T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/436 Esas
KARAR NO: 2024/214
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/08/2016
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili 113.626,00 TL fatura alacağına ilişkin, 03.08.2016 tarihinde .... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ilgili borç müvekkili ile davalı (borçlu) arasında var olan ticari ilişkiye dayanmakta olup, müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanmış sözleşmenin ekte sunulduğunu, müvekkili şirket sözleşmeye konu işi zamanında ve sözleşmeye uygun şekilde ifa etmiş ve ifanın gereği gibi olduğuna dair taraflar arasında, teslim tutanağı dahi imzalandığını, müvekkili sözleşmeye konu edimini zamanında ve gereği gibi ifa ettiği halde, davalının müvekkiline ödemesini eksik yaptığını ve dava konusu icra takibine itiraz ettiğini, müvekkili şirketin icra takibine konu 2 adet fatura kestiğini ve bu faturaları usulüne uygun şekilde davalıya tebliğ ettiğini, müvekkilinin kestiği 12.04.2016 tarihli ve toplam 106.200 TL tutarlı faturaya karşılık davalı kısmi ödeme yapmış ve bu fatura ile ilgili davalının müvekkili şirkete 53.200 TL bakiye borcu kaldığını, 25.07.2016 tarihli fatura davalıya noter kanalıyla tebliğ edilmiş, ancak davalı ödeme yapmadığı gibi icra takibine sırf ödeme yapmamak kastıyla itiraz ettiğini, davalı (borçlu) 12.04.2016 tarihli faturayı ticari defterlerine kayıt etmiş ve bu faturaya dair kısmi ödeme yapmış ancak 25.07.2016 tarihli faturayı müvekkili şirkete iade etmiş ve icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenle davanın kabulü ile davalı tarafın %20 kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine ve vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyası, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, fatura alacağından kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca tarafların edimini gereği gibi yerine getirip getirmediği, davacının ... 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyası dosya arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 03/08/2016 tarihinde faturadan kaynaklı 53.200,00 TL 12.04.2016 tarih ve 000518 nolu fatura, 1.396,50 TL Geçmiş Gün Faizi, 59.000,00 TL 25.07.2016 tarih ve 000533 nolu fatura, 29,50 TL Geçmiş Gün Faizi olmak üzere toplam 113.626,00 TL 'lik ilamsız takipte bulunulduğu, ödeme emrinin borçluya 10/08/2016 tarihinde tebliğ olduğu,davalı borçlu 12/08/2016 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 07/07/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali müşavir, akit uzmanı ve İnşaat Mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 19/02/2018 teslim tarihli raporda özetle; a) Davacı şirket ticari defterlerinin açılış tasdiki süresinde yapıldığı, kapanış tasdiki yapılmadığı ve defterlerin delil niteliği taşımadığı, Davalı şirket ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiki süresinde yapıldığı, defterlerin birbirini teyit ettiği ve defterlerin delil niteliği taşıdığı, b) Davacı şirket, ticari defterlerinde davalı taraftan 88.858,09 TL alacaklı olduğu, Davacı şirket defterlerine göre, 165.200,00 TL tutarlık iki fatura düzenlediği, davalı da fatura karşılığında 76.341,91 TL ödeme yaptığı, c) Davalı şirket ticari defterlerinde, takip ve dava tarihi itibariyle davacı şirket alacağına rastlanılmadığı, defterlere göre davacı şirket alacağı ödendiği, Davacı şirketin, okunmayan icra takibine konu 533 nolu faturasına, davalı şirket ticari defterlerinde rastlanılmadığı, yani davalı defterlerine işlemediği, d) Davacının davalıdan 88.858,09 TL bakiye alacak hakkının bulunduğu, davalının aleyhine vaki icra takibine itirazının işbu meblağ (88.858,09 TL) ile sınırlı olmak üzere kaldırılması gerektiği, davacının bunun üzerindeki talebinin dayanağının bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizin 23/03/2018 tarihli ara kararı gereğince rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin itirazlarını değerlendirmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 08/06/2018 teslim tarihli raporda özetle; a) Davacı tarafın kök rapora itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği belgelerin incelenmesi ve değerlendirmesinde;- Davacı şirketin 65.206,89 ( 120 Alıcılar Hesabındaki alacağı 88.858,09 TL- 320 Satıcılar Hesabındaki borcu (-) 23.651,20 TL ( 2015 yılından devir)) TL alacaklı olduğu,b) - Davacının davalıdan 65.206,89 TL bakiye alacak hakkının bulunduğu, davalının aleyhine vaki icra takibine itirazının işbu meblağ (65.206,89 TL) ile sınırlı olmak üzere kaldırılması gerektiği, davacının bunun üzerindeki talebinin dayanağının bulunmadığı,Tarafların kök rapora vaki itirazlarının raporda davacının talep edebilecek alacak tutarı haricinde herhangi bir değişiklik gerektirmediği, oradaki tespit ve görüşlerin aynen muhafazası icap ettiği yönünde yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizin 12/10/2018 tarihli ara kararı gereğince rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin itirazlarını değerlendirmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 04/09/2019 teslim tarihli ek raporda özetle; Tarafların kök rapora vaki beyan ve itirazlarının, raporda herhangi bir değişiklik gerektirmediği, ek rapordaki tespit ve görüşlerin aynen muhafaza edilmesi icap ettiği yönünde yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemeleri ve yargılama sonucunda 25/10/2019 tarih, 2016/859 Esas, 2019/953 karar sayılı kararımız ile; "... yüklenici davacı tarafından davalı ile aralarında yapılan 14/01/2016 (20/01/2016) tarihli sözleşme konusu işin yapımı konusunda KDV hariç taraflar arasında 140.000,00 TL üzerinden anlaşıldığı, işin 23/03/2016 tarihinde tamamlanarak teslim edildiği, davacının bu işe ilişkin olarak kesilmiş ve ödenmemiş iki adet faturaya istinaden ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... takip nolu icra dosyasında toplam faiz dahil 113.626,00 TL üzerinden takip başlattığı, davalının borcu olmadığından bahisle itiraz ettiği, davalının süresi içinde cevap vermediği, ancak yargılama sırasında bilirkişi raporuna konu alacaklısı davacı şirket olan 15/01/2016 keşide tarihli ve 29/01/2016 ve 22/01/2016 vade tarihli 2 adet bono aslını sundukları ve buna göre ödeme yapıldığını sundukları, davacı tarafın bonolara ilişkin ödeme yapılmakla birlikte bunun daha önceki hukuki ilişkilere ait olduğunun iddia edildiği, davacının defterlerinin kapanış tasdikinin yapılmaması nedeniyle delil niteliği taşımadığı, davalının defterlerinin hukuka uygun tutulduğu, defter kayıtlarına göre davalı defterlerinde borç görünmediği, alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre ise davacının sırasıyla 88.858,09 TL, ek rapor sonucuna göre ise 65.206,89 TL alacaklı göründüğü, ancak yukarıda belirtildiği şekilde düzenleme tarihleri itibariyle ayrıca davacı tarafçada ödeme yapıldığı, kabul edilen toplamda bonolara ilişkin 100.000,00 TL'lik ödemelerinde sözleşme tarihi kapsamında ve davalının başka alacağa istinaden yapılmış ödeme olduğuna ilişkin iddiasını ispatlayamamış olması nedeniyle davacının ödenmemiş alacağının olmadığının kabulüyle davanın reddine" dair karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 25/10/2019 tarih, 2016/859 Esas, 2019/953 karar sayılı kararın istinaf edilmesi üzerine dosyamız İstanbul BAM 15. Hukuk Dairesine gönderilmiş, İstanbul BAM 15. Hukuk Dairesinin 23/05/2023 tarih 2020/821 esas 2023/589 karar sayılı kararı ile;
"...Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Taraflar arasında imzalanan 20.01.2016 tarihli sözleşme ile ... Fabrikasında 4 etaptan oluşan sifonik sistem işlerinin anahtar teslimi olarak 140.000,00 TL + KDV bedel karşılığında yapılması kararlaştırılmıştır.
Somut olayda, taraflar arasında eser sözleşmesi imzalanmış olup, sözleşme gereğince davacının edimini tamamlayıp teslim ettiği, bir kısım iş bedelinin ödendiği, ancak bakiye iş bedelinin ödenmediği anlaşılmaktadır. Davalı taraf yargılama aşamasında 15.01.2016 tanzim, 22.01.2016 vade tarihli 50.000,00 TL, 15.01.2016 tanzim ve 29.01.2016 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli iki adet bononun davacı şirket yetkilisi ... tarafından tahsil edildiğini belirterek senetleri mahkeme dosyasına sunmuştur. Davacı taraf senetlerin dava konusu alacak borç ilişkisinden kaynaklanmadığını, davalı ile olan başka bir alacak borç ilişkisi kapsamında olduğunu ve ayrıca yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle savunmanın genişletilmesi yasağına aykırı olduğunu belirterek itiraz etmiştir.
HMK'nın 141.maddesinde "(1) (Değişik:22/7/2020-7251/15 md.) Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez.
(2) İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır." hükmü düzenlenmiştir. Buna göre, ıslah veya karşı tarafın muvafakatı olmadıkça dilekçelerin teatisi aşamasından sonra iddia veya savunma genişletilip değiştirilemez.
Somut olayda, belirtilen aşamalar geçtikten sonra, davalı vekili borcun ödendiğine ilişkin bonoları dosyaya sunmuştur. Buna karşı tarafın muvafakatı olmamakla birlikte, sunulan belgeler borcu sona erdiren nitelikte olduğundan, karşı tarafın muvafakatı olup olmadığına bakılmaksızın, HMK'nın 141.maddesinin istisnası olarak, savunmanın genişletimesi mahiyetinde kabul edilmeyecektir. Borcu sona erdiren deliller yargılamanın her aşamasında dosyaya ibraz edilebilir.
6100 sayılı HMK'nın “Senetle ispat zorunluluğu” başlıklı 200. maddesinde düzenlenen “(1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz. " hükmü gereğince davalı senetle yapıldığı belirtilen ödemenin dava konusu borç için yapılmadığını yazılı delil ile ispat etmek zorundadır.
Bu kapsamda, davalının dosyaya sunduğu delillerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacı taraf iki ayrı senet ile kendilerine ödeme yapıldığını kabul etmiş ise de bu ödemelerin dava konusu alacak için yapılıp yapılmadığını ispat için yazılı bir belge sunulamadığı gibi, tanık dinlenmesini mümkün kılacak yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belge de dosya kapsamında bulunmamaktadır. Ancak, davacı yanca süresi içerisinde verilen delil listesinde açıkça "yemin" deliline dayanıldığı görülmektedir.
O halde, davalı tarafından iki senet ile yapılan ödemenin taraflar arasındaki 20.01.2016 tarihli eser sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı hususunda, davalı tarafa, davacıya yemin teklifinde bulunma hakkının bulunduğu hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur." gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş ve Mahkememizce verilen karar kaldırılarak dosya Mahkememize gönderilmiş, Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilince İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 23/05/2023 tarih 2020/821 esas 2023/589 esas sayılı dosyasında verilen kararın HMK 304 maddesi uyarınca hükmün tashihini talepli dilekçe sunmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 23/05/2023 tarih 2020/821 esas 2023/589 esas sayılı dosyasında verilen ek kararı ile; "...davacı tarafından açılan "davanın yerel mahkemece reddine karar verildiği", davacı tarafın iki ayrı senet ile kendilerine ödeme yapıldığını kabul ettiği, ancak ödemelerin dava konusu borç ilişkisinden kaynaklanmadığını ileri sürdüğü, bu durumda ispat yükünün davacı üzerine geçtiği, davacı tarafça sunulan dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanıldığı, bu kapsamda, söz konusu ödemelerin 20/01/2016 tarihli eser sözleşmesi kapsamında yapılmadığının ispatı bakımından, "davacı tarafa, davalıya yemin teklifinde bulunma hakkının hatırlatılarak" sonucuna göre işlem yapılması gerektiği kanaatine varılarak, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne ve yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir." şeklinde davalı vekilinin hükmün tashihi talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizin 05/12/2023 tarihli celsesinin 1 no.lu ara kararı ile davacı tarafça yemin deliline dayanıldığı bildirilmekle davalı tarafından 2 senet ile yapılan ödemenin taraflar arasındaki 20/01/2016 tarihli eser sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı hususunda, davalı şirket yetkilisi ... adına HMK madde 228/2 kapsamında meşruhatlı davetiye çıkartılmasına karar verilmiş, davacı tarafça sunulan yemin metni davalı şirket temsilcisine HMK m.228 hükümleri doğrultusunda meşruhatlı davetiye ile gönderilmiştir.
HMK'nın 232/2. maddesi uyarınca tüzel kişiye teklif edilen yemin, tüzel kişinin yetkili organı tarafından eda edilir. Bu temsilci yemin konusu işlemin yapıldığı tarihteki değil, yemin teklif edildiği zamanki temsilcisidir (Aynı şekilde Yargıtay 23. HD 2014/3002 E, 2014/8085 K). Bu nedenle yemin konusu vakıalar yemin teklif tarihindeki şirket yetkilisine sorulmuştur.
Mahkememizin 02/04/2024 tarihli celsesinde davalı şirket temsilcisi ...'a yeminin anlam ve önemi hatırlatılarak alınan yeminli beyanında "Bu proje ...'de gerçekleştirilecek olan bir proje idi, ...isimli bir projeydi, yetkilisi bulunduğum şirket tarafından 2 senet ile yapılan ödemeler 20.01.2016 tarihli bu sözleşme kapsamında yapılmıştır" şeklinde beyanda bulunmuş, beyanında ısrar edip etmediği sorulduğunda beyanında ısrar ettiğini belirtmiştir.
Bu kapsamda yapılan açıklamalar, BAM ilamı ve bilirkişi raporunda yapılan tespitler doğrultusunda eldeki davada, iddia ve savunmaya göre, davacı tarafça da ödeme yapıldığı kabul edilen bonolara ilişkin toplam 100.000,00 TL'lik ödemenin dava konusu borç ilişkisinden kaynaklanmadığı ve başka alacağa istinaden yapılan ödeme olduğu hususunda ispat yükü üzerine geçen davacının iddiasını ispatlar kesin delil sunamaması, davalının yemini eda etmesi ile davacı tarafın iddiasının ispata muhtaç kalması karşısında davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 427,60 TL. harcın peşin alınan 1.372,32 TL harçtan mahsubu ile bakiye 944,72 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 18.180,16 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 231,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 02/04/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır