T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/653 Esas
KARAR NO: 2024/346
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/07/2023
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/22 E sayılı dosyasından verilen görevsizlik kararı neticesinde Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'nun trafik kazasına konu ... plakalı aracını 16/11/2021 - 16/11/2022 tarihlerinde geçerli olmak üzere ... numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine aldığını, 24/11/2021 tarihinde ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı dava dışı sigortalı aracın ... ili, ... ilçesi, ...üzerinde seyir halindeyken davalıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kırmızı ışık kurallarını ihlal ederek sigortalı araca çarptığını ve maddi hasar meydana geldiğini, davalı ...'in maliki, ...'in sürücüsü olduğu söz konusu araç hasar tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş'ye Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, davalıya ait araç sürücüsü kusurlu bir şekilde sigortalı araca çarptıktan sonra olay yerini terk ettiğini, dava dışı araç sürücüsünün ise kaza tespit tutanağının tutulamaması sebebiyle vakit kaybetmeden şikayette bulunduğunu, sigorta ettirene ait araçta oluşan zararın müvekkiline ihbar edilmesinden sonra sigorta eksperi görevlendirildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde davalı tarafın vermiş olduğu hasar için 10.264,81 TL tazminat ödemesi gerçekleştiğini ve müvekkilinin sigortalısının kanuni halefi sıfatına hak kazandığını, ifade tutanakları doğrultusunda yapılan kusur tespitine göre davalı aracın %75 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiğiNİ ve 7.698,61 TL tutarlı rücu talebinde bulunulduğunu ancak davalılar tarafından takibe itiraz edildiğini, sigorta ettirene ödenen tazminatın rücuen tahsili için ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından haksız bir şekilde itirazda bulunulduğunu, arabuluculuk kapsamında başvurunun sonuçsuz kaldığını ileri sürerek itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı sürücü ...'in ... plakalı aracıyla kavşakta yeşil ışıkta geçtiğini, sol tarafındaki kırmızı ışıkta 1. ve 2. araçlar beklerken davacının sigortalısının en soldaki 3. şeritten kırmızı ışıkta durmayıp seyrini sürdürdüğünü ve davalı aracına sol arkadan çarptığını, kaza fotoğraflarında davalı aracının arka sol kısmından darbe almasının kazayı ispatladığını, davacının soyut iddialarını kabul etmediklerini, kazadan sonra davalı sürücünün durduğunu, kavşak yerinden kaçmadığını, hasarın fazla büyük olmaması nedeniyle olay yerini terk ettiğini, kaza yeriyle ilgili bilgilerin hatalı olması nedeniyle davacının sigortalısının davalı sürücüyü görmediğini, davalıların birlikte karakola gittiklerini, davacının aracının plakasının olmaması nedeniyle davalıların kaza tutanağı düzenlemeden karakoldan ayrıldıklarını, ... plakalı araç sürücüsü ifadesinde sağ tarafından kırmızı ışıkta gelen davalı aracının kendisine çarptığını söylediğini ancak fotoğraflarla uyumsuz olduğunu, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağını, davalıya ait aracın ... Sigorta A.Ş'ye sigortalı olduğunu, davacıların anılan sigorta şirketine başvurması gerektiğini beyan ederek davanın reddine ve davacının % 20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketince cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirketin sigortalısına ödediği hasar bedeline ilişkin miktarı rücuen davalılardan talep edip edemeyeceği hususlarındadır.
İlgili ... 21. İcra Müdürlüğü’nün ...E sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine hasar dosyası rücu alacağından kaynaklanan 7.698,61 TL asıl alacak, 1.043,11 TL işlemiş faiz, 147,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.889,10 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların süresi içerisinde sundukları itiraz dilekçelerinde özetle; Takip alacaklısına borçlarının bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Somut olayda, davacı alacağının varlığını ve miktarını, davalılar ... ve ..., cevap dilekçesinde ileri sürdükleri hususları ispat ile yükümlüdür.
Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen bir Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı bulunmamaktadır. Şüpheli sürücü ... 24.11.2021 tarihinde saat 20:42'deki karakol ifadesinde, aynı gün saat 17:10 sıralarında ...plakalı aracıyla seyrederken kavşakta yeşil ışık yandığından devam ettiğini, sol tarafından gelen 3 şeritli yoldan en soldaki şeritten gelen aracın kendisinin aracına çarptığını, kavşak içinde bir süre dörtlü ışıklarını yakarak beklediğini, aracından inip etrafına baktığında kimseyi göremediğini, trafik yoğun olduğundan olay yerini terk ettiğini, kesinlikle kaçmadığını, polis merkezi tarafından arandığını öğrenince gelip ifade verdiğini, aracının resimlerini çektiğini, karşı taraftan şikayetçi olmadığını belirtmiştir. Şikayetçi şüpheli sürücü ... aynı gün saat 19:53'deki karakol ifadesinde, ... plakalı ... marka aracıyla seyrederken göbekte kırmızı ışıkta durduğunu, yeşil yanınca hareket ettiğini, eder etmez ...Sokaktan gelen ... marka aracın çok hızlı bir şekilde kırmızı ışıkta geçip aracına ön tarafından sürterek çarptığını, durmadan kaçarak gittiğini, trafik yoğun olduğundan aracını ileri sağ tarafa demir köprünün biraz ilerisine park ettiğini, aracına baktığında plakasının olmadığını gördüğünü, çarpan aracın plakasını sökmüş olduğunu, olayda yaralanmadığını, plakasını aradığını ancak bulamadığını, kazadan sonra aracının fotoğraflarını çektiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçtiğini ve şikayetçi olduğunu belirtmiştir.
Deliller toplandıktan sonra, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesi için dosya Makine Mühendisi ... ve Sigortacılık Uzmanı Öğr. Gör. ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Kusur Yönünden, davalılar vekili cevap dilekçesinde, davalı sürücü ...'in olay anında yeşil ışıkta geçtiğini, diğer aracın kırmızı ışıkta geçtiğini, kendisinin olay yerini terk etmediğini söylemişse de, araçların hasarlı halini gösteren fotoğraflar irdelendiğinde, davacı taraf aracının ön kısmında şiddetli bir sürtme izi olduğu ve plakasının söküldüğü, davalı aracının ise sol yan ve sol arka tampon kısmında boydan boya sürtme izi olduğu görülmektedir. Bu durum, kaza anında davacı aracının öne doğru düz seyrederken diğer aracın yandan gelip davacı aracının ön kısmına sürttüğünü göstermektedir. Dolayısıyla kaza anında davalı aracının davacı aracına ön kısmından çarptığı anlaşılmaktadır. Davacı aracının diğer araca çarpması halinde plakasının olay yerinde düşmesi gerekirken davalı aracının plakayı yerinden söküp ileriye doğru sürüklenmesi de olayda yüksek hızla seyrederek çarpan aracın davalı aracı olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla kaza anında yüksek hızla seyreden aracın davalıların aracı olduğu, kavşağa frensiz şekilde aşırı hızla girdiği ve kendisiyle aynı anda ancak düşük süratle kavşağa giren davacı aracına sürtme şeklinde çarparak yine yüksek hızla seyrini sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı sürücünün ifadesinde belirttiği şekilde "...kavşak içinde dörtlü ışıklarını yakarak beklediği..." şeklindeki açıklamasının aracın hızıyla ve dolayısıyla durabileceği mesafeyle uyumlu olmadığı açıktır. Bu nedenle davalı sürücünün aracının hızıyla uyumlu olmayan "...kaza yerinde kavşak içinde durduğu ve dörtlü ışıklarını yakarak beklediği.." beyanına itibar edilememiş olup davalı sürücünün kaza yerinde durmadığı ve terk ettiği anlaşılmaktadır. Dosya içinde hangi sürücünün kırmızı ışıkta geçtiğine dair kesinlik içeren bir belge, kamera kaydı veya tanık ifadesi vb. bulunmamaktadır. Davalı sürücü ...'in kavşağa tali yoldan girdiği ve kaza yerinde durmadan seyrini sürdürdüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, kazada davalı sürücünün tali yoldan gelmesine rağmen kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı anlaşılmakla olayda % 75 oranında asli kusurlu bulunmuştur. Davacıya sigortalı araç sürücüsü ... ise, düşük süratle kavşağa girdiği sırada solundaki tali yoldan aşırı hızla gelen araca karşı zamanında etkili fren tedbiri almadığından olayda % 25 oranında tali kusurlu bulunmuştur.
Hasar Yönünden, Davacı şirkete kasko sigortalı ... plakalı ... marka ... tipi 2018 model aracındaki hasara ilişkin olarak dosyaya sunulan ve ... şirketi tarafından düzenlenen 03.01.2022 tarihli ve 10.265,46 TL bedelli faturanın incelenmesinden, aracın ön kısmında sürtme şeklindeki darbe sonucu oluşan hasarla uyumlu olduğu, parça ve işçilik bedellerinin de yetkili servis fiyatlarıyla uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla davacı şirkete sigortalı araçtaki gerçek hasar miktarı 10.265,46 TL'dir. Davalı sürücü % 75 oranında kusurlu olduğundan davacının davalılardan talep edebileceği maddi zararı 7.699,10 TL'dir.
Sigortacılık ve Davalıların Sorumluluğu Yönünden, Davacı sigorta şirketi düzenlemiş olduğu kasko sigorta poliçesi ile davacıya sigortalı aracı dava konusu trafik kazasını kapsayacak şekilde sigortalamıştır. Kasko poliçesi ile sigortacı a-aracın karayolunda kullanılabilen motorlu motorsuz taşıtlarla müsademesi, b-gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c-üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, d-aracın yanması, e-aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucunda meydana gelmiş bulunan zararlara karşı sigorta teminatı vermektedir. Dava konusu trafik kazası da davacı şirket tarafından düzenlenen kasko poliçesi teminatında olup sigortalısına hasar tutarını ödemiş olan davacının ödediği tazminatı zarar görene TTK nun 1472.Maddesi gereğince rücu etmesi mümkün bulunmaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Karayolları Trafik Kanununun 91.maddesinde düzenlenmiş olup buna göre işletenlerin aynı yasanın 85.maddesinde olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu tutulmuştur. Sözleşme şartı niteliğinde olan ve T.C. Hazine Müsteşarlığınca belirlenen trafik poliçesi genel şartlarının 1.maddesinde sigortanın kapsamı belirtilmiş olup buna göre; sigortacı poliçede tanımlanan aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu poliçede yazılı olan limitlerle kadar karşılamaktadır. 2918 sayılı KTK 90.maddesi hükmüne göre "Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. 6098 sayılı TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir. Davalı şirkete sigortalı araç maliki ve sürücüsü, KTK 85.maddesi düzenlemesi dikkate alındığında, tehlike sorumluluğu nedeniyle zarardan sorumlu olacaktır. Madde hükmüne göre; Değişik 1. fıkra: 4199 - 17.10.1996) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. KTK 85/5 maddesine göre; "(Değişik 4. fıkra: 4199 - 17.10.1996) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." düzenlemesi gereğince araç maliki ve işleticisi olanlar meydana gelen zarardan araç maliki olmasından dolayı tehlike sorumluluğu bulunması sebebiyle kusursuz olarak, firari araç sürücüsünün kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı ... Sigorta A.Ş., davalı taraf aracının, kaza tarihini kapsayan ZMM (Trafik) sigorta poliçesini düzenlemesi sebebiyle davada taraf olarak yer almaktadır. KTK 91 ve devamında araçlar için trafik poliçesi yaptırma zorunluluğu düzenlenmiştir. KTK 91.maddesi gereğince sigorta şirketleri, işletenlerin KTK 85/1 maddesi gereğince olan maddi ve hukuki sorumluluklarını teminat altına almaktadırlar. Araç hasarına ilişkin talep sigortalının KTK 85/1 maddesi kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, sigorta şirketi bu talep yönünden araç maliki ve sürücüsü ile birlikte, hasar tazminatından sonra bakiye poliçe teminatı limitine kadar sorumludur. (KTK m. 88/1)
Somut olayda, davalı sürücü ...'in % 75 oranında asli kusurlu olduğu, davacı şirkete kasko sigortalı aracın sürücüsü ...'nun % 25 oranında tali kusurlu olduğu, davacının davalılardan talep edebileceği maddi zararının kusur oranına göre 7.699,10 TL olduğu anlaşılmış, itiraz nedenleri kanıtlanamadığından davalılar tarafından ... 21. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçluların itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile davalılar tarafından ... 21. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 607,21 TL ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 427,31 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 8.889,10 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 269,80 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 632,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 8.081,70 TL yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair Kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili ... ile davalılar... ve ... vekili ...'in yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/05/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır