T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/119 Esas
KARAR NO : 2025/88
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/02/2024
KARAR TARİHİ : 07/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 21/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçları ile 18.06.2021-01.09.2021 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı davacı şirkette bulunan ...Geçişi ve bağlı otoyolundan ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, bunun üzerine ... 19. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile ... 19. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, takibin devamını, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 8.377,50 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz ve kdv yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 29/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının beyanlarının asılsız iddialardan oluştuğunu, taraflarınca başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, itiraz nedeni ile takibin durduğunu, taraflarına tebliğ edilen ödeme emri ekinde geçiş ihlallerine ilişkin herhangi bir belge veyahut bilgi evrakının bulunmadığını, ihlalli geçişin varlığına dair müvekkili şirkete herhangi bir bildirim ya da ispat eden delil olmaksızın 4 kat cezai şart uygulanması sonrasında ise borcun kaynadığına ilişkin hiçbir delil mevcut olmaksızın bir icra takibi başlatılarak işbu icra dosyasına ilişkin hiç bir mevcut olmaksızın bir icra takibi başlatılarak icra dosyasına ödeme yapılmasının istenmesinin dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, PTT ve Karayolları Genel Müdürlüğü yazı cevabı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
11/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu ..., ..., ..., ... plakalı araçların 18/06/2021 - 01/09/2021 dönemlerinde toplam 9 kez ihlalli geçiş yaptığı, ..., ..., ..., ... plakalı araçların toplam 9 kez ihlalli geçişe ilişkin asıl alacak tutarının, 1.197,00 TL normal geçiş ücreti, 4.788,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 5.985,00 TL hesaplandığı, dava konusu araçlara 4 katı ceza uygulandığı faiz talebinin yerinde olduğu, davacının davalıdan toplamda 5.985,00 TL alacaklı olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
.. 19.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 8.377,50 TL geçiş ücreti para cezası, KDV ve işlemiş faiz üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ...tarih, ... E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları).
Uyuşmazlık kapsamında ve hükme esas alınan 11.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Dava konusu ..., ..., ..., ... plakalı araçların 18/06/2021 - 01/09/2021 dönemlerinde toplam 9 kez ihlalli geçiş yaptığı, davacı ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine toplam 8.377,50 TL asıl alacak takip talebinin olduğu, söz konusu aracın dosya kapsamındaki bilgi, belge, İGS kayıtları ve götünrülerin incelenme ve değerlendirme neticesinde, ..., ..., ..., ... plakalı araçların toplam 9 kez ihlalli geçişe ilişkin asıl alacak tutarının, 1.197,00 TL normal geçiş ücreti, 4.788,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplamda 5.985,00 TL hesaplandığı, dava konusu araçlara 4 katı ceza uygulandığı faiz talebinin yerinde olduğu, davacının davalıdan toplamda 5.985,00 TL alacaklı olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Rapora itiraz edilmesine rağmen ne davacı yanca ne de davalı yanca aksi yönde delil sunulmadığından raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... 19.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 1.197,00 TL asıl alacak ve 4.788,00 TL ceza tutarı üzerinden hesaplanan toplam 5.985,00 TL alacağa takip tarihi olan 03.07.2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 5.985,00 TL alacağın %20'si olan 1.197,00 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 615,40 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.985,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.392,50 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.215,20 TL'sinin davalıdan 904,80 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 69,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.557,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 2.541,45 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.07/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır