T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/427 Esas
KARAR NO : 2025/559
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/06/2023
KARAR TARİHİ : 12/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 26/06/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 29.06.2021 günü Halkalı mevkiinde ...ye ait trenin sürücü ... yönetimindeki davacı şirkete ait ... plakalı çekici ve buna bağlı... plakalı dorseye çarparak hasar verdiğini, kazanın meydana geldiği geçitte güvenliği sağlamak amaçlı herhangi bir bariyer, uyarı işareti veya bir güvenlik görevlisinin olmadığını, bu hususun ... Polis Merkezi Amirliği tarafından düzenlenen tutanakla da sabit olduğunu, kaza yerinin bakımından gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasından ...nin sorumlu olduğunu, olayda ...nin kusurlu olduğunu, kusur oranının belirlenmesi için .... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin...D.İş sayılı dosyasından yapılan inceleme sonucu ...nin % 40 kusurlu bulunduğunu, zarar gören dorsenin değerinin 197.666,00 TL olarak belirlendiğini, rapora itirazlarının reddedildiğini, bu nedenle dorsenın rayiç bedelinin ve davalı ...nin kusurunun yeniden belirlenmesi gerektiğini, kazada davalı ...nin sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açılmışsa da yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 8 gün içinde ödeme yapması gerektiğini, bundan sonrası için faiz işletilmesi gerektiğini, 2003 tarihli Yargıtay kararında demiryolları idaresinin gerekli tedbirleri alması gerektiğinin belirtildiğini, KTKnın 85. Maddesine göre de bir motorlu taşıtı işetenin zararı karşılaması gerektiğini belirtmiş ve davanın kabulünü ve davacı zararının kusur oranına göre davalıdan faiziyle birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili 17/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; olayın meydana geldiği yollar üzerinden karayolu araçlarının geçişi için yapılmış beton geçiş noktasına yaklaşırken gidiş yönüne göre sağ tarafa ve yola 1,5 m geçiş noktasına 1,5 m yakınlıkta demiryoluna paralel şekilde iki katlı dizilmiş konteynerlerin arkasında...plakalı çekici ve ...plakalı dorseli konteyner yüklü TIRın aniden ve kontrolsüz şekilde manevra dizisinin önüne çıktığını, tren teşkil işçisinin ani reaksiyonla fren yaptığını ve duruş için yeterli mesafe kalmaması nedeniyle çarptığını, dizi sonundaki vagonun TIRın dorsesinin arka kısmına çarptığını, yaklaşık 50 m sonra durduğunu, vagonun son basamağında görevli ... bu sırada şiddetli sarsıntıda öne doğru savrulduğunu ve göğsünün basamak tutamağına çarptığını, tren dizisinde h asar oluştuğunu, kazayla ilgili olarak ... aynı yönde ifade verdiğini, tanık ... ifadesinde telsizden seslendiğini, dizinin frene geçiş durduğunu, ... yerde yattığını, konteynerlerin görüşü kısıtlaması nedeniyle bu tür tehlikelere neden olduğunu söylediğini, Tahkikat Raporunda belirtilen kaza nedeni olarak ... Gümrüklü Ambarlar sahasında hiçbir emniyet tedbiri ve işaretlemesi bulunmayan karayolu araç geçiş noktalarının bulunduğu, gerek TIRların gerekse yükleme araçlarının kontrolsüz hareket ettikleri, olayda TIR sürücüsünün 3 yollu bir demiryolu üzerinden geçiş yapmadan önce hiçbir kontrol ve gözlem yapmadan demiryoluna girdiğini, ancak demiryolunun içine girdikten sonra trenin gelişini fark ettiğini, tren teşkil görevlisinin hemen fren yaptığını ancak kazayı önleyemediğini, davacı çalışanı sürücü ...aniden ve kontrolsüz bir şekilde demiryoluna çıkması nedeniyle kazanın meydana geldiğinin belirlendiğini, olayda davacıya ait aracın sürücüsünün % 100 oranında tamamen kusurlu olduğunu, davacının tüm taleplerinin reddinin gerektiğini, maddi zarar iddiasının haklı nedenlere dayanmadığını, bu nedenle davacı taleplerinin reddinin gerektiğini, tazminat taleplerine ilişkin olarak reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili 04/08/2023 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça işbu dava konusu olaydan dolayı sorumlu olarak ...gösterildiğini, dava dilekçesinde her ne kadar işbu kurumun sigortacısı olarak davalı şirket gösterilmişse de, bu husus gerçeği yansıtmadığını, nitekim davalı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen poliçe incelendiğinde görüleceği üzere şirketin sigortalısı dava dışı ...A.Ş. Olduğunu, dolayısı ile davalı şirketin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, bu kapsamda işbu davanın sigorta şirketi açısından reddi gerektiğini, davacı tarafça “29.06.2021 tarihinde, Halkalı mevkiinde, ...’ne ait tren, ... bünyesinde çalışan ...’ın idaresi altında olan sigorta şirketinin ... Şirketi adına kayıtlı ... çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı dorseye çarparak maddi hasarlı kazaya sebebiyet vermiştir.” denilmek suretiyle, işbu dava ikame edildiğini, davacı tarafça sunulan belgelerde dahi açıkça görüleceği üzere, bahsi geçen kaza nedeniyle sigorta şirketin sigortalısının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafça ... 12. ATM’nin ... D.İŞ dosyası nezdinde kusur ve hasar miktarına ilişkin tespit raporu aldırıldığını, aleyhe hüküm kurulacak olunması halinde teminat limiti ve muafiyet tenzilinin gözetilmesine, aleyhe hüküm kurulması halinde dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulmamıza, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... A.Ş Genel Müdürlüğü vekili 23/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda müvekkili şirkete ait lokomotif hasar görmüş olup, hasar bedelinin ödenmesi davacıdan talep edildiğini, ödenmemesi üzerine taraflarınca davacı ... ve tır sürücüsü dava dışı ... aleyhinde icra takibi başlatıldığını, ... 15. İcra Dairesi ...E. Sayılı icra takibi davacının itirazları üzerine durduğunu, söz konusu kazada; makinist personel gerek korna çalarak gerek seri fren yaparak çarpışmaya engel olmaya çalışmışsa da tırın bariyersiz geçide kontrolsüz girmesi ve geçiş üstünlüğüne aykırı hareket etmesi sonucu dava konusu kaza gerçekleştiğini, dava konusu kazada asli kusurlu; aracın işleteni olduklarından davacı... ve araç sürücüsü dava dışı ... olduğunu, mahkemenizin aksi kanaatte olması ve güvenlik önlemlerinin yetersizliği ekseninde hüküm kurulacak olmasın halinde de; ilgili gar sahasının mülkiyeti davalı ... Müdürlüğü'ne ait olduğunu, alanın güvenliğinden de sorumlu olan davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü olduğunu, müvekkilinin ... ile davalı ... ayrı tüzel kişilikleri haiz iki ayrı kurumdur. İlgili istasyon ve gar sahalarını mülkiyeti ve işletmesinden ... sorumlu olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, ... ... Soruşturma sayılı dosyası, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası, araç tescil ve mülkiyet kayıtları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
07/06/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "1.Dava konusu kazanın meydana gelişinde davacı şirkete ait aracın sürücüsü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu,2.Davalılardan ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait tren makinistinin kusursuz olduğu, 3.Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
11/04/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "Dava konusu kazanın meydana gelişinde davacı şirkete ait aracın sürücüsü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, Davalılardan ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait tren makinistinin kusursuz olduğu, Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, 29/06/2021 tarihli kaza nedeniyle uğranılan zararının tazmini davasıdır.
Huzurdaki davanın, 29.06.2021 tarihinde Halkalı mevkiinde ...'ye ait trenin sürücüsü dava dışı ... yönetimindeki davacı şirkete ait ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorseye çarpması neticesinde meydana gelen kaza nedeniyle oluşan zararın tazmini amacıyla açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereğince davalı ...'nün işleten olarak sorumluluğuna dayanılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 106. maddesindeki "Genel ve katma bütçeli kuruluşlara, İl Özel İdareleri ve belediyelere ve kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı bu kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır." ve 110. maddesindeki (Değişik: 11/01/2011-6099/14 md.) "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır." hükümleri gereğince işbu davada davalı... Müdürlüğü bakımından adli yargının görevli olduğu ve Mahkememizin de yargılamaya muktedir olduğu anlaşılmakla görev yönünden yapılan itirazlar reddedilmiştir.
Demiryolu Hemzemin Geçitlerinde Alınacak Tedbirler ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin "Demiryolu hemzemin geçitleri ile yaklaşım yollarının yapımı, bakımı ve işletilmesi" başlıklı 5/1.maddesinde; "Demiryolu hemzemin geçitlerinde, hemzemin geçit kaplamasının bitiminden sonraki, demiryolu hemzemin geçidini kesen karayoluna ait yaklaşım yolları ile karayolu kullanıcılarına yönelik işaretlerin ve karayoluna ait akıllı ulaşım sistemlerinin yapım, bakım, onarım, işletilmeleri ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasından karayolunun bağlı olduğu kurum veya kuruluş sorumludur." hükmü amir olmakla husumet yönünden yapılan itirazların da reddi gerekmiştir.
Meydana gelen kaza nedeniyle ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasında kusur ve hasar tespiti yaptırıldığı, 21.02.2022 bilirkişi raporunda zarar gören dorsenin Şubat 2022 rayiç bedelinin 197.666 TL olduğu, 11.06.2022 bilirkişi raporunda ...'nin %40 kusurlu olduğu tespitlerinin yapıldığı, hazırlanan raporlara itirazların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce ... 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasının da tetkik edilerek, dava konusu tren kazasının meydana geldiği alanda yerinde inceleme de yapılarak, tarafların kusur durumunun tespiti ile kazada zarar gören dorsenin olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle dorsede meydana gelen zararın, kazaya karışan tarafların kusur durumunun tespiti, varsa davalıların tazminatın hangi miktarından hangi oranda sorumlu olduğu ile alacak kalemlerinin sigorta şirketi bakımından sorumluluğunun olup olmadığı hususunda rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
07/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı şirkete ait tırın sürücüsü ..., hemzemin geçide girmeden önce durmamış, yolu dinlememiş, yola bakmamış ve mevcut hızıyla frensiz şekilde hemzemin geçide girmiştir. Araç hemzemin geçide girer girmez trenle çarpıştığına göre sürücü ... demiryolunu hiç kontrol etmediği, kontrol etmesi halinde treni rahatlıkla görebileceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle kazanın meydana gelişinde sürücü ... % 100 oranında tamamen kusurludur.
Tren makinisti ... ise, geçiş önceliğine sahip olduğu hemzemin geçitte normal hızla seyrettiğinden ve hemzemin geçide yaklaşırken seri korna çaldığından ve aracı görür görmez seri fren tedbiri almasına rağmen olayı önleyemediğinden olayda kusursuzdur.
Dava konusu kazanın meydana gelişinde davacı şirkete ait aracın sürücüsü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davalılardan ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait tren makinistinin kusursuz olduğu, davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," yönünde rapor hazırlanmıştır.
Hazırlanan rapora itiraz üzerine hazırlanan 11/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda ; "Kök raporda belirtildiği üzere kaza yerinde hemzemin geçit bulunmakta olup hemzemin geçitlerde geçiş önceliği ray üzerinde seyreden araca aittir. Dava konusu kazada da davalıya ait TIR sürücüsünün demiryolu üzerine geçmeden önce tren olup olmadığını kontrol etmesi gerekirken bu kurala uymadığından, asli kusurludur. Demiryolu üzerinde seyreden tren dizisinin başka bir yoldan gitmesi mümkün olmadığına, ayrıca tren dizisinin düşük hızla ve ani fren yapması halinde dahi en az 50 m. sonra durabileceği dikkate alındığında, kök rapordaki kusur değerlendirmesinin doğru ve isabetli olduğu, çarpışan araçların tür ve yapılarıyla uyumlu olduğu tekrar tespit edilmiştir. Bu nedenle kök raporda gerek kusur ve hasar ve gerekse sorumluluk yönünden yapılan tüm değerlendirmelerin geçerli olduğu tekrar tespit edilmiştir.
Dava konusu kazanın meydana gelişinde davacı şirkete ait aracın sürücüsü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, Davalılardan ... Müdürlüğüne ait tren makinistinin kusursuz olduğu, Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği bir maddi zararının olmadığı," belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; davacı araç sürücüsü ...'ın, hemzemin geçide girmeden önce durmadığı, yolu dinlemediği, yola bakmadığı ve mevcut hızıyla frensiz şekilde hemzemin geçide girdiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Zira olay örgüsünde aracın hemzemin geçide girer girmez trenle çarpıştığı anlaşılmakla davacı araç sürücüsü ...'ın demiryolunu hiç kontrol etmediği ve doğrudan geçmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Nitekim ani gelişen olay nedeniyle tren makinisti ...'ın ise, geçiş önceliğine sahip olduğu hemzemin geçitte normal hızla seyrettiği ve hemzemin geçide yaklaşırken seri korna çaldığından ve aracı görür görmez seri fren tedbiri almasına rağmen olayı önleyemediği anlaşılmakla olaya ilişkin kusurunun olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda olaya uygun ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda kazanın meydana gelişinde davacı araç sürücüsü ...'ın % 100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait tren makinistinin kusursuz olduğu anlaşılmakla açılan davanın reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, alınan 1.350,26 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 734,86 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/09/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır