T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/348 Esas
KARAR NO : 2025/345
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/06/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 10/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 03.06.2022 tarihli Mekanik Ekipman İmalatı ve Yerine Montajı Sözleşmesi imzalamış olup, atıksu arıtma tesisi makine ve ekipmanlarının imalatı ve yerine montajı hususunda tarafların anlaştıklarını, müvekkilinin işbu sözleşmede taraf olarak satıcı sıfatıyla yer almakta olup davalının ise alıcı sıfatında olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşme şartlarının eksiksiz ve tam bir şekilde yerine getirildiğini ancak davalı şirket tarafından sözleşmeye göre müvekkiline ödenmesi gereken miktarın ödenmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin D. bendi uyarınca sözleşme bedeli nakliye ve KDV hariç olarak 215.700 Euro olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin 6. sayfasına görülebileceği üzere ödemelerin Euro üzerinden kararlaştırılmış olup, ödeme yapılacağı günkü TCMB döviz alış kuru baz alınarak TL olarak yapılacağını, sözleşme bedelinin Euro olarak kararlaştırıldığını ancak çek ödemelerinin Euro olarak yapılamayacağından davalı tarafından müvekkiline Türk Lirası olarak ödeme yaptığını, bunun sebebi olarak 19.04.2022 tarihli 31814 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve ... sayılı Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair ... sayılı Tebliğ ile bahse konu 8'inci madde “Ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunludur.” kapsamında Euro çek verilememesi sebebiyle müvekkili şirketin çekleri davalıdan TL olarak aldığını, müvekkili tarafından davalı... A.Ş. Adına; 03.02.2023 tarih ... Fatura Numaralı vergiler hariç 72.290,00 Euro tutarlı, 03.02.2023 tarih ... Fatura Numaralı vergiler hariç 29.120,00 Euro tutarlı, 21.03.2023 tarih ... Fatura Numaralı vergiler hariç 40.880,00 Euro tutarlı, 21.03.2023 tarih ... Fatura Numaralı vergiler hariç 67.710,00 Euro tutarlı, 30.03.2023 tarih ... Fatura Numaralı vergiler hariç 5.700,00 Euro tutarlı faturalar kesilmiş olup toplamda vergiler hariç 215.700,00 Euro tutarında fatura kesildiğini, tarafların fatura bedelleri konusunda mutabık kaldığını ve itiraz etmediğini, faturaya konu malların satımının döviz karşılığında yapıldığını, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmeden de görüldüğü üzere sözleşmede ödeme yapılacağı günkü kur baz alınarak ödemenin TL olarak yapılacağı kararlaştırılmışsa da davalı tarafından yapılan ödemelerin sözleşme hükümlerine aykırı olarak eksik yapıldığının dekont ve faturalardan da açıkça görüldüğünüt, davalı tarafından müvekkili şirketin ... IBAN numaralı ... Bankası hesabına yapılan ödemelerin; 14.03.2023 tarihinde 35.899,13 Euro karşılığı olarak açıklamalı 727.477,92 TL,14.04.2023 tarihinde Avans Ödemesi açıklamalı 768.724,81 TL, 03.05.2023 tarihinde EFT açıklamalı 777.406,35 TL, 11.08.2023 tarihinde ... 100.000 TL, nakit ödeme olarak yapılmış yine ayrıca davalı tarafından müvekkil şirkete; ... Bankası ... çek numaralı 06.04.2023 tarihli 777,406,45 TL tutarlı çek,...bank ... Çek Numaralı 04.05.2023 tarihli 777,406,45 TL tutarlı çek ( Bu çek iade edilmiş olup, çek bedeli Eft olarak müvekkil şirketin hesabına atılmıştır. ) ... ... Çek numaralı 06.07.2023 tarihli 896.845,40 TL tutarlı çek, ...bank ... Çek numaralı 04.08.2023 tarihli 896.845,62 TL tutarlı çek, ödemeleri yaptığını, taraflar arasında yapılan ticari satımın döviz cinsinden yapıldığını sözleşme uyarınca da açık olduğunu, müvekkilinin davalı tarafından gönderilen ödemelere istinaden kesmiş olduğu faturalar uyarınca davalı tarafından sözleşmede belirlenen bedelin müvekkiline ödenmediğini, taraflar arasındaki tüm hesap hareketleri ile şirket kayıt ve defterlerinin de incelenmesi için ilgili işlemlerin yapılması gerektiğini, projenin teklif, sözleşme ve faturalarının hepsinin Euro döviz bazlı yapıldığını, TL para birimi asla söz konusu olmadığını, bu sebeple davalı tarafından Türk Lirası olarak gönderilen ödemelerin eksik, olarak ödenmiş olup, ödeme tarihlerindeki Euro kurlarındaki alınması halinde işbu hususun ortaya çıkacağını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre davalının müvekkiline ödemesi gereken bedelin vergiler hariç 215.700 Euro olduğunun açık olduğunu, davalı tarafından müvekkile yapılan ödemelerin eksik olduğu ve eksik ödenen hak ediş tutarının müvekkiline ödenmesi gerektiğinin açık olduğunu, müvekkili firma tarafından her türlü işin eksiksiz olarak teslim edildiğini, montajlar yapıldığını, müvekkili firma tarafından işbu sözleşmeden kaynaklı tüm ifaları yerine getirildiğini, bu sebeple de montajdan 60 gün sonra davalı tarafından %5 kararlaştırılan hak ediş bedelinin de müvekkiline ödenmediğini, müvekkili firmanın başkaca bir yükümlülüğü kalmadığını, sözleşmeden kaynaklı tüm edimlerini yerine getirdiğini beyan ederek, davanın kabulü ile müvekkilinin eksik ödenen fatura bedelinin bilirkişi marifetiyle tespiti ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 1.000 Euro belirsiz alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek bankaların uyguladığı en yüksek faiziyle beraber davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 12/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 03.06.2022 tarihli Mekanik Ekipman Imalatı ve Yerine Montajı Sözlesmesi imzalamıs olup atıksu arıtma tesisi makine ve ekipmanlarının imalatı ve yerine montajı hususunda tarafların anlaştıklarını, bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle huzurdaki davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, Mahkeme aksi kanaatte ise de davacı tarafa dava tutarını belirlemesi ve ıslah etmesi için süre verilmesi gerektiğini, her halükarda davacı tarafa sözleşme kapsamında ve tarafların anlaştığı şart ve koşullarda ödemelerin eksiksiz yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesinde de, bu konuda aksine bir düzenleme yapılmadığından; çekle yapılan ödemelere kur farkı isteyemeyeceğini beyan ederek, belirsiz alacak davası açması şartları olmamasına ve davacı tarafından daha önce alacağın bildirilmiş olmasına rağmen, belirsiz alacak davası olarak açılmış davanın hukuki menfaat yokluğundan usulden reddini ve mahkeme aksi kanaatte ise davacı tarafa dava tutarını belirlemesi ve ıslah etmesi için süre verilmesini, haksız, mesnetsiz ve yersiz olarak açılan davanın esastan reddini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi raporu, Arabuluculuk Daire Başkanlığı ... Sayılı dosyası, ... Bankası yazı cevabı, ...bank yazı cevabı, ... Bankası yazı cevabı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
26/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Borçlar mevzuatı kapsamında değerlendirme yapıldığında: A. Taraflar arasında adi yazılı şekilde 03.06.2022 tarihinde “Mekanik Ekipman İmalatı ve Yerine Montajı Sözleşmesi”nin kurulduğu noktasında ihtilafın bulunmadığı; sözleşmeye göre davacının satıcı, davalının da alıcı olduğu; B. Dosya kapsamına sunulan belgeler incelendiğinde - 14.03.2023 tarihinde “35.899,13 Euro karşılığı” açıklamasıyla 727.477,92 TL - 14.03.2023 tarihinde “avans ödemesi” açıklamasıyla 768.724,81 TL- 11.08.2023 tarihinde “... ” 100.000TL- 11.06.2024 tarihinde “geçmiş ödemelerin kurdan kaynaklı eksik ödeme tutarı 2.267,62 Euro kur 34,8022” açıklamasıyla 78.918,16TL- 11.06.2024 tarihinde “montaj kalan tutar 3.078, 13 Euro karşılığı kur 34,8022”açıklamasıyla 107.125,69 TL ödeme yapıldığı; ayrıca davalı tarafından davacıya- 06.04.2023 tarihli dekont incelendiğinde ... çek numaralı, 777.406,45 TL tutarı çek bedelinin;- (Şekerbank'tan gelen 28.06.2024 tarihli yazı incelendiğinde) ... çek numaralı, 06.07.2023 tarihli 896.845,40TL. tutarı çek bedelinin;- (...bank'tan gelen 28.06.2024 tarihli yazı incelendiğinde) ... çek numaralı,04.08.2023 tarihli 896.845,62TL. tutarı çek bedelinin,- 03.05.2023 tarihinde ... çek numaralı 04.05.2023 tarihli 777.406,45TL. tutarı çekin “EFT” açıklamasıyla 777.406,45 TL ödendiği,C. Kur farkı yönünden değerlendirme yapıldığında:. Sözleşmenin D maddesinde sözleşme bedelinin KDV hariç 215.700Euro olduğu; ödemelerin, ödemenin yapılacağı günkü TCMB döviz alış kuru baz alınarak TL cinsinden yapılacağının kabul edildiği, b.Yargıtay 11. HD. E...., K. ..., T. 11.3.2021 kararının “Çeklerle yapılan ödemelerde kur farkı istenemeyeceği Dairemizce istikrar kazanmış uygulamalardandır. ”; Yargıtay 11. HD. E. ..., K. ...., T. 16.3.2021 kararının “...çekle yapılan ödemelerden dolayı kur farkı talep edilemeyecek...” şeklinde olduğu; dolayısıyla çeklere ait ödemeler hariç diğer ödemeler incelendiğinde- 14.03.2023 tarihinde “35.899,13 Euro karşılığı” açıklamasıyla 727.477,92 TL- 14.03.2023 tarihinde “avans ödemesi” açıklamasıyla 768.724,81 TL- 11.08.2023 tarihinde “...” 100.000 TL- 11.06.2024 tarihinde “geçmiş ödemelerin kurdan kaynaklı eksik ödeme tutarı 2.267,62BURO kur 34,8022” açıklamasıyla 78.918,16TL, 11.06.2024 tarihinde “montaj kalan tutar 3.078,13 EURO karşılığı kur 34,8022”açıklamasıyla 107.125,69TL ödendiği; ancak sözleşmenin D maddesine göre “ödemenin yapılacağı günkü TCMB döviz alış kuru baz alınarak TL. cinsinden” yapılacağının kabul edildiği, ancak yapılan ödemelerin açıklamaları incelendiğinde tüm ödemelerde Euro karşılığın yazılmadığı; dolayısıyla 14.03.2023 ve 11.08.2023 tarihli ödemelere ilişkin hesaplamanın yapılamadığı; bununla birlikte aa. 14.03.2023 tarihinde “35.899, 13Euro karşılığı” açıklamasıyla 727.477,92TL'nin ödendiği; “74.03.2023 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları” incelendiğinde 1 Euro'nun efektif alış kurunun 20.2785TL. olduğu; buna göre 35.899,13Euro x 20.2785TL 727,980,508 TL olarak hesaplandığı, 727.477,92 TL'nin ödendiği görülmekle 727.980,508TL. - 727.477,92TL. 502,588 TL eksik ödemenin olduğu, bb. 11.06.2024 tarihinde “geçmiş ödemelerin kurdan kaynaklı eksik ödeme tutarı 2.267,62 EURO kur 34,8022” açıklamasıyla 78.918,16TL.nin ödendiği; “74.03.2023 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları” incelendiğinde 1Euro'nun efektif alış kurunun 34.7102TL.olduğu; buna göre 2.267,62Euro x 34.7102TL=78.709,54TL olarak hesaplandığı, buna göre eksik ödemenin olmadığı, cc. 11.06.2024 tarihinde “montaj kalan tutar 3.078,13 EURO karşılığı kur 34,8022” açıklamasıyla 107.125,69TL.nin ödendiği; “14.03.2023 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları” incelendiğinde 1 Euro'nun efektif alış kurunun 34.7102TL. olduğu; buna göre 3.078,13Euro x 34.7102TL. =106.842,50TL olarak hesaplandığı, buna göre eksik ödemenin olmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, kur farkından kaynaklı alacak davasıdır.
Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya satış yapıldığı, bedellerin EURO üzerinden belirlendiğini, ödeme tarihindeki kur üzeriden TL'ye çevrilerek ödeme yapılacağı hususunda tarafların anlaştıklarını, söz konusu anlaşmaya istinaden çek alındığını, vade tarihinde davalı şirket tarafından alınan ürünlerin bedellerinin güncel kur üzerinden Türk Lirasına çevrildiğini ve çekler ile ödenmeyen kısmına ilişkin TL bedelli faturalar kesilerek davalı şirkete iletildiğini, ödenmeyen kur farkı alacağı nedeniyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında yer alan kayıtlardan ve ticari kayıtlar üzerinden hazırlanan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere taraflar arasında kur farkı uygulamasına ilişkin imzalanmış bir sözleşme bulunmamaktadır. Çek bir ödeme vasıtası olup döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, verildiği tarihteki döviz satış kuru üzerinden doldurulması da mümkündür. Buna rağmen ödemeyi TL üzerinden düzenlenmiş çek ile kabul eden davacının, bu aşamadan sonra kur farkı istemesi mümkün değildir.
Kur farkı alacağının talep edilebilmesi için yazılı bir sözleşme veya taraflar arasında yabancı para üzerinden devam eden ticari ilişkinin bulunması gerekir. (Yargıtay 19.HD. ...Esas ve ... K sayılı karar ile Yargıtay 19. HD.nin ...Esas, ...Karar ve 11/09/2018 tarihli kararı) Yabancı para cinsinden olan borcun, TL üzerinden düzenlenen çek ile ödenmesi halinde kur farkının fiyatlandırılarak çekin miktar hanesine yazıldığı kabul edileceğinden alacaklı artık kur farkı isteminde bulunamaz.
Somut olayda, davacı defterlerinde TL ve EURO cinsinden kayıt tutulduğu, davalı tarafından TL olarak verilen çeklerle ödemelerin yapıldığı, bu çeklerin davacı tarafından ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin kabul edilmesi karşısında, davacının artık kur farkı talebinde bulunamayacaktır.
Nitekim davacı, alacağının tahsili için davalı tarafından verilen ve TL cinsinden düzenlenen çeki teslim almış olmakla, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edemez. Davacı TL cinsinden düzenlenen ve teslim tarihindeki satım bedeli karşılığı olan çeki alırken yabancı para cinsinden oluşacak kur farkını saklı tutmadığı gibi TL ile ödeme yapılmasına rağmen kur farkı alacağının bakiye kalacağına ilişkin bir sözleşme hükmü de bulunmamaktadır. (Yargıtay 11. HD. ... Esas, ... Karar ve 08.12.2020 Tarihli kararı).
Yukarıda anlatılan gerekçe ile davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, alınan 597,72 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 17,68 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır