T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/709 Esas
KARAR NO: 2023/1009
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 18/09/2014
KARAR TARİHİ: 06/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bulunduğu şirketin davalı banka ile doğrudan borçlandırma sistemi sözleşme akdettiğini, bu sözleşme kapsamında ... olarak adlandırılan bir programın şirket sistemine yüklendiğini, banka tarafından bu sistemin kurulmasının ve kendilerinin de sisteme katılmalarının amacının; müvekkili bulunduğu şirket tarafından düzenlenen satış faturaları bedellerinin sisteme giriş yapılarak banka tarafından sisteme dahil edilmiş bulunan ve müvekkili tarafından fatura kesilmiş olan başka firmaların hesaplarından otomatik olarak ödenmesinin sağlanmasına yönelik olduğunu, müvekkili bulunduğu davacı şirket tarafından dava dışı ... Pazarlama Sanayi A.Ş. firması adına tanzim edilmiş bulunan 28.03.2014 tarihli 6.457-USD faturanın sisteme girildiğini, sisitemin bu işlem için onay verdiğini ve vadesinde fatura bedelinin otomatik olarak ödeneceği düşünülerek malların firmaya teslim edildiğini, ancak; bankanın söz konusu faturanın sisteme girişinden sonra dava dışı ... A.Ş. firmasının hesaplarını kapattığını ve banka açısından da USD kur artışının gereğinden fazla yükseldiğini ve bu nedenle ödeme yapamayacaklarını kendilerine bildirdiğini, faturaların sisteme girildikten sonra bankanın ödeme yapma yükümlülüğünün doğduğunu bu nedenle bankanın teminatı altında bulunan faturaların vadesinde ödenmesi gerektiğini, davalı bankanın hukuka aykırı davranışı nedeniyle zarar uğrayan müvekkilinin zararının tazmini bakımından işbu davanın açılmasının zorunlu olduğunu, bu nedenlerle 28.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 6.457-USD zararlarının vade tariniden itibaren işleyecek mevduat faizi ile birlikte davalı bankadan tazminini, maddi zararın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesinin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bulunduğu ... A,Ş. ile davacı arasında doğrudan borçlandırma sistemi sözleşmesi yapıldığını, sözleşme hükümlerine göre müvekkili bulunduğu şirketin davacı şirkete 28.03.2014 tarihinde yapması gerektiği iddia edilen 6.457-USD bir ödeme borcu olmayıp davanın reddinin gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.1 maddesi ödeme yapılabilmesi için kredi tahsis edilip edilmeyeceğini, tahsis edilecek ise tahsis edilecek kredinin limit teminat ve şartlarını düzenlediğini, sözleşmenin 4.2.2 maddesi alacağın cinsi döviz ise bu detayları düzenlediği ve 4.3 maddesi de kısmi tahsilat yapılıp yapılmayacağı hususuna açıklık getirdiğini, taraflar arasında düzenlenmiş bulunan sözleşmenin 4.3 maddesinde kısmi tahsilat yapılmayacağının hüküm altına alındığını , bu nedenle de limitin alacak tutarının tamamını karşılamaya müsait olmaması ve 61,99-USD bakiyenin eksik kalması nedeni ile 6.457-USD ödemenin gerçekleştirilmediğini, davacı şirketin sözleşme hükümlerini bilmesi gerektiğini ve bu nedenlerle davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA;
Davacı şirket vekilinin Mahkememiz dosyası ile birleşen, kapatılan ... 24 Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış bulunan ... E. sayılı davada (...15.Asl.Tic.Mah. İle birleşmiş ve ... Esas sayısını almış) dava dilekçesinde özetle; Mahkememizin ...E sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde belirtilen hususları aynen tekrar edildiğini ve müvekkili bulunduğu şirketin ... Ltd.Şti. ile ilgili olarak 11.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 25.420-USD tutarlı ve dava dışı ... A.Ş. firması adına tanzim edilmiş bulunan 28.03.2014 tarihli 6,457-USD tutarlı faturaların vadelerinde banka tarafından ödenmediğini, ... 3. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek DBS sözleşmesinin tek taraflı fesh edildiği ve tüm kayıtlı alacakların nakden ve defaten taraflarına ödenmesinin bankadan talep edildiğini, müvekkili bulunduğu şirketin davalı bankadan toplam 102.607,55-TL ve 69.386-USD alacağının bulunduğunu, 17.04.2014 temerrüt tarihinden itibaren söz konusu alacakların en yüksek avans faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak kendilerine ödenmesi gerektiğini, her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bulunduğu ... A.Ş. ile davacı arasında doğrudan borçlandırma sistemi sözleşmesi yapıldığını beyan ederek esas davada belirtilen cevaplarını aynen tekrarladığı ve .. 48. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından aynı fatura ile ilgili bir dava daha açıldığının görüldüğü ve davaların birleştirilmesi taleplerinin bulunduğunun görüldüğünü, ayrıca sözleşmenin 6.3 maddesi gereğince bir yıllık olarak düzenlenmiş bulunan sözleşmenin 31.08.2013 bir yıllık süre dolumunda otomatik olarak yenilendiği ve davacı tarafça usulüne uygun olmayan fesih nedeni ile halen yürürlükte bulunduğu belirtilerek sözleşmenin 6.4 maddesinin bankaya fesih hakkı tanıdığı dikkate alındığında davacı tarafın alacaklarının muaccel olduğu iddiasının yerinde olmadığını, buna göre alacakların büyük bir kısmının banka tarafından zaten ödenmiş olduğunu ve bakiye alacakların da vade tarihlerinde ayrıca değerlendirileceğinin beyan edildiği ve davacının 23.06.2014 tarihinde ödenecek 20.019,05- TL, 20.07.2014 tarihinde ödenecek 10.472,38-TL ve 10.07.2014 tarihinde ödenecek 6.200.- USD olmak üzere 3 kalem alacağının bulunduğu hususunun beyan edildiğini müvekkili olan banka tarafından sözleşme hükümlerine uygun davranıldığını, davacının davası ile birlikte faiz talebinin de reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Taraflar arasındaki Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi, Taraflara ait ticari defterler, Dekontlar, Bilirkişi incelemesi, Taraf Beyanları ve tüm dosya kapsamı.
Asıl davanın İstanbul (kapatılan) 48. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasında, 02.04.2014 tarihinde açılmış olduğu,
Birleşen davanın ... 24. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında, 18.04.2014 tarihinde ikame olunduğu görüldü.
Mahkememiz 2014/672 Esas 2015/868 Karar sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/6333 Esas 2018/333 Karar sayılı kararı ile bozularak Mahkememiz 2019/737 Esas sayılı sırasına kaydının yapıldığı,
Mahkememiz 2019/737 Esas 2020/400 Karar sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/1920 Esas 2022/4298 Karar yazılı kararı ile bozularak Mahkememiz esasına kaydının yapıldığını görüldü.
GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava, banka dışındaki diğer kredi kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerden kaynaklanan alacak davasıdır.
Asıl davanın konusunun, taraflar arasında düzenlenen Borçlandırma Sistemi Sözleşmesi olarak anılan sözleşme gereği davacı şirketin bilgisayarlarında davalı bankaca kurulan FTP olarak anılan programın kurulması ve programda düzenlenen faturalar karşılığında davalı bankanın onayı ile satış ve teslim işlemlerinin güvenli olarak gerçekleşmesine dayalı olduğu, ancak dava dışı ...Ltd. Ştine dair faturalar için davalı bankaca onay verilmiş olması ve fatura konusu malların teslim edilmiş olmasına rağmen, davalı tarafından 30.03.2014 tarihinde bir kısım fatura bedellerinin ödenmiş olmasına karşın 28.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 6.457,00-USD bedelindeki fatura bedelinin davalı banka tarafından davacı şirketin hesaplarına aktarılmadığından dolayı taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden 28.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 6.457,00-USD'nin 28.03.2014 vade tarihinden itibaren USD'ye işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacı şirkete ödenmesine dair olduğu, görülmektedir.
Birleşen davanın konusunun asıl dava ile aynı olduğu, bu dosyada dava dışı ...Ticaret Ltd. Şti. İçin keşide edilen fatura gereği 11.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 25.420,00-USD, dava dışı ...Ltd Şti için keşide edilen ve 28.03.2014 tarihinde ödenmesi gereken 6.457,00-USDnin ödenmediği, bu ödenmeyen davalar için ... 7. ATM'nin ...E. Sayılı ve ... (Kapatılan) 48 ATM ... E. Sayılı dosyalar derdest iken bu kerre dava dışı ... A.Ş için keşide edilen 11.04.2014 tarihinde ödenmesi gereken 12.200,00-USDnin ödenmediği, bundan dolayı noter ihtarnamesi ile 15.04.2014 tarihinde davacının davalı banka ile yapılan sözleşmeyi feshettiği, ihtarnamenin 17.04.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı bankanın ödeme yapmadığından bu davanın açılmış olduğu, talep edilen meblağın davalı bankadan olan 69.386,00-USD ile 102.607,55-TL'nin 17.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiği, anlaşılmaktadır.
Mahkememizin 2019/737 Esas ve 2020/400 Karar sayılı kararı ile; asıl davada ve birleşen davada konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, kararı verilmiştir. Verilen karar asıl ve birleşen davanın davacısı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 01/06/2022 tarih, 2021/1920 Esas ve 2022/4298 Karar sayılı kararı ile; "Davalı vekilinin birleşen davaya ilişkin sunduğu savunma dilekçelerinde, vadesi gelen faturaların halihazırda ödenmiş olduğu belirtilmiş, dilekçe içeriklerinde davacının sunduğu delilleri doğrular biçimde fatura vadeleri tablo olarak gösterilmiş, ödeme dekontları dilekçeye eklenmiştir. Ancak davalının 25.04.2014 tarihinde ödemelerini yaptığı anlaşılan 15.04.2014 vadeli 6.390 USD, 3.883 USD ve 7.497 USD’lik faturaların vade ve dava tarihinden sonra ödendiği, bu hususun taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği ve davacının bu üç fatura için dava açmakta haklı olduğu açıktır. Bu durumda mahkemece, birleşen davaya konu bu üç fatura tutarına, birleşen davaya ilişkin tüm fatura tutarlarının oranlanmasıyla elde edilen oranın yargılama gider ve vekalet ücretlerine de uygulanarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken birleşen dava bakımından da davacı vekilinin tamamen haksız olduğundan bahisle yargılama gider ve vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmadığı," gerekçesi ile bozulmuş ve işbu esası aldığı anlaşılmıştır.
Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere dava konusu alacak asıl ve birleşen davada ödeme nedeniyle davanın konusu kaldığı, davacının asıl dava yönünden sözleşmeyi fesih nedeni yerinde olmadığından haksız olduğu, birleşen dava yönünden ise davacının 25.04.2014 tarihinde ödemelerini yaptığı anlaşılan 15.04.2014 vadeli 6.390 USD, 3.883 USD ve 7.497 USD’lik faturaların vade ve dava tarihinden sonra ödendiği, bu hususun taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği ve davacının bu üç fatura için dava açmakta haklı olduğunun belirtildiği görülmekle asıl ve birleşen davada yargılama gideri ve vekalet ücretinin haklılık durumuna karar verilmesi gerektiği görülmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Asıl ve birleşen davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
Asıl Davada;
2-Davacı davasında haksız olduğundan alınması gereken 269,85 TL harçtan, peşin alınan 238,25 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 31,60 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı davasında haksız olduğundan ve davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 13.950,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan 3,80 vekalet harcı ve 295,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 298,80 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Birleşen Davada;
6-Peşin alınan 4.276,25 TL harçtan alınması gereken 269,85 TL harcın mahsubu ile artan 4.006,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından haklı olunan 37.850,10 TL üzerinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından haksız açılan 212.549,90 TL üzerinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 33.882,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 25,20 TL Başvuru harcı, 269,85 TL Peşin Harç ve 3,80 Vekalet harcı olmak üzere toplam 298,85 TL yargılama giderinin haklılık (%15,12) durumuna göre, 45,19 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Asıl ve birleşen davalarda taraflarca yapılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek temyiz dilekçesi ile Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/12/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır