T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/344 Esas
KARAR NO : 2025/597
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 23/05/2023
KARAR TARİHİ : 23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirketin uluslararası hava taşıma hizmeti vermekte olup, davalı tarafa da aralarındaki cari hesap ilişkisine istinaden vermiş olduğu taşıma hizmeti sonucu keşide edilen 37 adet fatura düzenlendiğini, davalının borcunu ödememesi üzerine davalı şirket aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davanın kabulüne, takibe kötü niyetli bir şekilde itiraz eden davalının takibe konu itiraza uğrayan 200.332,61 TL alacak ve 7.499,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 207.831,99 TL alacaklarından dolayı ilgili borca, faiz ve ferilerine yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, takip sonrası asıl alacağa avans faizi uygulanması ile alacağın tahsiline, haksız itiraz için alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine ve yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle taraflar arasında bulunan cari hesaplardan 37 adet fatura borcunun ödenmediğini iddia ettiğini, anılan iddianın gerçeği yansıtmadığını, dava dilekçesinde tarihleri ve tutarları belirtilen faturaların birçoğuna ilişkin hizmetin ya hiç verilmediğini, ya da ayıplı/eksik ve hatalı olarak sağlandığını, bu kapsamda alacaktan söz edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafından faturalarda belirtilen hizmetin tam ve eksiksiz sunulmadan faturaların gönderildiğini, müvekkilinin de davacı ile aralarında süre gelen cari ilişki güvenine dayanarak hizmetin tamamlanacağı inancı ile faturalara itiraz edilmediğini, ancak faturalarda belirtilen hizmetin müvekkiline sunulmadığı gibi haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, davacı firmanın uluslararası hava taşıma hizmeti vermekte olup, dava konusu faturalar kapsamında kasıtlı olarak iadeler yarattığını ve taşımacılık ücretini daha yüksek bedeller altında sağlamaya çalıştığını, bu hususa ilişkin örnek olarak; fatura konusu ... marka çanta alış faturası ve satış faturası ile birlikte davacı firmaya teslim edildiğini, fakat davacı firmanın Türkiye gümrüğünde kasıtlı/hatalı olarak yüksek tutarda beyanname vererek taşıma konusu eşyanın ülkeye alınmamasına dolayısıyla iadesine neden olduğunu, bu hususun defalarca tekrar ettiğini, dolayısıyla 300 TL taşıma ücreti olan ürünü davacı firmanın kendi kasti davranışından dolayı müvekkili firmaya 900 TL olarak ücretlendirildiğini, bazı ürünlerin ise gümrüklemesi yapılmasına rağmen üç gün içerisinde teslim edilmesi gerekirken 21-22 günde ancak teslim edildiğini, bu süreçte ürünlerini bekleyen müşterilerin gecikmeden kaynaklı olarak ürünleri teslim almayarak iade ettiklerini, davacının onlarca kusuruna rağmen hizmeti eksik ve kusurlu vermiş olmasına rağmen mahsup yoluna gitmediğini, haksız ve kötü niyetli icra takibi başlattığını, anılan nedenlerle dava konusu faturalara ilişkin gümrük beyannameleri ve kayıtlarının celbini talep ettiklerini, geç ve kusurlu yapılan teslimler nedeniyle taşıması yapıldığı iddia edilen kargoların hareket dökümünün davacı şirketten celbini talep ettiklerini, müvekkili firmanın yukarıda anlatılan eksik ve hatalı hizmetlere rağmen düzgün hizmet verilen faturalara ilişkin ödemeler yaptığını, fakat davacı tarafça bu ödemelerin mahsup edilip edilmediği bilgisinin de verilmediğini belirtmiş olup, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya verilen uluslararası hava taşımacılığı hizmetinin gereği gibi yada ayıplı/eksik/hatalı ifa edilip edilmediği, ayıplı ise süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunulmadığı, davacının ... 17. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı, yetki itirazının yerinde olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davalının yetki itirazı, eldeki davanın para alacağından kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, TBK’nın 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda borcun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer istanbul mahkemeleri ve icra daireleri de yetkili olacağından reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Davaya konu ... 17. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP kayıtlarının çıkartılarak dosyamız içine alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 207.831,99-TL 'lik ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 17/04/2023 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 14/04/2023 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 13/02/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve uluslararası hava taşımacılığı konusunda uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 24/06/2025 tarihli raporda özetle;
"Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan faturaların incelenmesinde, davacı şirket tarafından, davalı şirket adına “35 adedinin taşıma hizmeti | adedinin noter masrafı” açıklaması ile düzenlenen 36 adet toplam 199.921,55 TL tutarlı faturalara ilişkin olduğu, işbu faturaların 199.689,18 TL'lik kısmının takibe konu edildiği, dava dilekçesi ve icra takibinde alacak talebi olarak belirtilen 06.01.2023 tarihli 643,43 TL tutarlı talebe ilişkin dava dosyasına herhangi bir belgenin sunulmadığı, faturaların e-fatura sistemi üzerinden “Temel Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portalı (elektronik sistem) üzerinden davalı tarafa teslim edildiği, ilgili faturanın temel fatura senaryosu olarak düzenlenmiş olması sebebiyle, fatura alıcısının KABUL/RED işlemi uygulayamadığı, faturalar ile ilgili herhangi bir itirazın olması halinde; faturaya karşı yasal süresi (faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gün içerisinde) içerisinde iade faturası düzenleyebileceği veya ihtarname ile iade edebileceği, ancak dosya kapsamında süresinde düzenlenmiş herhangi bir iade faturası veya ihtarnamesinin bulunmadığı görülmüştür.
Raporumuzun 4.a.2.bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davalı şirket defterleri incelemediğinden usul ve hesap incelemesi yapılamamıştır.
Verilen yetki ile, tacir olan davacının defter kayıtları incelenmiş, 2020-2021-2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GIB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, takip konusu yapılan faturaların davacı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, 29.03.2023 icra takip tarihi itibariyle, davacı şirketin kendi defterlerinde 200.332,61 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan 3 adet toplam 125.823,23 TL tutarlı ödeme dekontunun davacı şirket defterlerinde kayıtlı olmaması nedeniyle, bu tutarın düşümü yapıldığında, davacı şirketin takip tarihi itibariyle kendi defterlerinde 73.865,95 TL tutarında alacaklı gözükeceği tespit edilmiştir.
Davacı şirketin, ödemeler düşünce alacaklı gözükeceği 73.865,95 TL tutarlı alacağı oluşturan faturaların tespiti bakımından, davacı defterlerinde sondan geriye doğru gidildiğinde, 11 adet 74.246,71 TL tutarlı faturaların 73.865,95 TL'lik kısmından oluştuğu tespit edilmiştir.
Somut olayda, davanın konusu, davacı şirket tarafından davalı şirkete ifa edilen taşıma hizmeti doğrultusunda düzenlenen faturalardan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkin olduğu,
Davacı şirketin defterlerinde alacaklı gözükeceği 11 adet toplam 73.865,95 TL tutar arasında yer alan 06.01.2023 tarihli 643,43 TL tutarlı faturaya ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığından ispata muhtaç olduğu, diğer 10 adet faturalardan 9 tanesinin taşıma hizmetine ilişkin, 1 tanesinin noter masrafına ilişkin olarak düzenlendiği, faturaların temel fatura olarak düzenlendiği, davalı şirkete elektronik sistem üzerinden teslim edildiği, davalı şirketin faturalara süresinde itiraz veya iade eti dair dosya kapsamına herhangi bir belgenin sunulmamış olması nedeniyle, davacı şirketin fatura içeriği hizmeti ifa ettiğine ilişkin karinelerin oluştuğu, bu kez ispat yükünün davalı şirkete geçtiği, davalı şirketin fatura içeriği taşıma hizmetlerini almadığını, hizmetlerin ayıplı verildiğini veya fatura bedellerini ödediğini ispatlaması gerektiği, dosyaya hizmetin alınmadığı veya ayıplı verildiğine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin 29.03.2023 takip tarihi itibariyle, davalı şirketten 73.222,52 TL (73.865,95-643,43) tutarında alacağını talep edebileceği kanaatlerine ulaşılmıştır.
Davalı yan ile davacı yar arasında sürekli bir taşıma ilişkisi olduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin davalının taşımasını organize ettiği yükler için davacı yanca uluslararası hava kargo taşıma hizmeti sunmak şeklinde olduğu belirlenmektedir. Bu durumda, gümrük ve sair süreçlerde davacı yana isnat edilen hukuka aykırılıkları davacının ispat etmesi gerekmektedir.
Her bir taşımada ayrı ayrı zarar iddiasının ortaya konulması gerekir. Davalı da taşıma organize ettiği için yük ilgililerinin zararı varsa buna davalının katlanması ve bunu davacıya yansıtması söz konusu olabilir. Sırf davacının taşıma sürecinde bir takım aykırılıkların olması, davalının zarara uğradığı ve bunu davacı alacağından mahsup edebileceği manasına gelmez.
Bu çerçevede, davalı yan kendi ticari defterlerinde davacı ile organize ettiği taşımalar için yük ilgililerine tazminat ödemek durumunda kaldığı, iddia ettiği gümrük ve sair süreçlerden zarara katlandığını otaya koyamadığı sürece, davacının gördüğü taşıma hizmetleri için düzenlenen faturalardan borçlu olduğu kabul edilmek gerekir.
7-S O N U Ç: Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişi heyetine verilen görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde;
"A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Verilen yetki ile incelenen davacı şirketin 2020-2021-2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GIB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,
Raporumuzun 4.a.2.bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davalı şirket defterleri incelenemediğinden usul incelemesi yapılamadığı,
B- Hizmet İfasının İspatı ve Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere;
Davacı şirketin dı i Tl adet toplam 73.865,95 TL tutar arasında yer alan 06.01.2023 tarihli 643,43 TL tutarlı faturaya ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığından ispata muhtaç olduğu, diğer 10 adet faturalardan 9 tanesinin taşıma hizmetine ilişkin, 1 tanesinin noter masrafına ilişkin olarak düzenlendiği, faturaların temel fatura olarak düzenlendiği, davalı şirkete elektronik sistem üzerinden teslim edildiği, davalı şirketin faturalara süresinde itiraz veya iade ettiğine dair dosya kapsamına herhangi bir belgenin sunulmamış olması nedeniyle, davacı şirketin fatura içeriği hizmeti ifa ettiğine ilişkin karinelerin oluştuğu, bu kez ispat yükünün davalı şirkete geçtiği, davalı şirketin fatura içeriği taşıma hizmetlerini almadığını, hizmetlerin ayıplı verildiğini veya fatura bedellerini ödediğini ispatlaması gerektiği, dosyaya hizmetin alınmadığı veya ayıplı verildiğine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin 29.03.2023 takip tarihi itibariyle, davalı şirketten 73.222,52 TL (73.865,95-643,43) tutarında alacağını talep edebileceği,
C-Davalının Ayıp İddiası Yönünden
Davalının kendi ticari defterlerinde yük ilgilileri için katlandığı zarar ve ödediği tazminat hususları ortaya konulmadığı sürece davacının düzenlediği taşıma faturalarından borçlu olduğunun değerlendirildiği, bu nedenle davacının kendi ticari defterleri ile uyumlu iş görme alacağını davalıdan talep edebileceği,
D-FAİZ: Raporumuzun 5-Faiz bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davacı şirketin talep edebileceği 73.222,52 TL tutarlı alacağa takip öncesinde 1.993,27 TL işlemiş faiz hesaplandığı,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 03/12/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 22/04/2025 tarihli ek raporda özetle;
"Davacı ticari defterlerinde davalının üç (3) ödeme dekontuna konu ödemelerin ek raporun 3.a maddesinde detaylı olarak açıklandığı üzere davacı kayıtlarında ver aldığı bu nedenle davacının takibe de konu ettiği cari hesaptan kaynaklı 200.332,61 TL alacaklı olduğu, ANCAK kök raporda da belirtildiği üzere 06.01.2023 tarihli 643,43 TL tutarlı faturaya ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığından ispata muhtaç olduğu, bu tutarın davacı alacağından mahsubunun gerektiği, sonuç olarak davacının davalı şirketten 199.689,18 TL (200.332,61 TL -643,43 TL) tutarında alacağını talep edebileceği,
Kök raporda yer alan asıl alacak tutarı için hesaplanan faiz ile ilgili de yeniden hesaplama yapıldığında davacının 199.689,18 TL'lik alacağı için davacının 6.689,78 TL faiz alacağının olduğu,
Gümrük sürecinde zarar iddiasının da sabit olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kök ve ek raporun hüküm kurmaya elverişli şekilde düzenlendiği, Mahkememizce itibar edilebilir bulunduğu, raporda yapılan tespitlere göre, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını haiz olduğu, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı, davacı şirketin defterlerinde alacaklı gözükeceği 11 adet toplam 73.865,95 TL tutar arasında yer alan 06.01.2023 tarihli 643,43 TL tutarlı faturaya ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmadığından ispata muhtaç olduğu, diğer 10 adet faturalardan 9 tanesinin taşıma hizmetine ilişkin, 1 tanesinin noter masrafına ilişkin olarak düzenlendiği, faturaların temel fatura olarak düzenlendiği, davalı şirkete elektronik sistem üzerinden teslim edildiği, davalı şirketin faturalara süresinde itiraz veya iade etiğine dair dosya kapsamına herhangi bir belgenin sunulmamış olması ve davalı tarafça defterleri sunulmayarak ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulünün gerektiği anlaşıldığından (Ankara BAM 27. HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı) HMK'nın 222.maddesi de nazara alınarak davacının fatura alacağı nedeniyle dava açmakta haklı olduğu kanaatiyle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile davalının ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 199.689,18-TL asıl alacak ve 6.689,78-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak miktarı likit olduğundan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 199.689,18-TL asıl alacak ve 6.689,78-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 14.097,75 TL harçtan peşin alınan 2.510,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.587,65 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Peşin alınan 2.510,10 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 3.098,19-TL sinin davalıdan geriye kalan 21,81 TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 33.020,63 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 1.453,03 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 25,60-TL vekalet harcı, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti, 103,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 12.308,50 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 12.222,45 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 23/09/2025
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır