111,43 TL. olup, Davacının iş gücü kaybı zararının zorunlu trafik sigorta poliçesindeki sakatlık teminat limitini aşmadığı, b)Ömür boyu bakıcı gideri nedeniyle maddi zararı = 148.298,70 TL ve c)SGK tarafından karşılanmayan yol gideri zararı= 125,00 TL olmak üzere, TOPLAM= 148.423,70 TL.olup, Davacının ömür boyu bakıcı gideri zararı ile yol gideri(tedaviye bağlı sair harcamalar) zararının trafik sigorta poliçesindeki tedavi/sağlık gideri teminat limitini aşmadığı, d)Davalı bakımından temerrüt tarihinin 20.11.2015 dava tarihi olarak belirlendiği, e)Sigortalı aracın ticari nitelikte taksi olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizin 21/12/2018 tarihli ara kararı gereğince, davacı vekilinin ve davalı sigorta vekilinin rapora karşı beyan dilekçesindeki itirazları karşılar nitelikte ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 04/01/2019 teslim tarihli ek raporda, kök raporu aynen tekrar ettiklerini belirtmişlerdir.
Davacı vekili 21/03/2019 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesinde özetle; 28/11/2018 teslim tarihli bilirkişi raporuna göre davacının sürekli iş göremezlik tazminatını 112.111,43 TL, bakıcı gideri tazminatını 148.298,70 TL, tedavi gideri 125,00 TL olmak üzere toplam 260.535,13 TL üzerinden karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, Mahkememizin ... esas ... karar sayılı 19/04/2019 tarihli kararı ile; "Davanın kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre; geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait %100 maluliyet oranı ile ilgili 112.111,43 TL tazminat, bakıcı gideri ve yol gideri 148.423,70 TL tazminat olmak üzere toplam: 260.535,13 TL tazminatın dava tarihi olan 20/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" dair hüküm kurulmuştur.
Mahkememiz kararına karşı istinaf yoluna başvurulması nedeniyle dosyamız İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin ... esas...karar sayılı kaldırma ilamı ile;
"Haksız bir eylem nedeniyle meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi tazminat istemli bir davada, zarara uğrayan kişinin gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmakta olup; mahkeme bedensel zararların tazmini davalarında zarar görenin zararını resen belirlemek durumundadır. Bu kapsamda da zarar görenin kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, zarar görenin geliri asgari ücret olarak kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer gelirin asgari ücret üzerinde olduğu, diğer bir anlatımla herhangi bir iş yerinde çalıştığı veya bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun kanıtlanması gerekir. Bu nedenle mahkeme, zarar gören asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş ise, zarar görenin trafik kazasının olduğu tarihteki ücret ve gelirlerini gösterir belgeleri SGK'dan getirtmesi ve kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın belirli bir mesleği (duvar ustası, kaynak ustası, sıvacı gibi) icra eden kişilerden ise ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında, o meslek odasından o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibariyle ortalama ücretleri sorulmalıdır.
Davacı hakkında sosyal ve ekonomik duruma ilişkin yapılan araştırma sonucunda ... Polis Merkezince düzenlenen 17/10/2016 tarihli tutanakta davacının işsiz olduğu, aylık gelirinin bulunmadığı, ancak üzerine 2005 model mitsubishi prestij marka araç ile 1996 ve 1999 model iveco marka araç bulunduğu ve yatalak hasta olduğu belirtilmiştir.
Davacı ise; kaza tarihinde servis taşımacısı olarak çalıştığını ileri sürerek emsal ücret araştırılması yapılmasını istemiş ve ilk derece mahkemesince, davacı tarafın yaptığını ileri sürdüğü işle ilgili olarak emsal ücret araştırması yapılmasına ilişkin istem gözetilerek,...'nden ve İ...'ndan; 23/02/2015 tarihinde servis şoförü olarak çalışan bir kişinin, aylık gelirinin ne olabileceği sorulmuş,...'nca verilen 01/10/2018 günlü cevabi yazıda; verebilecekleri bilginin ortalama kazanç bilgisi olabileceğini, bunun için servisin kaç km olduğu ve tatil günleri çalışılıyor olup olmadığının, emsal kazanç bakımından önemli bulunduğu belirtilerek, kazancın net 3.000,00-TL olabileceğinin düşünüldüğü bildirilmiştir...Birliği Derneği'nce dosyaya sunulan 01/10/2018 günlü cevabi yazıda ise; sorulan hususlara teknik olarak olumlu cevap verilmesinin mümkün olmadığı, konuya ilişkin bilginin ... Ticaret Odası'ndan talep edilmesi gerektiği açıklanmış ve ... Ticaret Odası'nca dosyaya gönderilen 20/10/2018 günlü cevabi yazıda; söz konusu kişinin 23/02/2015 tarihinde alabileceği aylık net gelir asgari ücret düzeyinde olmakla birlikte, çalışma saatleri, sefer sayısı ve güzergaha bağlı olarak gelirin değişkenlik gösterebileceği ve tüm bu hususların işveren ile yapılan sözleşme ile belirlenebileceği yolunda bildirimde bulunulduğu tespit edilmiş ve davacı tanığı olan dinlenen... ise 04/04/2017 günlü duruşma oturumunda, davacının kendisi gibi servis şoförü olduğunu, sabahları getirdikleri işçileri bıraktıklarında imza attıklarını bildirdiği ancak çalışma koşulları ve gelire ilişkin herhangi bir açıklama yapmadığı görülmüştür.
Dosyada mevcut SGK kayıtlarına göre; davacının kaza tarihinde ... sigortalısı olduğu, kazanca ilişkin beyanının asgari ücret olduğu ve hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda da SGK kayıtlarında belirtilen gelire göre hesaplama yapıldığı ve mahkemece bu hesaplamanın hükme esas alındığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının gelirine ilişkin olarak mahkemece yapılan araştırma yetersizdir. Davacı kaza tarihinde servis taşımacılığı yaptığını iddia ettiğine göre davacının kazadan önce ne kadar gelire sahip olduğunun tespiti için mahkemece; öncelikle davacının ... kayıtlısı olduğu gözetilerek Bağkur kayıtlısı olarak yaptığı işin ... Başkanlığı'ndan ve vergi mükellefi olup olmadığı hususu ile ilde ettiği gelirin ilgili Vergi Dairesinden sorulması, akabinde davacının kendi hesabına mı? yoksa bir başkası hesabına mı çalıştığının tespit edilmesi başkası adına taşıma işi yapan bir kişi ise bu işle ilgili olarak nasıl bir anlaşma yaptığının, çalışma koşullarının nasıl belirlendiğinin( servisin kaç km olduğu, çalışma saatleri, sefer sayısı, servis güzergahı ve tatil günlerinde çalışılıyor olup olmadığı gibi) iş yerinden sorularak davacının yaptığı işe ve aldığı ücrete ilişkin belgelerin dosyaya kazandırılması; davacı eğer kendi hesabına çalışıyor ise çalışma koşullarının ne olduğunu kanıtlaması bakımından davacıya imkan ve mehil verilmesi, gerekirse tanığının yeniden dinlenmesi suretiyle bu hususun belirlenmesi, ardından ulaşılacak tüm tespitlere göre meslek kuruluşlarına yeniden yazı yazılarak davacının gelirinin duraksamaya mahal bırakmayacak biçimde tespit edilmesi ve ondan sonra tazminat konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçim ve şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır,
Hal böyle olunca davacı vekilinin, istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü kapsamında kaldırılmasına ve az yukarıda açıklanan biçimde araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra, usuli kazanılmış haklara da halel gelmeyecek biçimde taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak yeni bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi..." değerlendirmesiyle kaldırılmakla Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Kaldırma ilamı doğrultusunda SGK ile ilgili vergi müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve davacı vekiline, davacının kendi hesabına mı yoksa bir başkası hesabına mı çalıştığı hususunda açıklama yapmak, başkası hesabına çalışmış ise işyerine ilişkin isim ve adres bilgisini bildirmek, kendi hesabına çalışmış ise çalışma koşullarının ne olduğunun kanıtlaması bakımından tüm delillerini sunmak üzere süre verilmiş, davacının kendi hesabına çalıştığının bildirilmesinin ardından tanık beyanları alınmıştır.
Eksikliklerin tamamlanmasının ardından aktüer bilirkişiden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 25/03/2024 tarihli ek raporda özetle ;
"23.02.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ...'in;
İşbu raporda BAM kararından sonra güncel verilere göre yapılan hesaplama sonucu;
a)Geçici ve Sürekli iş göremezlik dönemine ait
%100 maluliyet oranı ilgili maddi zararı = 923.108,50 TL. olup,
-Davacının iş gücü kaybı zararı zorunlu trafik sigorta poliçesindeki sakatlık teminat limitini aştığından davacının geçici ve sürekli iş gücü kaybı zararından;
Davalının sorumluluğunun = 290.000,00 TL limit ile sınırlı olacağı,
BAM kararından önceki raporda belirlenerek BAM kararı dışında kalarak kesinleştiği gibi:
b)Ömür boyu bakıcı gideri nedeniyle maddi zararı =148.298,70 TL ve
c)SGK tarafından karşılanmayan yol gideri zararı = 125,00 TL olmak üzere,
TOPLAM 148.423,70 TL. olup,
-Davacının ömür boyu bakıcı gideri zararı ile yol gideri(tedaviye bağlı sair harcamalar) zararının trafik sigorta poliçesindeki tedavi/sağlık gideri teminat limitini aşmadığı,
d)Davalı bakımından temerrüt tarihinin 20.11.2015 dava tarihi olarak belirlendiği,
e)Sigortalı aracın ticari nitelikte taksi olduğu" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Davacı vekili 03/05/2024 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesinde özetle; davacının sürekli iş göremezlik alacağının 290.000,00-TL, bakıcı gideri; 148.298,70-TL, tedavi gideri ise 125 TL olmak üzere toplam 438.423,70-TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları, BAM kaldırma ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 25/03/2024 tarihli ek raporun usul ve yasaya uygun, kaldırma ilamında belirtilen hususları irdeler şekilde düzenlendiği görüldüğünden hüküm kurmaya elverişli bulunmuş, buna göre dava konusu olayın meydana gelişinde davacı yaya ...’in % 75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, davalı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı ticari araç şoförü ...’in olayda % 25 (Yüzdeyirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu, tespit edilen kusur oranları çerçevesinde davacının, geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait 290.000,00-TL tazminat, bakıcı gideri ve yol gideri olarak 148.423,70-TL tazminat talep edebileceği anlaşıldığından dava ve ıslah dilekçesine göre davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait 290.000,00-TL tazminat, bakıcı gideri ve yol gideri olarak 148.423,70-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 29.948,72 TL harçtan peşin alınan 1.521,70 TL ( Peşin harç +Islah Harçları ) mahsubu ile bakiye 28.427,02 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 69.763,56 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvuru harcı, 1.521,70 TL ( Peşin harç +Islah Harçları ) 4,10-TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 253,80 TL Keşif Harcı, 320,00 TL Keşif Araç Ücreti
691,30 TL ATK Faturası, 1.127,10 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 7.945,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 26/11/2024
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır