T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/24 Esas
KARAR NO : 2025/120
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/01/2024
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirket ile davalılar arasında, ... film müziklerinin albümüne ilişkin olarak 13.09.2021 tarihli Albüm Yapım Sözleşmesi imzalandığını, buna istinaden müvekkili şirketin ilgili sözleşmenin 6.1.maddesi uyarınca davalılara 826.000 TL avans ödemesi yaptığını, ancak sonrasında davalıların 30.04.2022 tarihine kadar albümü müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken davalıların bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve albüme ilişkin izin ve yetkilerinin bulunmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine müvekkili şirketin sözleşmeyi feshederek ödenmiş olan avansın iadesini talep ettiğini, davalıların ödeme için süre talep ettiğini, görüşmeler sonrasında taraflar arasında 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede borç tutarının 986.000 TL kabul edilerek borcun 246.500 TL'şer 4 eşit taksit halinde (15.02.2023, 15.03.2023, 16.04.2023, 15.05.2023) ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca bu ödemelerin Sulh Sözleşmesine uygun şekilde kambiyo borç senetlerine bağlandığını ve senetlerin müvekkili şirkete teslim edildiğini, ancak davalıların vadesi gelen borçları/senetleri ödemediğini, şifahi olarak 3 ay daha ek süre istediğini, müvekkili şirketin iyi niyetle 3 ay daha beklediğini ancak davalıların yine ödeme yapmadığını, davalıların, taraflar arasındaki ticari ilişki geçmişinin verdiği irtibatı kötüye kullanarak, 2021 yılında müvekkili şirketten aldıkları tutarı kötü niyetle uhdelerinde tutup Türk Lirası'nın değer kaybetmesinden istifade ettiğini ve haksız şekilde zenginleştiğini, ayrıca nihayetinde davalıların borca batık hale geldiğini, müvekkili şirketin haklı alacağını da tahsil edemez durumda olduğunu, Sulh Sözleşmesi'nin 3.3.maddesinde; “Borçlular, yukarıda belirtilen ödemelerden herhangi iki taksitin zamanında ödenmemesi halinde, tüm borcun muaccel olacağını, ayrıca Alacaklının 250.000 TL cezai şart talep ve tahsil hakkına sahip olacağını, alacaklının Protokol konusu borcun tahsili amacıyla işbu Protokol ile birlikte teslim edilen kambiyo senetlerini icra takibine konu yaparak yargı yoluna gitme ve borcu bu suretle tahsil etme hakkına sahip olacağını kabul, beyan ve taahhüt eder.” hükmünün yer aldığını, müvekkili şirketin bu düzenlemeye istinaden 250.000 TL'lik cezai şart alacağını ve 21.170,14 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 271.170,14 TL alacak talebiyle ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davanın kabulüne, davalıların icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Taraflar arasında akdedilmiş 13.09.2021 tarihli Albüm Yapım Sözleşmesinin, müvekkillerin usta sanatçı ...'ın hayatını konu alan “...” isimli sinema filminde kullanılacak müziklerle ilgili olarak yapıldığını, ancak müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından ikame edilen ... 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D. İş sayılı dosyasından verilen kararda; “Muris sanatçı ...'ın hayatını konu alan ... ya da başka bir isimle sinema filmine konu edilmesine ve sinema filminde ... ve ...'a ait talep edenlerin hak sahibi olduğu eser, icra ve bunları içeren yapımlar yönünden davalı tarafından sinema filminde kullanılmak sureti ile (kitaptan uyarlama film de dahil olmak üzere) gerçekleşebilecek muhtemel tecavüzlerin önlenmesine, bu kapsamda filmin çekiminin kısmen çekilmiş ise tamamlanmasının kamuya sunulmasının, tanıtılmasının, çoğaltılmasının, yayılmasının, temsil ve gösteriminin, yayın ve dijital yollar ile umuma iletiminin TEDBİREN ÖNLENMESİNE,” şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini ve filmin çekimlerinin durdurulduğunu, yine aynı şekilde müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından ikame edilen İstanbul 43.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23.12.2022 tarihli...E.... K. Sayılı kararı ile de Garip Bülbül ... adlı filmin çekilmesi, yayınlanması, filme ait görüntülerin, videoların ve seslerin kamuoyu ile paylaşılması hususunun davacıların kişilik haklarına bir saldırı niteliğinde olduğunun tespitine karar verildiğini ve filmin yayınlanması ve sinemalarda vizyona girmesinin ihtiyati tedbir yoluyla engellendiğini, söz konusu haksız karara karşı istinaf kanun yollarına başvurmaları üzerine İstanbul BAM 4.Hukuk Dairesi tarafından verilen 12.04.2023 tarihli ve ...E. ...K. Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiğini, bu karara ilişkin de Yargıtay'a başvurulmuş olup halen derdest olduğunu, bu nedenle, davacı ile sözleşmenin akdedildiği dönemde müvekkillerinin sözleşme hükümlerini yerine getirmelerinin imkansız hale geldiğini, TBK 112'ye göre, “Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.” hükümde imkansızlık kelimesine yer verilmemiş olmakla birlikte, “borcun hiç ifa edilmemesi” ile kastedilenin, borcun ifasının imkansız hale gelmiş olması olduğunu, yine TBK 136'ya göre ise “Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa, borç sona erer.” hükmünün bulunduğunu, her iki madde hükmü birlikte değerlendirildiğinde sonraki imkansızlığın borçluya yüklenemeyen sebeplerden kaynaklanması halinde borçlunun edimi aynen ifa yükümünden kurtulduğu gibi, alacaklının borcun ifa edilmemesi nedeniyle uğradığı zararları tazmin etmekle de yükümlü olmadığını, mahkeme kararlarından açıkça anlaşıldığı üzere, mahkeme tarafından film çekimlerinin durdurulması sebebiyle müvekkilinin edimlerini yerine getirmesinin kendisinden kaynaklanmayan bir sebeple imkansız hale geldiğini, bu sebeple, müvekkillere herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğinin izahtan vareste olduğunu, aynı zamanda, davacı tarafın müvekkillerin albüme ilişkin izin ve yetkilerinin olmadığı iddiası ile kendi lehinde sonuç doğurmaya çalışmasının TTK m.18/2'de düzenlenen basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle müvekkillerine kusur atfedilmesi mümkün olmasa da mahkemenin aksi kanaatte olması halinde 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesinde düzenlenen 250.000,00 TL tutarlı cezai şartın fahiş olması sebebiyle cezai şartın indirilmesi taleplerinin mevcut olduğunu, öncelikle davanın reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde cezai şarta hakkaniyet indirimi yapılmasına, davacı tarafın aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen 13/09/2021 tarihli albüm yapım sözleşmesi ve 23/01/2023 tarihli sulh sözleşmesi kapsamında tarafların yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacının davalılardan ... 24. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası kapsamında cezai şart talebinde bulunup bulunamayacağı, cezai şart talep edilebilecek ise bu istemin davalıların ekonomik yönden mahvına sebebiyet verip vermeyeceği tenkisi gerekiyorsa tenkis miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 24. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 250.000,00-TL cezai şart, 21.170,14-TL faiz olmak üzere 271.170,14-TL'lik ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçlulara tebliğ olduğu, davalı borçlular vekili 04/08/2023 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 30/04/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 08/11/2024 tarihli raporda özetle;
"a) Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin 2021-2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,
b) Raporumuzun 4.a,1.bölümünde açıklandığı üzere, davalı şirketlere ait 2021-2022 ve 2023 yılları defter beratları ve e defterlerin gönderildiği, Detay Mizan ve Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin gönderilmemesi nedeniyle davalı defterleri üzerinde hesap incelemesinin yapılamadığı,
c) İcra takibine yapılan itirazın haksız olduğu, icra inkar tazminatı talep etme şartlarını da oluştuğu" sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan ve davacı tarafça delil olarak dayanılan alacaklı .... A.Ş. ile Borçlular ... Şti., ...Ltd. Şti. ve ... arasında imzalanan 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri aşağıda şekildedir:
“Madde 2-Konu: İşbu Sulh Sözleşmesinin (Protokol) konusu, ... 7.İcra Müd."nün ...E. sayılı icra takibi dosyasında mevcut borcun Borçlular tarafından kabulü ile işbu Protokol'de belirlenen şekilde alacaklıya ödenmesi, dolayısıyla tarafların sulh olmaları ve buna ilişkin tarafların borç ve yükümlülüklerinin belirlenmesidir.
Madde 3-Hükümler:
3.1 Borçlular, İcra takibine konu toplam borcun 986.000 TL olduğunu ve söz konusu tutarı aşağıda belirtilen vade ve tutarda, Alacaklının aşağıda belirtilen TL banka hesap numarasına ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.
15 Şubat 2023 tarihinde — 246.500 TL,
15 Mart 2023 tarihinde — 246.500 TL,
16 Nisan 2023 tarihinde — 246.500 TL,
15 Mayıs 2023 tarihinde — 246.500 TL...
3.2 Borçlular, yukarıda belirtilen ödemelerin gerçekleştirilmesini teminen, belirtilen vade ve tutarlara ilişkin olarak birbirini takip eden 4 adet borç senedini keşide ederek, işbu Protokol'ün imzasıyla birlikte Alacaklıya teslim etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.
3.3 Borçlular, yukarıda belirtilen ödemelerden herhangi iki taksitin zamanında ödenmemesi halinde, tüm borcun muaccel olacağını, ayrıca Alacaklının 250.000 TL cezai şartı talep ve tahsil hakkına sahip olacağını, Alacaklının Protokol konusu borcun tahsili amacıyla işbu Protokol ile birlikte teslim edilen kambiyo senetlerini icra takibine konu yaparak yargı yoluna gitme ve borcu bu suretle tahsil etme hakkına sahip olacağını kabul, beyan ve taahhüt eder.
3.4 Borçlular, ödemelerin vadesinde yapılmaması halinde, geciken tutarlar için aylık 965 oranında gecikme faizi ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.
3.5 Borçlular, işbu Protokol konusu borcun ödenmesine ilişkin olarak borcun tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ve Alacaklının Borçluların herhangi birinden borcun tamamını talep ve tahsil yetkisine sahip olduğunu kabul, beyan ve taahhüt eder.
3.6 Alacaklı, yukarıda belirtilen ödemelerin vadesinde ve tam olarak yapılması halinde ve bu kayıt ve şartla, borçlulardan başkaca herhangi bir bedel talep etmemeyi ve Borçluları İcra Takibine konu borç nedeniyle ibra etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Alacaklı, işbu Protokol konusu borcun zamanında ödenmemesi halinde İcra Takibine devam ederek alacağını takip borçlularından herhangi birinden talep ve tahsil etme hakkını mahfuz tutar.
3.7 İşbu Protokolün imzasıyla birlikte Alacaklı, İcra Takibine ilişkin tahsil sürecini askıya alacak ve herhangi bir. girişimde bulunmayacaktır. Alacaklı, yukarıda belirtilen ödemelerin zamanında yapılması ve borcun kapatılmasını takiben İcra Takibinden feragat edecektir.” Şeklinde kararlaştırılarak ...Tic. A.Ş., ...Şti., ... Ltd. Şti. ve Mustafa Uslu tarafından imzalanmış olduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan senetlerin incelenmesinde, borçlular...Şti., ...Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından, Alacaklı ... Tic. A.Ş. adına 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesi kapsamında düzenlenen 4 adet her biri 246.500,00 TL bedelli toplam 986.000,00 TL bedelli senetlere ilişkin olduğu görülmüştür.
Eldeki davada davacı tarafça, taraflar arasında imzalanan 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesi'nin 3.1.maddesinde belirtilen ödemelerin davalılar tarafından yapılmaması nedeniyle 3.3.maddesi kapsamında kararlaştırılan 250.000,00 TL tutarlı cezai şart alacağının tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine başlatılan ... 24.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalinin talep ve dava edildiği, davalı tarafça akdedilen sözleşmenin müvekkillerin ...'ın hayatını konu alan “...” isimli sinema filminde kullanılacak müziklerle ilgili olarak yapıldığını, ancak müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından ikame edilen davalarda filmin çekilmesi, yayınlanması, filme ait görüntülerin, videoların ve seslerin kamuoyu ile paylaşılması hususunun davacıların kişilik haklarına bir saldırı niteliğinde olduğunun tespitine karar verildiğini ve filmin yayınlanması ve sinemalarda vizyona girmesinin ihtiyati tedbir yoluyla engellendiğini, kararın temyiz edildiğini ve Yargıtay'da olduğunu, bu nedenle, davacı ile sözleşmenin akdedildiği dönemde müvekkillerin sözleşme hükümlerini yerine getirmelerinin imkansız hale geldiğini, mahkeme tarafından film çekimlerinin durdurulması sebebiyle müvekkilinin edimlerini yerine getirmesinin kendisinden kaynaklanmayan bir sebeple imkansız hale geldiğini, bu sebeple, müvekkillere herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, aksi kanaate olunması halinde sözleşmede yer alan cezai şartın fahiş olması sebebiyle cezai şartın indirilmesini ve haksız davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
Yapılan tespitler doğrultusunda tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının davaya konu taleplerinin mahkemelerce verilen kararlarla ifası imkansız hale gelen 13.09.2021 tarihli Albüm Yapım Sözleşmesi'ne değil, bu sözleşme uyarınca ödemiş olduğu bedelin iadesinin tahsili amacıyla davalı ile yapmış olduğu 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesi'ne dayandığından davalıların ifa imkansızlığına dair savunmalarının yerinde olmadığı, taraflar arasında imza edilen 23.01.2023 tarihli Sulh Sözleşmesinin 3.3 maddesi kapsamında davalı tarafça sözleşme hükümleri ihlal edildiğinden davacının dava konusu cezai şart tazminatını talep hakkının bulunduğu, tarafların tacir sıfatını haiz oldukları ve talep edilen cezai şart miktarının 250.000,00 TL olduğu nazara alındığında davalıların ekonomik yönden mahvına sebebiyet vermeyeceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığından davanın kısmen kabulü ile davalıların ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile takibin 250.000,00-TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak miktarı likit olduğundan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalıların ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile takibin 250.000,00-TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 17.077,50 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 4.630,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.446,58 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 4.630,92 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, 2.950,18-TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, geriye kalan 249,82 TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 21.170,14 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 921,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 8.409,40 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 7.752,89 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı ve davalılar tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 18/02/2025
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır