T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/133 Esas
KARAR NO : 2025/887
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/02/2024
KARAR TARİHİ : 12/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ...plakalı 2015 model Jaguar marka aracın davalı ...'e ait ... plakalı araç arasında 10.06.2023 günü kaza meydana geldiğini, aracın hasar gördüğünü, ... plakalı aracın davalı şirkete ... no.lu ZMSS poliçesiyle sigortalı olduğunu, davalı şirketin yaptırdığı ekspertiz raporunda belirtildiği üzere davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, davacının aracında büyük değer kaybı oluştuğunu, aynı özelliklere sahip aracın 2. El değerinin 1.550.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin araçtaki değer kaybından sorumlu olduğunu, araçta 204.180.00,00 Tl maddi hasar oluştuğunu, davacının araçtaki hasarın 120.000,00 TL'sini ZMS sigorta poliçesinden tahsil ettiğini, bakiye 84.180,00 TL'nin davalı şirketçe temin edilen ... poliçesinden tahsil edildiğini, dolayısıyla 204.180,00 TL'nin tamamının tahsil edildiğini ve dava konusu yapılmadığını, araçta değer kaybı oluştuğunu, davalı şirketin 18.01.2024 tarihinde 60.647,00 TL değer kaybı ödediğini, ancak davacının aracındaki tüm değer kaybının tahsil edilemediğini, ayrıca davacının araç mahrumiyet zararının oluştuğunu, davacının 55 gün tamir süresinin 18 günü için 41.529,05 TL araç kiraladığını, ilk aşamada bu bedeli davalı asilden reeskont avans faiziyle talep ettiklerini belirtmiş, 24/09/2025 tarihli dilekçesi ile de; Kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı taleplerini 10.479,00 TL artırarak 11.479,00 TL ye yükselterek, 11.479,00TL.'nin davalı sigorta yönünden 18.01.2024 temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalı açısından ise kaza tarihi olan 10.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Araç mahrumiyeti bedeline yönelik taleplerini 17.270,95-TL artırarak 58.800,00 TL ye yükselttiklerini ve bu bedelin 10.06.2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalı ...' den tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı sigorta şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından trafik poliçesi teminat limitlerinin tüketildiği ispat edilemediğinden huzurdaki davanın reddini istediklerini, davacı tarafından trafik poliçesi teminat limitlerinin tüketildiği ispat edilmediğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, davalı şirketin sorumluluğunun ZMSS poliçesi limitleri üzerinde kalan kısım ile sınırlı olması gerektiğini, davacının ... plakalı araçta oluşan değer kaybı nedeniyle davalı şirkete başvuruda bulunduğunu, ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamına, gerçek zarar dahil olup sorumluluğu zorunlu mali mesuliyet sigortası limitinin bitiş noktasından başladığını, hükmedilen tazminattan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi limiti mahsup edildikten sonra kalan miktarın ihtiyari mali mesuliyet sigortasından tahsiline karar verilmesi gerektiğini, Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... E. ... K. 05.07.1999 Tarihli kararda; "Davacı yan tarafından talep edilen tutarın; ZMM limitleri dahilinde olduğu görüldüğünden, ... Sigortacısı hakkındaki davanın reddi gerektiği" açıkça belirtilmiştir: Davalı şirketin sorumluluğunun yalnızca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası limitlerini aşan zararlarda ve yalnızca aşan kısım için söz konusu olabileceğini, ZMMS limitini aşmayan zararlardan, davalı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, kazanın 10.06.2023 tarihinde meydana geldiğini, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 120.000,00 TL olduğunu, bu limitler tüketilmeden davalı şirketin sorumluluğu doğmayacağından huzurdaki davanın reddini istediklerini. davaya ilişkin yapılan inceleme ve kontrollerde, davacının aracında 84.180,00 TL değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın 29.09.2023 tarihinde; işbu davadan önce, davacıya ödendiğini, davalı şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden değer kaybına dair taleplerin reddini talep ettiklerini, ayrıca itiraz saklı kalmak kaydı ile huzurdaki uyuşmazlığa konu hasarın ihbarına istinaden davalı şirket nezdinde hasar dosyası açılmış olup hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden davalı şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 60.647,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemenin dikkate alınmasını talep ederiz. ayrıca dava kapsamında değerlendirilecek bir başka husus ise davacının aracının daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerekeceğini, bu nedenle davacıya aracın başvuru konusu kazadan önceki kaza kayıtlarının sunulması için kesin süre verilmesine; verilen kesin süre içinde ilgili kayıtların sunulmaması halinde ise huzurdaki başvurunun reddini talep ettiklerini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6. Teminat Dışında Kalan Haller “k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,” hükmü uyarınca araç mahrumiyet bedeli teminat kapsamında olmadığından taleplerin reddi gerektiğini, alacağın belirlenebilir olduğu hallerde HMK 107 kapsamında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığını, davacı eksper incelemesi yaptırarak iddia edilen alacağını tam olarak tespit ettirdiği/ettirebileceği halde, başvurunun belirsiz alacak davası şeklinde açılmış olması karşısında, konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.06.2015 tarih ... E. - ... K. sayılı kararında da yer verildiği üzere, davanın hukuki menfaat yokluğu sebebiyle reddini istediklerini, davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davalı şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, başvuruya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespitinin gerektiğini, rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere başvuruya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, bu nedenle başvurunun reddine karar verilmesini, aksi takdirde itirazları dikkate alınarak dosyanın yeni bir kusur bilirkişine tevdiini talep ettiklerini , davacının avans faizi talebi yerinde olmayıp reddi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanmakta olup davacı tarafın, poliçenin tarafı olmadığını, ayrıca sigortalı aracın “ticari” değil “hususi” bir araç olduğundan avans faizine dair taleplerin de reddine karar verilerek, yargılama giderlerinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Kazadan sonra tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağında müvekkilime atfedilen bir kusur olmadığını, arkadan çarpan davacının olayda %100 kusurlu olduğunu kabul etmek gerektiğini,
Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğine göre Sürücüler, hızlarını;
Kullandıkları aracın cinsine, yük, Yol, hava ve görüş ve trafik durumuna göre ayarlamak zorundadırlar.Davacının Kanun ve Yönetmeliği ihlal ettiği görülmekte olup %100 kusurlu olduğunu, Trafik kazası Tespit Tutanağında davacının 0,31 promil alkollü, ...’in alkolsüz olduğunun belirtildiğini, bunun da davacının olayda kusurlu olduğunu kanıtladığını, davacının beyanına göre, aracın “55 gün” serviste kalmasının makul sürenin aşıldığını gösterdiğini,
Ayrıca, sigorta şirketlerinin böyle durumlarda sigortalılarına ücretsiz araç verdiklerini, kendi sigorta şirketinden araç talep etmesi mümkünken kiralama şirketlerinden araç kiralamasının, bunun bedelini de müvekkilinden talep etmesinin haksız olduğunu, müvekkilinin tacir olmayıp aracın da ticari araç olmadığını, bu nedenle hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek üzere, talep edilen ticari reeskont avans faiz oranını da kabul etmediklerini, davanın, görev, yetki, husumet, faiz ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, trafik tescil kayıtları, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacının aracının uğradığı trafik kazası nedeniyle davacının davalılardan değer kaybı bedeli ve hak mahrumiyeti bedeli talep edip edemeyeceği,husumet itirazlarının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Deliller toplandıktan sonra Davacının aracının uğradığı trafik kazası nedeniyle davacının davalılardan değer kaybı bedeli ve hak mahrumiyeti bedeli talep edip edemeyeceği hususlarında rapor aldırılmak üzere dosya makine mühendisi bilirkişi ... ile Sigortacı ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle;
Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 10.06.2023 günü saat 20:50 sıralarında ... ilçesi ... yönünde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla orta şeritten sol şeride geçtiği sırada sol şeritte seyreden sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın ön kısımlarıyla çarpıştığını, Kusur, Hasar, Değer Kaybı ve davalıların Sorumluluğu Yönünden yapılan inceleme ve kanaate göre Sonuç:
Dava Konusu Olayda Davalı Sürücü ...'in % 100 (yüzdeyüz) Oranında Asli Ve Tam Kusurlu Olduğu,
Davacının Davalılardan Talep Edebileceği Bakiye Maddi zararının olmadığı..." görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
İtirazlar üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları ek raporlarında özetle; davacı ve davalı vekillerinin itiraz dilekçeleri yönünden yeniden yapılan incelemede, gerek kusur, gerek hasar ve gerekse değer kaybı yönlerinden, Dava konusu olayda davalı sürücü ...'in % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, Davacının hasar ve değer kaybı yönünden talep edebileceği bakiye maddi zararının olmadığı, Davacının talep edebileceği araç kiralama zararının 20.000,00 TL olduğu..." ek görüş ve kanaate ulaşıldığı bildirilmiştir.
İtirazlar üzerine: Yapılan ödemelerin 84.180,00 TL'sinin hasar, 60.647,00 TL'sinin değer kaybı bedeli olarak ödendiğini beyan ettiği görüldüğünden davacı vekili tarafından değer kaybı bedeli ve hak mahrumiyeti bedeli talep edildiğinden, değer kaybı olarak yapılan 60.647,00 TL ödeme de mahsup edilerek davacının aracının uğradığı trafik kazası nedeniyle davacının davalılardan değer kaybı bedeli ve hak mahrumiyeti bedeli talep edip edemeyeceği hususlarında dosyadaki belgeler, kök ve ek rapor da değerlendirilerek önceki raporu hazırlayan bilirkişiden farklı bir makine mühendisi bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; "...Dosya kapsamında yapılan tüm incelemeler, sunulan deliller, teknik hesaplamalar ve analizler neticesinde; 1. Kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'in %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacı tarafa atfedilecek bir kusur bulunmadığı, Davacı aracındaki toplam değer kaybı zararının 72.126,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketince ödenen 60.647,00 TL mahsup edildiğinde, bu kalem yönünden davalılardan talep edilebilecek bakiye bir alacağın 11.479,00 TL olduğu, Davacının, aracını kullanamadığı süre için talep ettiği araç mahrumiyet bedelinin, 21 günlük makul onarım süresi esas alındığında, tasarruf edilen giderler düşüldükten sonra net 58.800,00 TL olarak hesaplandığı, 2.Davacının davalılardan talep edebileceği toplam bakiye tazminat miktarının; 70.279,00 TL (11.479,00 TL + 58.800,00 TL) olduğu, 3.Hesaplanan bu toplam bakiye tazminatın, (Hasar Onarım Bedeli Bakiyesi ve İKAME araç Bedeli) davalı ...'in şahsi sorumluluğunda olmakla birlikte, aynı zamanda davalının ... Sigorta A.Ş. nezdindeki ... numaralı kasko poliçesi kapsamında bulunan 1.000.000,00 TL limitli ...teminatı dahilinde olduğu ve ilgili tazminatın bu teminattan karşılanmasının talep edilebileceği..." kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD 07.03.2016 tarih ve ...Esas- ... Karar sayılı ilamı)
Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait ... plakalı aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen değer kaybından ve hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.6. Teminat Dışında Kalan Haller.., Gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri olarak belirlenmiştir. Açıklanan nedenlerle, meydana gelen trafik kazası sonucu davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve hasar kaybından davalı sigorta şirketi araç işleteni ve sürücü ile birlikte sorumlu olacaktır.
Araç mahrumiyet (ikame araç) bedeli; Kaza sonrası aracın bakım ve onarım gördüğü süre boyunca kullanılamamasından kaynaklanan tazminatları ifade etmektedir.Yargıtay yerleşik kararlarına göre araç mahrumiyet zararının belirlenmesinde, aracın tamir servisinde kaldığı sürenin değil aracın makul tamir süresinin dikkate alınması gerekmektedir. Kazanç kaybı ise; Ticari amaçlarla kullanılan araçların kaza sonucu tamirde geçirdiği süre boyunca kullanılamaması veya işletilememesi sebebiyle yaşanan maddi kayıptır.
Somut olayda; Davalı sürücü ...'in yönetimindeki ... plakalı otomobiliyle seyri sırasında hızını meskun mahal şartlarına göre ayarlamamış, aşırı hızlı, tedbirsiz ve dikkatsiz seyretmiş, tehlikeye yol açacak şekilde şerit değiştirmiş ve davacı tarafın aracının geçmesini beklemeyip, şerit değiştirme kurallarını ihlal ettiğinden olayda % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kendi şeridinde normal süratle seyrederken aniden şeridine girilmesi nedeniyle kazayı önleyici tedbir alması mümkün olmadığından olayda kusursuz olduğu alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili beyan dilekçesi ile, 84.180,00 TL hasar, 60.647,00 TL değer kaybı bedeli olarak ödendiğini belirtmiştir.
Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli yönünden yapılan incelemede; Davacı aracındaki toplam değer kaybı zararının 72.126,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketince ödenen 60.647,00 TL mahsup edildiğinde, bu kalem yönünden davalılardan talep edilebilecek bakiye bir alacağın 11.479,00 TL olduğu, Davacının, aracını kullanamadığı süre için talep ettiği araç mahrumiyet bedelinin, 21 günlük makul onarım süresi esas alındığında, tasarruf edilen giderler düşüldükten sonra net 58.800,00 TL olarak hesaplandığı alınan usul ve hüküm kurmaya elverişli son bilirkişi raporu ile anlaşıldığından, Davanın kabulü ile, 11.479,00 TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketi yönünden 18.01.2024(temerrüt tarihi) tarihinden ve sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 10.06.2023 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 58.800,0TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi 10.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi(araç kullanım bilgilerine göre hususi olduğundan) ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile,
a-11.479,00 TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketi yönünden 18.01.2024 tarihinden ve sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere, diğer davalı yönünden kaza tarihi olan 10.06.2023 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
b-58.800,00TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi 10.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanununca alınması gerekli 4.800,75 TL ilam harcından peşin yatırılan 726,29 TL ile 474,00 TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 3.600,46 TL harcın davalılardan alınarak (Davalı ... Sigorta yönünden 576,07 TL ile sınırlı olmak üzere) HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak (Davalı ... Sigorta yönünden 576,00 TL ile sınırlı olmak üzere) HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan alınarak (Davalı ... Sigorta yönünden 7.200,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 726,29 TL peşin harç, 474,00 TL tamamlama harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti, 584,00 TL tebligat, müzekkere ve kırtasiye giderlerinden oluşan toplam 17.211,89 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak (Davalı ... Sigorta yönünden 2.753,90 TL ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır