T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/343 Esas
KARAR NO: 2024/152
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/05/2023
KARAR TARİHİ: 06/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin ticari ilişki sonucu müvekkili şirketten muhtelif tarihlerde ürünler satın aldığını ve davalının bakiye 59.182,83 TL borcu ödememesi üzerine aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile faturalara konu teslim edilmiş mallara dayalı olarak ilamsız icra takibi yaptığını, davalının süresi içerisinde borca itiraz ederek, takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere tazminata, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacın alacağa ilişkin cari hesap usule, hukuka ve gerçeğe aykırı olarak, ticari ilişkiden bağımsız oluşturulduğunu ve hiçbir şekilde cari hesabı kabul ettiklerini ve müvekkiline herhangi bir faturanın gönderildiği anlamına gelmemek kaydıyla bir an için faturaların var olduğu düşünülse dahi; faturaların varlığının tek başına alacağın ispatı için yeterli olmayacağı cari hesap içeriğinde iddia edilen hizmetin verildiğinin davacı yanca yazılı ve somut delillerle ispat edilmesi gerektiği gibi, davalı şirket ile müvekkili arasında faturalar ile ilgili hiçbir mutabakatın da bulunmadığından, davacının kendi kendine yapıp, verdiğini iddia ettiği hiçbir hizmeti ve dolayısı ile faturasını kabul etmediklerini beyan ederek davanın reddine, inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı uyap dosyası, cari hesap ekstresi, ticari kayıt, defter ve belgeler, mali müşavir bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalıdan cari hesaba dayalı olarak alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı var ise asıl alacak miktarı hususlarındadır.
İlgili ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesap fatura alacağından kaynaklanan 59.182,83 TL asıl alacak ve 4.152,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.335,77 TL alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,75 oranda işleyecek avans faizi ile tahsili amacı ile 18.04.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itiraz dilekçesinde özetle takip alacaklısına borcunun bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Davalı ticari defterlerini ibraz etmemiş, yerinde inceleme talep etmemiştir.
Davacının usulüne uygun olarak tutulmuş kayıtlarında/ticari defterlerinde davalıdan 59.182,83 TL alacağının kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Davacı tarafından dava konusu yapılan faturalar davalıya ticari fatura senaryosu ile gönderilmiştir. Ticari e-fatura senaryosunda e-faturayı alan kişi, bu faturayı red, kabul ya da iptal etme hakkına sahiptir. Burada anlaşılması gereken durum şudur: e-fatura sistemi alıcının faturayı kabul edip etmeyeceğine dair bir cevap vermesini bekler. Eğer alıcı faturayı kabul etmek istemez ise Red butonu ile itiraz eder ve fatura iade edilmiş olur. Diğer faturalara e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtı dönülme imkanı bulunmaz iken, Ticari fatura senaryosunda düzenlenen faturalara e-fatura uygulaması üzerinden itiraz mahiyetinde, mali mühür ile imzalı elektronik bir belge üreten yapıyı barındıran "red" yanıtı dönülebilmektedir. Düzenlenmiş ve alıcısının posta kutusuna başarılı şekilde iletilmiş e-Fatura, itiraz halinde alıcı ile satıcı arasındaki hukuki ihtilaf süreci tamamlanıncaya kadar geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Alıcı tarafın hukuki ihtilafa (itiraza) konu hususlarının, satıcı tarafından yasal ve zorunlu olarak yerine getirilmesi için itirazın Türk Ticaret Kanununun 21'inci maddesinde belirtilen sürede yapılması gerektiği açıktır. Süresinden sonra gerek e-fatura uygulaması üzerinden "red" yanıtı ile gerekse harici yollar ile yapılan itirazların satıcı tarafından kabul edilme zorunluluğu bulunmamakta olup düzenlenmiş e-faturanın taraflar arasındaki işlemlere dayanak teşkil etmesine hukuki bir engel bulunmamaktadır. Somut olayda davacı tarafın, davalıya tanzim etmiş olduğu ve davanın dayanağını teşkil eden “Ticari Fatura Senaryosu” ile düzenlenmiş tebliğ edilmiş geçerli bir e-faturadır. Davalı borçlunun bu faturayı kabul etmediği hakkındaki ispat külfeti davalıya aittir. Davaya konu olan faturalara davalının Türk Ticaret Kanununun 21'inci maddesinde belirtilen 8 (sekiz) günlük süre içerisinde itiraz etmediğinden faturaları tebliğ almış olduğu kabul edilmiştir.
Davacı tarafça, davalıya faturaların gönderdiğine dair log kayıtları sunulmuştur.
Davacı alacaklı takip talebinde takip tarihi itibariyle 4.152,94 TL işlemiş faiz talep etmekle birlikte davayı 59.182,83 TL asıl alacak üzerinden açmıştır.
Davacı şirketin ticari defterlerinin TTK ilgili hükümlerine göre delil niteliğine haiz olduğu, davacının elektronik sistemine kayıtlı ve faturaları e-fatura ile “Ticari Fatura Senaryosu” ile müşterilerine gönderdiği, ticari fatura senaryosu ile kesilen faturaların alıcısına tebliğ edildikleri ve bu faturalara itirazın Türk Ticaret Kanununun 18'inci maddesinde belirtilen harici yöntemlerle (noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile) mümkün olduğu, davalı tarafça Türk Ticaret Kanununun 21'inci maddesinde belirtilen 8 (sekiz) günlük itiraz süresine içerisinde faturalara itiraz ettiğine dair delil sunulamadığından e-faturaların ve içeriklerinin davalı alıcı tarafından kabul edilmiş olduğu sonucuna varılarak davalının davacıya 59.182,83 TL borçlu olduğu ve 59.182,83 TL alacağına takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun gereği yıllık %10,75 oranından başlayacak değişen oranlarda avans faiz oranından faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmış, davalı tarafından ... 17. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 59.182,83 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile davalı tarafından ... 17. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 59.182,83 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 4.042,77 TL ilam harcından peşin yatırılan 714,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.327,98 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 714,79 TL peşin harç, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 482,00 TL tebligat ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 4876,69 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır