T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/727 Esas
KARAR NO : 2025/232
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/11/2023
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 07/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkete yün yıkama hizmeti sunduğunu, bu hizmet karşılığında icra takibine konu 1 toplamda 16 adet fatura düzenlendiğini, davalı tarafla olan cari ilişki içinde davalı şirket tarafından ise ... tarih, ... Nolu 100.926,13 TL iade faturası düzenlendiğini ancak müvekkil davacı şirketçe bahse konu iade faturasına karşı yasal süresi içinde ... 4. Noterliği'nin ... tarih ve ... Yevmiye Numaralı ihtarı ile itiraz edildiğini, davacı şirketin her türlü ısrarlı taleplerine rağmen davalı şirket davacı şirketin bakiye alacağı olan 391.683,07 TL'yi ödemediğini, taraflarınca bahse konu bakiye bedel yönünden ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Numaralı dosyası üzerinden davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak davalı borçlu iş bu icra dosyasına haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz ettiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulüne, davalının ... İcra Müdürlüğü’nün ...Esas Numaralı dosyasına vaki haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan itirazının iptaline ve takibin devamına, takibe kötü niyetli olarak itiraz eden davalının % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları en geniş anlamda saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 14/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin davacı ile yaklaşık 1 yıldır ticari ilişkisi bulunduğunu, dava konusu ödenmediği iddia edilen faturaların hepsinin davacı yana ödendiğini, davalının davacı tarafından kendisine satışı gerçekleştirilen ürünün özellik ve niteliklerinin hatalı olması nedeni ile satış yaptığı firmanın uğradığı zarardan dolayı kendisine reklamasyon faturası düzenlenmesi üzerine kendisinin ödemek zorunda kaldığı tutardan davacıya reklamasyon faturası faturası düzenlenmiş ise de davacı bu zamana kadar haksız olarak ödemekten imtina ettiğini, bu sebeple davacının kötü niyetli olarak faturayı iade etmesi üzerinde ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacının icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
06/06/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacı tarafın Yasal defterlerinin detaylı olarak alacak/ borç kalemlerinin cari hesap kayıtlarının türüne göre hesaplamalar ve denetimler yapılmıştır. ... Ltd. Şti nın incelemenin olduğu dönem-2023 - yılların Yasal defterleri TTK 64 Maddesi’ne göre usule uygun hazırlanmış; 213 sayılı VUK 175 ve mükerrer 257.maddesi gereğince; Tekdüzen Hesap planına göre tanzim edilmiş; TTK Madde 83’e göre Sahibi lehine delil niteliğinde olduğu raporlanmıştır. Ek defterlerin fotokopileri 2/- ... Şti' nin yasal defterleri inceleme ve denetleme sonucu 2023 yılı dönem sonunda cari hesaptan; Davalı ... Şti den 731.105.76.-TL alacağı olduğu sonuç ve kanaatine hasıl olmuştur." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
17/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davalı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2023 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, icra takibine konu olan faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacı Alacağı Yönünden: Sayın Mahkemenin kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde davacı şirketin 25.07.2023 takip tarihi itibari ile 341.683,07 TL alacağının bulunduğu; Ancak İcra takibinden sonra, davalı şirket tarafından yapılan 269.109,47 TL’lik ödeme ve 102.850,00 TL’lik yansıtma faturasının mahsubu ile davacı tarafından tanzim edilen ve davalı şirket tarafından iade edilen 628.255,76 TL’lik faturalar ile ilgili takdirin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Faiz Alacağı Yönünden: Temerrüt koşulları oluşmadığından davacının takip öncesi faiz alacağının bulunmadığı değerlendirilmiştir." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, faturadan kaynaklı alacak nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Huzurdaki davada taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında bir borç ilişkisi oluştuğu, davacı yanca edimler yerine getirilmiş ise de davalı yanca ödemenin yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talep edilmiştir.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda borçlu olmadığı beyanında bulunmuş, huzurdaki davada davalı yan cevap dilekçesinde davacı yanca edimin eksik ve ayıplı yapıldığı ve davacının alacağının bulunmadığı savunması yapılmıştır. Bu durumda ispat yükü davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki karşılığı hizmetin tam ve eksiksiz verilip verilmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.
HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.
Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, taraf vekillerinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiş, taraflarca ticari defter ve kayıtlar hazır edilmiştir.
06/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "... Şti.'nin incelemenin olduğu dönem- 2023 - yılların Yasal defterleri TTK 64 Maddesi’ne göre usule uygun hazırlanmış; 213 sayılı VUK 175 ve mükerrer 257.maddesi gereğince; Tekdüzen Hesap planına göre tanzim edilmiş; TTK Madde 83’e göre Sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, ek defterlerin fotokopileri ...Şti' nin yasal defterleri inceleme ve denetleme sonucu 2023 yılı dönem sonunda cari hesaptan; Davalı ... Şti den 731.105,76 TL alacağı olduğu," belirtilmiştir. Hazırlanan rapora itiraz edilmesi üzeri ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
17/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2023 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, icra takibine konu olan faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacı Alacağı Yönünden: Sayın Mahkemenin kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde davacı şirketin 25.07.2023 takip tarihi itibari ile 341.683,07 TL alacağının bulunduğu; Ancak İcra takibinden sonra, davalı şirket tarafından yapılan 269.109,47 TL’lik ödeme ve 102.850,00 TL’lik yansıtma faturasının mahsubu ile davacı tarafından tanzim edilen ve davalı şirket tarafından iade edilen 628.255,76 TL’lik faturalar ile ilgili takdirin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Faiz Alacağı Yönünden: Temerrüt koşulları oluşmadığından davacının takip öncesi faiz alacağının bulunmadığı," belirtilmiştir.
Taraf vekillerince hazırlanan bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazlar ile yeniden rapor alınması talebi karşısında; tarafların ticari kayıtları birlikte ele alındığında ve davalının da kayıtlarında görüldüğü üzere davacının takip tarihi itibari ile 341.683,07 TL alacağının bulunduğu, ancak icra takibinden sonra ve fakat davadan önce davalı şirket tarafından davacıya 269.109,47 TL ödeme yaptığı görülmektedir. Davalı yanca reklamasyon/yansıtma faturası gereği borcu olmadığı iddia edilmiş ise de davalı yanca reklamasyon/yansıtma faturasına konu ayıplı mal ispat edilemediğinden davacının bakiye 102.850,00 TL alacağının olduğu Mahkememizce kabul edilmiş, dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 102.850,00 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihi olan 25/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 7.025,68 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 6.690,62 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 335,06 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 6.690,62 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 840,00 TL'sinin davalıdan 2.360,00 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.105,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.594,15 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 1.206,05 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan 4.000,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 2.337,33 TL'sinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır