T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/519 Esas
KARAR NO : 2025/171
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 08/08/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ... no.lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ... no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı.... A.Ş.'nin dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, sigortalı firmanın ...'da yerleşik ... şirketine toplam 3 kap 534 adet ve 3.043,80 Kg net ve 3.075 Kg brüt çelik lama ihraç ettiğini, emtianın sigorta ettiren ...Tic. Ltd. Şti. Organizasyonu ile ... sorumluluğunda sigortalının Malatya'daki yerleşik tesislerinden şehirlerarası nakliye aracına yüklenerek ihracat aracına aktarılmak üzere ...Ltd. Şti'nin ...'deki yerleşik deposuna sevk edildiğini, ...'a ulaşan emtianın 29.03.2022 tarihinde buradan ... şirketinin organizasyonu ve ... şirketi sorumluluğunda ... / ... plakalı araca parsiyel olarak yüklenerek ...'ya sevk edildiğini, aracın malikinin davalı fiili taşıyıcı şirket olan ... taşımacılık şirketi olduğunu, ...'da yerleşim ...deposuna ulaşan emtianın yine ... şirketi sorumluluğunda alıcının ... kentindeki tesislerine sevk edildiğini, yapılan incelemede kırık palet içinde 76 adet lamada hasar belirlendiğini, ekli fotoğraflarda görüldüğü üzere malların yükleme sırasında sağlam olduğunun ancak boşaltma sırasında hasarlı olduğunun görüldüğünü, hasarın oluşumunda fiili taşıyıcı ... şirketi ve sigortacısı olarak davalı ... A.Ş.'nin müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, hasar miktarının ekspertiz raporuna göre 42.289,77 TL olduğunu, anılan bedelin davacı tarafından sigortalısına ödendiğini, bu şekilde sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalılara davadan önce başvurulduğunu ancak olumlu cevap verilmemesi üzerine ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, ancak davalıların itiraz edildiğini belirtmiş ve itirazın iptaline takibin devamına ve davalılarn en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu, dava konusu uluslararası taşıma olduğunu ve CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, emtianın 21.04.2022 tarihinde alıcının tesislerine ulaşmasından sonra yapılan kontrollerde 1 palet emtianın hasarlı olduğunun iddia edildiğini, davacının aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, emtianın taşıma zincirinde 2. Sıradaki taşıyıcı ... şirketinin deposunda ve ... şirketinin personelince yüklendiğini, CMR Md. 17.4'e göre yükün gönderici, alıcı veya adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılmasından kaynaklı hasar durumunda taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir denildiğini, dava konusu emtianın ilk olarak şehirler arası taşımanın yapılması için göndericinin Malatya'daki yerleşik tesislerinde göndericinin şirket elemanları tarafından yüklenerek ihracat aracına aktarılmak üzere taşıyıcı ... deposuna getirildiğini ve yine ... personeli tarafından davalı fiili taşıyıcı ... şirketinin aracına yüklenerek ...'daki tesislere sevk edildiğini, taşımanın ... teslim şeklinde verildiğini, emtianın ambalaj ve yüklemesinin şehirler arası taşımacılıkta gönderici şirket tarafından, ihracat aracına yüklenmesinin ise taşıyıcı ... deposunda ... elemanları tarafından yapıldığını, ... teslim şeklinde satıcı sözleşme kurallarına uygun şekilde malı hazırladığını, aynı zamanda hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere ihraç için gerekli her türlü izinleri aldığın, malların ihraç veya teslimden önce farklı bir ülkeye geçişi için gerekli işlemleri tamamladığını, emtianın araca boşaltmaya hazır şekilde alıcı tasarrufuna bırakılarak teslim edildiğini, uygun bir şekilde teslim edildiği ana de emtiaya ait tüm masrafın yapıldığını, davalı şirketlerden ...'ün taşıyıcı ... şirketinin deposunda ve onun elemanlarınca yüklenen istiflenen emtianın sadece ...'ya fiili taşımasını gerçekleştirdiğini, sonuç olarak davalı şirketin ambalaja, istife, yüklemeye ve sabitlemeye herhangi bir müdahalesinin olmadığını, bu nedenle ambalaj, istif veya yüklemeden kaynaklı hasarlardan dolayı bir sorumluluğunun olmadığını, CMR 17/4-b'ye göre malların ambalajlanmadıkları veya fena ambalajlandıkları zaman, mahiyetleri icabı fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanması hallerinde taşıyıcının mesuliyetten ibra edildiğini, ekspertiz raporunda da görüldüğü üzere dava konusu hasarın emtianın diğer ... şirketi tarafından nakliye aracında yola ve yüke uygun şekilde yüklenmemesi istiflenmemesinden kaynaklandığını, bu tespite göre taşınan emtiada meydana gelen hasarın hatalı istifleme, yüklemeden dolayı gerçekleştiğinin açıkça görüldüğünü, davalı ... şirketinin sadece araç sahibi ve fiili taşıyıcı olduğunu ve istifleme ve yüklemeye bir müdahalesinin olmadığını, bu nedenle davalı şirketlerin bir sorumluluğunun olmadığını, malın teslimi sırasında hasar olmadığını, CMR evrakına herhangi bir şerh düşülmediğini, hasarlı emtianın bulunduğu kamyonun davalı şirkete ait olduğunu gösteren bir delil olmadığını, resimlerde araç plakasının dahi belli olmadığını, ayrıca davacı tarafından dosyaya sunulan bir hasar tespit tutanağının da olmadığını, davalı fiili taşıyıcının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, CMR 30/1 ve 30/2'ye göre hasarın ilk teslimde açıkça görülmeyen hallerde 7 gün içinde yazılı bildirilmesi gerektiğini, yüklemenin 26.03.2022'de yapıldığın, emtianın 21.04.2022 tarihinde teslim edildiğini, hasar ihbarının 06.05.2022'de yapıldığını, eksper talebinin 09.05.2022'de evrak üzerinden yapıldığını, emtianın ...'da yerleşik ... Deposuna ulaştığını, buradan da iç nakliye ile alıcının tesislerine götürüldüğünü, bu taşımanın davalı şirketçe yapılmadığını, ayrıca emtianın teslimden 16 gün sonra sigortacısına bildirim yapıldığını, 19 gün sonra eksperin evrak üzerinde inceleme yaptığını, bu durumun dahi emtianın tam ve sağlam olarak teslim edildiğini ispatladığını, hasarın iç nakliye veya depolama sırasında oluştuğunu, hasarın davalının taşıması sırasında oluştuğunu gösteren bir delil olmadığını, hasardan dolayı davalı taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığı için davalı ... Sigorta A.Ş.'nin de bir sorumluluğunun olmadığını, bu nedenle dasvanın reddinin gerektiğini, taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR konvansiyonunun 23. Maddesinde düzenlendiğini, brüt Kg ağırlığı başına 8.33 SDR birimini aşamayacağını, buna göre tazminatın eksik brüt ağırlığın Kg'ı başına 8.33 SDR cinsinden hesaplanacağını, fazlaya dair taleplerin reddinin gerektiğini, sovtaj bedelinin düşülmesi gerektiğini, faiz talebinin yasaya aykırı olduğunu, icra inkar tazminatının talebinin haksız olduğunu belirtmiş ve davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve davanın reddini istemiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, ... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, hasar dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
04/04/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "1)Davacı, sigortalısının taşıma sırasında meydana gelen zarar bedelini ödediği ve zarar sorumlularına husumet yöneltilebileceği; 2)Somut olayda davacının sigortalısı ile davalıya işi veren ve davalı arasında CMR konvansiyon hükümlerine tabi bir uluslararası karayolu ile eşya taşıması söz konusu olduğu, ihtilafın bu konvansiyon hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, 3) Dosyada bulunan eksper raporu ve belgeler de dikkate alınarak hasarın taşımanın davalının taşıma süreci tamamlandıktan sonraki, yurtiçi aktarma sürecinde veya depoda meydana gelmiş olabileceğinin değerlendirildiği, CMR m.30 şartlarında ve CMR m.17/1 kapsamında davalının taşıma sürecinde hasarın sabit olmadığı, 4) Davalının parsiyel emtia taşımasında sadece uluslararası taşıma sürecinde görev üstlendiğinin değerlendirildiği, depodan depoya dava dışı ... firması için fiili taşıma sürecini yürüttüğü, 5)Dava konusu zıya nedeniyle fiili taşıyıcı davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin bir kusurunun ve sorumluluğunun olmadığının değerlendirildiği, 6) Davalı... şirketinin sorumluluk sigortacısı olan diğer davalı ...A.Ş.'nin de meydana gelen sorumluluğu bulunmayacağı, eğer davalı fiili taşıyıcının sorumluluğu kabul edilecek olursa ancak sorumluluk sigortacısının da TTK m.1478 ve m.1473 gereği sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği, 7) Davalıların sorumluluk alanında meydana geldiği sabit olmayan zarardan davalıların sorumlu tutulamayacağı değerlendirmesi ile nihai takdirin yüce mahkemeye ait olacağı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
20/08/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "KÖK raporda ulaşılan sonuç ve kanaatleri değiştirecek yeni bir sonuç ve değerlendirme hasıl olmamıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, sigorta şirketi tarafından kargo taşımasından kaynaklı meydana gelen zararın ödenmesinden kaynaklı rücuen alacak nedeni ile yapılan takibe itiraz nedeni ile açılan itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizde açılan iş bu dava, davacı şirketin ... no.lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ... no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...Tic. A.Ş.'nin dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortalandığı, sigortalı firmanın ...'da yerleşik ... şirketine toplam 3 kap 534 adet ve 3.043,80 Kg net ve 3.075 Kg brüt çelik lama ihraç ettiğini, emtianın sigorta ettiren ...Tic. Ltd. Şti. Organizasyonu ile ... sorumluluğunda sigortalının ...'daki yerleşik tesislerinden şehirlerarası nakliye aracına yüklenerek ihracat aracına aktarılmak üzere ... Ltd. Şti'nin Hadımköy'deki yerleşik deposuna sevk edildiğini, İstanbul'a ulaşan emtianın 29.03.2022 tarihinde buradan ... şirketinin organizasyonu ve ... şirketi sorumluluğunda ... / ... plakalı araca parsiyel olarak yüklenerek ...'ya sevk edildiğini, yapılan incelemede kırık palet içinde 76 adet lamada hasar belirlendiğini, ekli fotoğraflarda görüldüğü üzere malların yükleme sırasında sağlam olduğunun ancak boşaltma sırasında hasarlı olduğunun görüldüğünü, hasarın oluşumunda fiili taşıyıcı ... şirketi ve sigortacısı olarak davalı ... Sigorta A.Ş.'nin müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, sigortalı şirkete ödenen bedelin davalılardan TTK 1472 mad gereğince rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.
Taşıma belgelerinden anlaşıldığı üzere; göndericinin dava dışı ..., alıcının dava dışı ..., asıl taşıyıcının dava dışı ..., araç plakasının .../...olduğu, yükün 3 PALET çelik lama olduğu, ağırlığının 3.074 Kg olduğu, teslim yerinin ... olduğu, gümrük beyannamesi'nde gönderenin dava dışı ... şirketi, alıcının dava dışı ... şirketi olduğu, 3 kap çelik lama olduğu, 3.074 Kg olduğu, asıl sorumlu taşıyıcının ... olduğu belirtilmiş olduğu, taşıma uluslararası karayolu ile eşya taşıma olup, CMR konvansiyon hükümlerine göre ihtilafların çözümü gerekecektir.
02.06.2022 tarihli sigortası ekspertiz raporunda; nakliye süreci içinde 1 paletin düşürülmesi veya düşmesi olduğu, hasarın 2.595,85 Euro olduğu, emtinanın ..'dan karayoluyla ...'a getirildiği, İstanbul'da 29.03.2022 tarihinde taşıyıcı ... sorumluluğunda ... plakalı ihracat aracına yüklendiği, ...'da önce ... deposuna ulaştığı ve buradan yine ... sorumluluğunda alıcının ... kentine götürüldüğü, 21.04.2022 tarihinde ulaşımından sonra 1 paletin hasarlı olduğunun belirlendiği, hasarın tespitinden sonra yapılan ayrıştırmada 76 lamanın hasarlı olduğunun belirlendiği, emtianın Malatya tesisinden çıkışındaki fotoğraflarının mevcut olduğu, emtianın nakliye aracına boşluklu şekilde yüklendiği, ...'daki antrepo deposuna ulaştığındaki halini gösteren fotoğrafların olmadığı, ambalajın, strap+ahşap çerçeve+streç+ahşap palet şeklinde olduğu, ambalajlamanın hasara etkisinin olmadığı, belirtilmiştir.
Dava dosyasının uyuşmazlık kapsamında, emtianın taşınması hususunda somut olaya uygulanacak hukukun tespiti, dosyada bulunan eksper raporu ve belgeler de dikkate alınarak, hasarın taşımanın hangi aşamasında gerçekleşmiş olabileceğinin tespiti, emtianın taşınmasında sorumluluğun tespiti, davalının sorumluluğunun başladığı ve bittiği aşamanın tespiti, ayıp ve kusur ihbarının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, davacının kusurunun bulunup bulunmadığı ile davacının alacak hakkı-nın bulunup bulunmadığı ile davacının varsa alacağının tespiti için dosyanın Otomotiv alanında uzman Makine Mühendisi, Sigorta Hukuku ve Kara Taşıması alanında uzman bilirkişiden oluşacak 3 kişilik heyete tevdiine, karar verilmiştir.
04/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "21.04.2022 tarihinde emtianın davalı fiili taşıyıcı tarafından teslim edildiğini, CMR m.30 şartlarında dıştan görülen hasar şeklinde derhal tespit edilmediği, tutanak tanzim edilmediği gibi CMR belgesine de şerh düşülmediği, parsiyel yük taşıması tamamlandıktan sonra; İç nakliye sürecinin davalı sorumluluğunda gerçekleşmediği belirlendiği, bu yönü ile akdi taşıyıcı ... sorumluluk sürecinde olsa da davalı fiili taşıyıcı sorumluluk sürecinde hasar meydana geldiğinin sabit olmadığı, dosyada bulunan eksper raporu ve belgeler de dikkate alınarak hasarın taşımanın davalının taşıma süreci tamamlandıktan sonraki, yurtiçi aktarma sürecinde veya depoda meydana gelmiş olabileceğinin değerlendirildiği, CMR m.30 şartlarında ve CMR m.17/1 kapsamında davalının taşıma sürecinde hasarın sabit olmadığı, davalının parsiyel emtia taşımasında sadece uluslararası taşıma sürecinde görev üstlendiğinin değerlendirildiği, depodan depoya dava dışı ... firması için fiili taşıma sürecini yürüttüğü, dava konusu zıya nedeniyle fiili taşıyıcı davalı... Ltd. Şti.'nin bir kusurunun ve sorumluluğunun olmadığının değerlendirildiği, davalı ... şirketinin sorumluluk sigortacısı olan diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin de meydana gelen sorumluluğu bulunmayacağı, eğer davalı fiili taşıyıcının sorumluluğu kabul edilecek olursa ancak sorumluluk sigortacısının da TTK m.1478 ve m.1473 gereği sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği, davalıların sorumluluk alanında meydana geldiği sabit olmayan zarardan davalıların sorumlu tutulamayacağı değerlendirmesi ile nihai takdirin yüce mahkemeye ait olacağı," tespitinin yapıldığı görülmektedir.
Davacı yanca bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir. İtiraz üzerine hazırlanan 20/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda ulaşılan sonuç ve kanaatleri değiştirecek yeni bir sonuç ve değerlendirme olmadığı, belirtilmiştir.
CMR 17/1 maddesine göre; "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR 17/3. Md. düzenlemesine göre; "Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur." hükümleri kapsamında emtianın sağlam olarak davalı aracına yüklendiği açıkça ortaya konulamadığı, hasarın davalının taşıma süreci tamamlandıktan sonraki, yurtiçi aktarma sürecinde veya depoda meydana gelmiş olabileceğinin değerlendirildiği, davacının aksini gösterir başkaca delil de sunamadığı anlaşılmakla, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporun uyuşmazlığı çözmeye yeterli olduğu, davalının itiraz ve beyanlarını da kapsar teknik değerlendirmeler olmakla hükme esas alınmış olmakla davanın reddi gerekmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde kötüniyet tazminat talebinde bulunmuş ise de davacının takip nedeniyle kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından ve bu anlamda şartları oluşmadığından talebin reddine, karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin hüküm duruşması olan 04/03/2025 tarihli duruşmasında yukarıda anlatılan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ve davacı vekilinin yüzüne karşı tefhim edilmiş ise de, UYAP sistemindeki arıza nedeniyle duruşma zaptının düzenlenmesi aşamasında kısa yol kullanımından kaynaklı olarak "Davalının yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin uygulanacak hukuk ve uluslararası yetki yönünden REDDİNE," yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizde açılan iş bu davada davalı yan cevap dilekçe ile mahkememizin yer itibariyle yetkisine ya da davada yabancılık unsuru bulunması sebebi ile uluslararası yetkisine yahut 6100 sayılı HMK nın 19/2 ve MÖHUK 24-29 ve 47 mad. Gereğince bir itirazının bulunmadığı da bilinmekle birlikte kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmaması adına bu hususun açıklanması ile yetinilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davalının yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin uygulanacak hukuk ve uluslararası yetki yönünden REDDİNE,
2-Davalı vekilinin kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, alınan 551,45 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 63,95 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır