T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/270 Esas
KARAR NO : 2025/689
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/05/2024
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... AŞ'nin borçlu olduğu ve bu şirket tarafından borcuna karşılık düzenlenerek müvekkilinin yetkilisi olduğu ...Tic Ltd Şti'ne verilen senetlerin cirolanarak müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin bu senetlerin arka yüzüne isim ve soy ismini yazmak suretiyle imzaladığını ancak bu senetleri başka birine tahsil amacıyla devretmediğini, bu senetlerin , 22/12/2022 tanzim, 30/09/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, ...tanzim 30/10 /2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli , 22/12/2020 tanzim 30/11/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/12/2023 vadeli 3.810.310 TL bedelli 4 adet senet. Olduğunu, müvekkilinin bu senetlerin kaybolduğunu fark edince senetlerin iptali için ... 13 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasından dava ikame ettiğini, bu dosyadan ödeme yasağı gereğince iptali talep edilen senet borçlularına müzekkere yazıldığını, bu dava devam ederken davalının üçüncü kişi iyi niyetli taraf konumundan yararlanarak bu senetleri 23/01/2024 tarihinde icra takibine koyduğunu, 23.01.2024 tarihinde 22/12/2022 tanzim, 30/09/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli senedi ... 30 İcra Müdürlüğü ... Es, 23.01.2024 tarihinde 22/12/2020 tanzim 30/10/2023 vadeli3.000.000 TL bedelli senedi ... 26 İcra Müdürlüğü ... Es., 23.01.2024 tarihinde 22/12/2020 tanzim 30/11/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli senedi ... 30 İcra Müdürlüğü ...Es., Ve 23.01.2024 tarihinde 22/12/2020 tanzim 30/12/2023 vadeli 3.810.310 TL bedelli senedi ise ... 30 İcra Müdürlüğü ... Es sayılı dosyaları ile icra takibine koyduğunu, senetlerin borçluları ve hamili aynı olup tek bir dosya üzerinden açılmasına bir engel yok iken aynı gün farklı icra dosyalarından takip başlatılmasının davalının kötü niyetli olduğunun bir göstergesi olduğunu, müvekkili ile senet lehtarı müvekkiline ait şirketin senet borçlusu ... A.Ş arasında ticari ilişki olduğunu, ticari ilişkiden kaynaklı bu senetleri aldığını, davalıya ciro yoluyla devredilmesini gerektirecek herhangi bir borcun söz konusu olmadığını, müvekkilinin takip alacaklısının davalı ... olduğunu gördüğünde davalıya bu senetleri vermediğini bildiğinden bu senetlerin davalı tarafından çalındığını fark ettiğini, hem davalı hemde senetlerin borçlusu şirketin tek sahibi ... hakkında ... CBS de ... soruşturma sayılı dosyası ile hırsızlık ve nitelikli dolandırıcılık suçundan şikayette bulunduklarını, senetteki borçlu şirketin tek sahibi olan ...'un davalının yardımcısı olduğunu ve birlikte hareket ettiklerini, bu durumu savcılık dosyasında teferruatıyla belirttiklerini, savcılık dosyasındaki beyan ve açıklamalar incelendiğinde davalının bu senetlerin meşru hamili olmadığının ortaya çıkacağını, senet borçlusu şirketin sicil kayıtları incelendiğinde davalının senet borçlusu şirketin yönetim kurulu başkanlığını ... a devrederek şirketten ayrıldığını, müvekkili ile davalı arasında 22.06.2018 tarihli Hizmet ve İnşaat Karşılığı Hasılat Paylaşım Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmeye göre davalı ... ait ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 1801 pafta, 128 ada 2 parselde bulunan taşınmazın üzerine ... Belediyesi ile anlaşma sağlandığı taktirde tüm inşaat giderleri müvekkiller tarafından karşılanmak suretiyle taşınmaz üzerine pazar yeri, sığınak, otopark ve fuar alanı inşa edilecektir. Tesis edilecek pazar tahtalarının satış/devir ve kiralanması yetkisi müvekkillere verilecek ve elde edilen gelir müvekkiller ile taşınmaz sahibi ... arasında %50 oranında paylaşılacaktır. Taşınmaz sahibi ... ile ... Belediyesi arasında anlaşma sağlanmış ve 16.08.2018 Tarihinde ... lehine taşınmaz üst irtifakı Kurulması suretiyle taşınmazın ... Belediyesine devrine ilişkin protokol imzalandığını, davalının ise hiçbir bedel almadan müvekkili ve müvekkili şirket arasında imzalanan 22/06/2018 tarihli hizmet ve inşaat karşılığı hasılat paylaşım sözleşmesinde senetlerin borçlusu şirketi dahil ederek sözleşmeden kaynaklı alacaklarını bu şirket tarafından yürüttüğünü, kısacası istirdatını istedikleri senetlerdeki borçlu ve alacaklının bu sözleşmeye gere aynı taraf olduklarını, inşaatın yapıldığı tanışmazın davalıya ait olduğunu, inşaat müvekkiline ait şirkete yaptırdığını, davalı ile müvekkil ve müvekkiline ait şirket arasında imzalanan 22/06/2018 tarihli hizmet ve inşaat karşılığı hasılat paylaşım sözleşmesine istinaden aslında inşaat yapımı hak ediş bedeli olarak kesilen 30.000.000 TL KDV dahil faturanın muhatabının davalı iken belirttikleri üzere davalı tarafından sözleşmesel ilişkiye dail edilmesi sebebiyle iş bu faturanın senetlerdeki borçlu şirkete kesildiğini, sözleşmesel ilişkiye dahil edilmesi sebebiyle faturaların bu şirkete kesildiğini, sözleşmesel ilişkiye dahil olması hasibiyle bu şirkete kesilen faturaların bakiye borcu için şirket tarafından hazırlanan bu 4 adet senedin sözleşmenin diğer tarafı olan davalıya ciro edilmesinin akla ve mantığa aykırılığına ayrıca izaha gerek olmadığını, ayrıca müvekkilinin davalıya böyle bir borcu var ise bu deva da taraflar arasında mahsuplaşma olması gerektiğini, çünkü ... şirketinin bu borçlarının aslında inşaat yapılan taşınmazın sahibi davalıya ait olduğunu beyan ederek davaya konu senetlerin kötü niyetli hamilin tespit edilmesi nedeniyle, 22/12/2022 tanzim, 30/09/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020tanzim 30/10 /2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/11/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/12/2023 vadeli 3.810.310 TL bedelli toplam 12.810.310 TL bedelli 4 adet senedin davalıdan istirdadına , müvekkilin haklı hamil olduğunun tespitine ve senetlerin müvekkilime teslimine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davacının ikame ettiği davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu dava konusu senetlerin müvekkili tarafından davacıya verilen nakit borca karşılık davacı tarafından söz konusu kambiyo senetlerini ciro ederek müvekkiline verdiğini, vadesi geldiği halde dava konusu senetlerin ödenmemesi üzerine davacı borçlu aleyhine icra takibi başlattıklarını, davacının senetlerin rızası dışında elinden çıktığına dair gerçeğe aykırı beyanlarını kabul etmediklerini, icra takibine konu edilen senetlerin düzgün bir ciro yolu ile müvekkiline intikal ettiğini, ve ciro silsilesinde sakatlık bulunmadığını, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, dava konusu senetlerin vade tarihleri geçtikten sonra davacının borcunu ödememek için huzurdaki davayı açmasının kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, icra takipleri başlatıldıktan sonra ve bu takiplerden haberdar olduktan sonra sözde çalıntı iddiası ile yapılan şikayetin borçtan kurtulmaya yönelik olduğunun açık olduğunu, davacının bahsini ettiği savcılık dosyasındaki ifadesine göre dava konusu senetlerin çantada cirolu bir şekilde bulundurduğu ve buradan çalındığı iddiasının hayatın olağan akışına, genel hayat tecrübelerine ve gerçeğe aykırı olduğunu, zira senedin ancak kullanmak, üzere ciro edildiğini, durup dururken bir senedin cirolanarak çantaya konulması veya bulundurulmasının akla ve mantığa aykırı olduğunu, davacının bu hususta tanık dinletme taleplerine muvafakatleri olmadığını, davacının iddiasını ancak yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiğini, dava konusu senetlerde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını, ayrıca basiretli bir tacirin tahsil veye temlik amacı gütmeden bir senedi ciro ederek aylarca çantasında bulundurmasının genel hayat tecrübelerine, ticaret hayatının ve gerçeklere tamamen aykırı olduğunu, davacını cirolayarak bizzat kendisi tarafından müvekkiline teslim ettiği senetler hakkında çalıntı iddiasında bulunmasının borçtan kurtulmaya yönelik beyanın da ötesinde müvekkiline atılmış bir iftira olduğunu, müvekkili ile davacı arasında geçmişte alacak borç ilişkisini doğuran iş ilişkisi olduğunu, söz konusu senetlerin davacının dilekçesinde belirttiğin aksine rıza dışı davacının elinden çıkmadığını, yine davacının dilekçesinde belirttiği bahsi geçen ... şirketinin müvekkili ile hukuken bir bağı bulunmadığını, bahsi geçen şirketin ayrı bir tüzel kişiliği olduğunu, davacının dilekçesinde bahsi geçen taşınmazda bulunan pazar yerindeki pazarcı esnafların muvafakatname başvuru işlemlerini takip ettiği işlemler sırasında usulsüzlükler yaptığı, planlı ve organize bir şekilde hazırladığı usulsuz bir takım eylemlerle dolandırıcılık kastı ile harek ederek haksız menfaat ettiği, pazar esnafından çok ciddi boyutta haksız menfaat devşirtiği ve kamu zararına haksız kazanç sağladığı tespit edildikten sonra sözleşmesi tek taraflı feshedildiğini, yapılan fesih işlemini içine sindiremeyen davacının müvekkiline husumet beslemeye başladığını, netice olarak davacının takibe konu senetlerin çalındığına, borcun olmadığına, ve sorumluluğa varana kadar birbirinden farklı bir çok hususta hukuki dayanaktan yoksun , gerçeğe aykırı ve kötü niyetli iddialar ileri sürdüğünü beyan ederek davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER;
İcra dosyaları, taraf açıklamaları, soruşturma dosyaları, ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası, sözleşmeler ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE;
Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 778/1-a.ı bentleri yollamasıyla TTK'nın 758. maddesi bononun istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davacı ... ile senet lehtarı davalıya ait şirketin senet borçlusu ...A.Ş arasında ticari ilişki mevcut olduğunu ve bu ticari ilişkiden kaynaklı alacak için davaya konu senetlerin alındığını, bu senetlerin davalı ... 'ya ciro yoluyla devredilmesini gerektirecek herhangi bir borç söz konusu olmadığını, davalının bu senetleri haksız ve kötü niyetle elinde bulundurduğu ayrıca, senetlerin icraya konulması ile birlikte alacaklının davalı ... olduğu görüldüğünde bu senetlerin davalıya verilmediği bilindiğinden senetlerin çalındığının anlaşıldığını, hem davalı ... hem de senetlerin borçlusu ...A.ş'nin tek sahibi ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma numarası ile hırsızlık ve nitelikli dolandırıcılık suçundan şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyasındaki beyan ve açıklamalar incelendiğinde davalı ...'nın iş bu senetlerin Meşru Hamili olmadığının anlaşılacağını, istirdadı talep edilen senedin borçlusu ... şirketi ile senetlerin alacaklısı gözüken davalı ...'nın birlikte hareket ettiklerini 22/12/2022 tanzim, 30/09/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/10 /2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/11/2023 vadeli 3.000.000 TL bedelli, 22/12/2020 tanzim 30/12/2023 vadeli 3.810.310 TL bedelli toplam 12.810.310 TL bedelli 4 adet senedin haksız ve kötüniyetli hamili olan davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davalı tarafından davacıya verilen nakit borca karşılık davacı tarafından söz konusu kambiyo senetleri ciro edilerek davalıya verildiğini, vadesi geldiği halde davalı borçlu tarafından dava konusu senet bedelleri ödenmediğinden icra takipleri yapıldığını, dava konusu senetlerin çantada cirolu bir şekilde bulundurulduğu ve buradan çalındığı iddiasının hayatın olağan akışına, genel hayat tecrübelerine ve gerçeğe tamamen aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyasında;
"somut olayda şikayet konusu senetlerin müştekinin yetkilisi olduğu... Şti. ve müşteki ... tarafından usulüne uygun olarak ciro edildiği, senetlerin şüpheli ... tarafından takibe konulmasından müteakip müşteki tarafından imza itirazında bulunulmadığı, ciro silsilesinde şüpheli ...'ya gelene dek kopukluk bulunmadığı, yine müştekinin basiretli bir tacir olarak ciro işleminin hukuki mahiyetini anlayabilecek durumda olduğu, taraflar arasında uzun bir süre devam eden ticari ilişkinin taraf beyanlarından da anlaşıldığı, senetlerin kaybolduğu veya çalındığı belirtilen konteynır ofis içerisinde kamera bulunmadığı, müştekinin çalışanı olan ...'ın alınan beyanlarında hırsızlık eylemine ilişkin doğrudan bilgi ve görgüsünün bulunmadığı, müşteki ve bilgi sahibi ...'ın soruşturma konusu eylemlerin ne zaman, nerede ve nasıl bir şekilde gerçekleştirildiğine ilişkin somut açıklamalarda bulunamadıkları, şikayete konu senetlerin müştekinin zilyetliğinden rızası dışında çıktığına ilişkin yeterli bilgi ve belgenin bulunmadığı, bu hali ile şüphelilerin üzerilerine atılı Hırsızlık suçunu işlediklerine dair haklarında kamu davası açmaya yeterli düzeyde şüphe oluşmadığı anlaşılmakla; Şüpheliler hakkında delil yetersizliği nedeniyle KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA," karar verilmiştir.
Dava konusu bonoların incelenmesinde; ciro silsilesinde görünürde herhangi bir kopukluk olmadığı anlaşılmaktadır. Mevcut ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı anlaşılmakla, TTK'nın 686/2 maddesi uyarınca, düzgün ciro silsilesine göre bonoyu iktisap edenin, bonoyu kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ve bonodaki iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ayrıca kanıtlanması gerekir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 686/2 maddesine göre, bonoyu eline geçiren yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde senedi iade ile yükümlü tutulabilir.
Emsal nitelikteki Yargıtay 11. HD ... E.... K. sayılı kararında da değinildiği üzere, davalının senedi edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının senedi rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Bononun rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, senedin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Mevcut delil durumuna göre davalının kötüniyeti ya da ağır kusurunun ispatlanamadığı, soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiği, senette ciro zincirinde bir kopukluk olmadığı görülmekle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. ...K. Sayılı ilamında senedi ele geçiren ...'nın ... şirketi ile birlikte hareket ederek senedi bir şekilde ele geçirdiği tespitine yer verilmiş ise de, Mahkemenin tespitinde senetlerin iktisabında davalının ağır kusuruna ilişkin bir eylemine yer verilmediğinden anılan dosya bekletici mesele yapılmamıştır.
Davacı tarafından ileri sürülen enetlerin davalı ... 'ya ciro yoluyla devredilmesini gerektirecek herhangi bir borç söz konusu olmadığı ve senetlerin borçlusu ... A.ş'nin tek sahibi ... ile davalının birlikte hareket ettiği iddiası ile diğer iddiaları tirazın iptali ya da menfi tespit davası sırasında tartışılacak iddialardır.
... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. ...K. Sayılı ilamında senedi ele geçiren ...'nın .... şirketi ile birlikte hareket ettiği ve davaya konu senetler, ciroyla bir şekilde aldıktan sonra icra takibine konu ettiği, davalının (...) ... şirketinden tahsil edebileceği senetleri ciranta olan kişilerde tahsil etmeye çalışması ile kötü niyetli olduğu, davalının senetleri eline geçmesini fırsat olarak gördüğü tespitlerine yer evrilmiştir. Anılan tespitler menfi tespit davasını ilgilendirmekte olup ilgili davada tartışılmıştır. Bu hususlar istirdat davasında tartışılacak hususlar olmadığından mahkememizce bu hususlarda ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır.
HÜKÜM Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 218.768,07 TL harçtan mahsubu ile alınan artan 218.152,67.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT ne göre reddolunan miktar üzerinden hesaplanan 736.103,10-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafın yapmış olduğu, 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadasine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza