T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/688 Esas
KARAR NO: 2023/812
DAVA: Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/05/2023
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2023/441 Esas sayılı dosyası ile açılan ve bu mahkemece verilen yetkisizlik kararı neticesinde Mahkememize tevzi edilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmakla, davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında ... 48. Noterliğinde ... tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde ön ödemeli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile davacının ... ili, ... ilçesi, 791 ada, 2 parselde kayıtlı, ... projesinde yer alan zemin kat ... dükkanları ön ödemeli olarak satın aldığını, davalı tarafın düzenleme şeklinde ön ödemeli gayrimenkul gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi 11. Maddesi uyarınca taşınmazı 30/10/2020 tarihinde teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalı tarafın süresi içinde taşınmazı teslim etmediğini, bunun üzerine davacı şirketin davalı tarafa ... 40. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, davalı tarafın da ... 24. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnameyi davacıya gönderdiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca taşınmazın 07/03/2022 tarihinde teslim edildiğini, davalı şirketin bahse konu üç bağımsız bölümü süresinde teslim etmediğinden ötürü davacının önemli miktarda maddi zarara uğradığını, taşınmazın kira gelirinden mahrum kaldığını belirterek davanın kabulü ile ... nolu bağımsız bölümlerin geç tesliminden kaynaklı mahrum kalınan kira bedellerinin tespiti ile gecikme tazminatının davalının tahsiline, 01/06/2021 ihtar tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,... projesi kapsamında ... ile davacı arasında ... 48. Noterliğinin ... tarihli ..., ... ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmeler doğrultusunda ... ili, .. ilçesi, 791 ada, 2 parselde kayıtlı, ... dükkanlarının satışının gerçekleştirilmiş olup taşınmazların covid 19 salgını nedeniyle 07/03/2022 tarihinde davacıya teslim edildiğini, buna rağmen davacının maddi gerçeklikle bağlaşmayan dayanaksız iddia ve soyut açıklamalarla yasaya ve usule aykırı şekilde huzurdaki davanın açıldığını, huzurdaki davanın hukuki niteliği itibariyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, taraflarca yetki sözleşmesi ile ... Mahkemeleri yetkili kılındığını, davacı tarafından işbu davanın Bakırköy Yargı çevresinde ikame edilmiş olmasının hata olduğunu, maddi yükümlülüklerden kaçınmak niyetiyle düşük miktar gösterilerek açıldığını, sırf düşük miktarda harç yatırmak için belirsiz alacak davasının niteliğine aykırı olarak dava açılmakla dava açma hakkının kötüye kullanıldığının açık olduğunu, davacının her ne kadar geç teslimden kaynaklı kira bedelinin avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ise de davacının tacir olmasına karşı ticari faaliyeti ile bağlantılı olmayan taşınmazları yatırım amacıyla iktisap etmesi nedeniyle ticari işten bahsedilemeyeceğinden temerrüt tarihinden itibarin ticari avans faizinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise dosyada yetkisizlik kararı verilerek yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine, her halükarda maddi ve hukuki dayanaktan yoksun huzurdaki davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... Tapu Müdürlüğünün , Halkbank'ın yazı cevabı ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE: Dava alacak talebine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19. maddesi şöyledir: “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi şöyledir: “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”
Yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.
Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer (Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 10/04/2023 tarih, 2022/16524 Esas ve 2023/3600 Karar sayılı ilamı).
... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyasında her ne kadar; " HMK'nın "Yetki sözleşmesi'' başlıklı 17. Maddesi ''Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.'' şeklinde düzenlenmiştir. HMK'nın 116.maddesi '' (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir:
a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı.
b)Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.'' şeklinde düzenlenmiştir.
HMK'nın 117. Maddesi ise '' İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez. '' şeklinde düzenlenmiştir.
HMK'nın 19.2. Maddesi '' Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir...Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz'' şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; dosya kapsamında tarafların tacir olduğu ve taraflarca davanın dayanağı olan ticari gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin 16.11. Maddesinde yetkili mahkeme olarak İstanbul mahkemelerinin belirlendiği ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile süresinde yetki ilk itinazında bulunulduğu, dolayısıyla yetki sözleşmesi uyarınca mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından davanın usulden reddine.
" karar verilmiş ise de, dava dilekçesinin davalı yana 21.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 01.06.2023 tarihli dilekçesi ile süre uzatım talebinde bulunulduğu, cevap dilekçesinin ise 19.06.2023 tarihinde UYAP sistemi üzerinden ibraz edildiği görülmekle, cevap dilekçesi için ek süre talebinde yetki itirazında bulunulmadığı, yetki itirazı süresinde ileri sürülmediğinden ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili hale gelmiştir.
Yukarıda anlatılan gerekçe ile, süresinde ve usulüne uygun olmayan yetki itirazı nedeniyle ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili hale geldiğinden, Mahkememizce karşı yetkisizlik kararı verilerek mahkememizin yetkisizliğine, ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan olumsuz yetki uyuşmazlığın çözümü için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine dosyanın gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;
1-HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(ç). Maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE, mahkememizin karşı YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK'nun 20/1. Maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 20/1. maddesi gereğince ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın yetkili ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2. maddesi gereğince talep halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine,
4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya yetkili mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin yetkili mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.26/10/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır