T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/374 Esas
KARAR NO : 2024/708
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 02/06/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili kurum ile davalı şirket arasında hizmet alımına ait sözleşme imzalandığını, söz konusu firmada görev yapan ve işten ayrılan ...'ın idareye dava açarak işçilik alacağını talep ettiğini, açlıan dava sonucu ... 5. İş Mahkemesinin...esas ...karar sayılı kararıyla asıl işveren ve alt işverenden müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedildiğini, bu sebeple ...'ca açılan icra dosyasına müvekkili idare tarafından ödeme yapıldığını, ancak müvekkili kurum ile diğer davalı arasında yapılan ihale sözleşmesine ekli şartnamelerde söz konusu işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatı ile davalı şirketlerin sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenlerle davalı firmaların işçisi olan ...'ın ... 5. İş Mahkemesi'nde işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davaya istinaden kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, resmi tatil çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, dava vekalet ücreti, yargılama gideri ve faizler olmak üzere ... 4. İcra Dairesi... Esas sayılı icra dosyasına ödenen 82.104,84 TL tutarın müvekkili kurumun ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Bu davaya konu olayda davacı tarafın, dava dışı bir işçinin işçilik alacağından doğan tüm haklarını ödediğini ve bu haklardan kendisinin sorumlu olmadığını iddia ederek taraflarına dava açıldığını, ancak 4857 sayılı İş Kanunu 2. Maddesi uyarınca bir işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerini veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerini, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştırılan diğer işverene verebileceğini, bu düzenleme kapsamında davacı tarafın herkesi kullandığını, metrobüs araçlarının temizlik ve diğer işlemlerini asıl işveren olarak alt işverene devrettiğini, metrobüs temizlik işlemlerini çalıştığı süre boyunca düzenli şekilde yapan müvekkilinin, işini gereği gibi yerine getirmesine rağmen asıl işverenin 1 gün içinde verdiği karar ile tüm yetkilerinin müvekkili şirketten alındığını, yeni şirkete geçirildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketin bi anda yüzlerce çalışanını doğrudan davacı tarafin kusuru sebebiyle kaybettiğini, tabiri caizse ortada dımdızlak kaldığını, dava dışı ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ...Karar nolu dosyasında da bu alt işverenlik ilişkisinin kabul edildiğini, buna göre " ... Yine davalılar arasında organik ilişki değerlendirilmiş, davalı ... işletmelerinin asıl işveren diğer davalının alt işveren olup her ikisinin de müşterek ve müteselsil sorumlu oldukları kabul edilmiştir" denildiğini, bu kapsamda davacı tarafın kendi kusuru sebebiyle müvekkili şirketin milyonlarca lira zarara uğradığını, ödemiş olduğu bedelleri asıl işveren olarak sorumluluk kapsamında yapılan ödeme olduğunu, müvekkili şirketin hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, mesnetsiz iddialarına dayanan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporunun dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ... 5. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası doğrultusunda dava dışı işçiye yaptığı ödemelerin rücuen tahsilini isteyip isteyemeyeceği ve miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 4.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; alacaklı ... tarafından Borçlular davacı ve davalı şirket aleyhine toplam 68.298,89-TL toplam alacak için takip talebinde bulunduğu,ödeme emrinin borçlu ...'ye 13/07/2021 tarihinde tebliğ olduğu görülmüştür.
Davaya konu ... 5. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacının ... ve davalının (...ŞİRKETİ ihbar olunanın ... TİC A.Ş ORTAKLIĞI olduğu, dava konusunun işçilik ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olduğu, dava tarihinin 25.08.2020 olduğu,11.06.2021 tarihli gerekçeli kararında belirtildiği üzere; Hizmet Süresinin 12.09.2008-23.08.2019 tarihleri arası için 10 Yıl 11 Ay 10 Gün olarak hesapladığı; Kıdem tazminatının 31.451,55 TL olarak hesaplandığı, İhbar tazminatının 4.552,58 TL olarak hesaplandığı, Yıllık izin ücreti 414,00 TL olarak hesaplandığı; Resmi tatil çalışma ücreti alacağı 1.041,03 TL olarak hesaplandığı; Yargılama gideri 1.627,15 TL ve vekalet ücretinin 5.618,87 TL olarak hesaplandığı, karar istinaf yoluna başvurulmadığından kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizin 14/11/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 19/01/2024 tarihli raporda özetle;
"Her ne kadar hizmet bilgileri dökümünde dava dışı şirketler yer almış olsa da; dava dilekçesinde yer alan şirket bakımından hesaplama yapılmıştır. Ayrıca alt işverenler bünyesinde çalışan dava dışı işçinin tazminat ödemelerine dair dosyaya sözleşme veya teknik şartname ibraz edilmemiş olduğundan olması dolaysıyla sözleşme veya teknik şartnamelerde tazminat alacağından kaynaklanan sorumluluğa dair açık hüküm bulunup bulunmadığı belli olmadığından; ve her ne kadar Yargıtay'ın alt işverenlerin %100 sorumluluğu olduğu yerleşik olsa da; davacı ve diğer davalılar ile birlikte 50 ( yarı yarıya ) sorumlu olduklarına dair hesap dosyaya sunulmuştur.
Hizmet süresi ve davaya esas olan 12.09.2008-23.08.2019 tarihleri arasında yer alan SGK dökümüne göre yukarıda belirtilen dava dışı şirketlerin sorumluluğu bulunsa da davalı şirketin sorumluluğu aşağıda yer alan tabloda yer almaktadır.¸
Rücu davalarında ve müteselsil sorumluluk davalarında rücu hakkının doğduğu an olan ödeme yapıldığı tarihten itibaren faiz işletilebileceği ve Yargıtay kararlarında tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi işletilmesi gerektiğine yönelik kararlar yerleşik durumda olup; davacı tarafında dava dilekçesinde ticari faiz talebinde bulunulduğu" sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 02/06/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 18/07/2024 tarihli ek raporda özetle;
"Tüm dosya muhteviyatı teker teker incelenmiş olup; davaya esas olan davalı firmaların işçisi olan ...’ın ... 5. İş Mahkemesi’nde işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davaya istinaden kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, resmi tatil çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, dava vekalet ücreti, yargılama gideri ve faizler olmak üzere ... 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyasına ödenen 82.104,84 TL bakımından dosya incelenmiştir.
Yargıtay’ın alt işverenlerin %100 sorumluluğu olduğu yerleşik olsa da; davacı ve diğer davalılar ile birlikte %50 ( yarı yarıya ) sorumlu olduklarına dair hesapta dosyaya sunulmuştur." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ayrıntılı, açıklayıcı ve dosya kapsamına uygun şekilde düzenlendiği anlaşılan bilirkişi raporunun Mahkememizce yeterli görülüp itibar edildiği, buna göre davacının dava dışı işçiye ödendiği anlaşılan işçilik alacakları ile kıdem ve ihbar tazminatı yönünden davacının davalıdan rücu talep hakkının bulunduğu, ancak taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerde işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair açık bir düzenleme bulunmadığından davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep hakkının bulunduğu kanaatine varılarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar doğrultusunda davanın kabulü ile toplam 82.104,84-TL rücu alacağının son ödeme tarihi olan 10/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile, toplam 82.104,84-TL rücu alacağının son ödeme tarihi olan 10/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 5.608,58 TL harçtan peşin alınan 1.402,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.206,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 25,60-TL vekalet harcı, 1.402,15 TL peşin harç, 4.200,00 TL bilirkişi ücreti, 581,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 6.388,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 03/12/2024
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır