T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/211 Esas
KARAR NO : 2025/127
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/03/2023
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.08.2022 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı ... marka ... tipi aracın park halindeyken sol arka köşesine çarpması sonucu araçta hasar ve değer kaybı oluştuğunu, davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, hasar dosyası açıldığını, davalı sürücünün aracını el frenini çekmeden park etmesi sonucu kaza olduğunu, olayda asli kusuru olduğunu, davalıların hasardan sorumlu olduklarını, davacının ... oturduğunu, ve kazaya konu aracı da ...’da satın aldığını, tatil amacıyla geldiği Türkiye’de kazanın yaşanması sonrası aracın onarılması ve değer kaybı taleplerine ilişkin olumlu bir geri dönüş alamadığından Almanya’ya dönmek zorunda kalan müvekkilinin aracını orada ekspertize gösterdiğini, ekspertiz raporunda aracın hasar gören kısımlarının; arka tampon kırılması, arka tampon braketinin kırılması, arka panel ezilmesi, arka travers ezilmesi, kapak sol arka susturucusunun kırılması, sol stop lambasının kırılması, sol yan kısım ezilmesi olduğu ve söz konusu hasarların tamirat masraflarının KDV dahil 6.763,10 Euro olduğu, araçta meydana gelen değer kaybının ise 550,00 Euro olduğunun tespit edildiğini, ayrıca yaşanan kaza nedeniyle müvekkili tarafından Almanya’da ekspertiz raporu düzenlenmesi için 1.080 Euro, sigorta başvurusu için Türkiye’ye tekrardan gelmesi nedeniyle gidiş-dönüş uçak bileti ücreti 8.809,44 TL ve ekspertiz raporunun Türkiye’de tercüme ettirilmesi nedeniyle 1.500 TL’nin ödenmiş olduğunu bu rakamların müvekkiline ödenmesi gerektiğini müvekkilinin Almanya’da çalışmış olduğu iş yerinden ücretsiz izne ayrılması nedeniyle 1.500 Euro kazanç kabı bulunduğunu, yine aracın onarımını yapılması halinde aracın onarım süresi boyunca (4 iş günü) müvekkilinin yaşayacağı araç mahrumiyet bedeli olan 400 Euro’nun da müvekkiline ödenmesi gerektiğini, HMK m.107 gereğince alacağın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere; şimdilik, 100 Euro araçta meydana gelen değer kaybının, 1.000 Euro araç onarım bedelinin, 100 Euro ekspertiz raporu için ödenen tutarın, 100 Euro araç mahrumiyet bedelinin, 100 Euro müvekkilin kazanç kaybına ilişkin ücretin, (fiili ödeme günündeki rayiç değeri üzerinden 3095 sayılı Kanunu'nun 4/a maddesi uyarınca, Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle işlemiş faizi ile birlikte) ve 1.000 TL gidiş - dönüş uçak bileti ücretinin ve 500 TL tercüme masraflarına ilişkin ödenen bedelin, davalı sigorta şirketinden (Poliçe miktarıyla sınırlı olmak üzere ve ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte) ve diğer davalılardan (Olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bilrikte) müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılardan ...A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Yöneltilen taleplerin teminat dışı olduğunu, araçtaki hasarın durumunun, pert sayılıp sayılmayacağının, tazminat ödemesinin, rayiç değerinin, kazada hasar oluşup oluşmadığının, sovtaj değerinin belirlenmesi gerektiğini, hasar hesaplamasında parçaların ne şekilde tamir edileceğinin belirlenmesi gerektiğini, tek taraflı tespit raporunun geçerli olmadığını, hasara esas alınamayacağını, uzman bir heyetten rapor alınması gerektiğini, talep edilen faizin fahiş olduğunu, faiz istenemeyeceğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin kaza tarihinde aracın işleteni olmadığını, aracın uzun süreli kiralanmış olduğunu, husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, belirsiz alacak davası açılamayacağını, kaza tarihinde aracın dava dışı ... şirketine 6 ay süreyle kiraya verildiğini, davalının işleten olmadığını, yurt dışında tek yanlı yaptırılan ekspertiz işleminin geçersiz olduğunu, Türkiyede yetkili serviste daha uygun bedelle tamir edilebilecekken davalıları zarara uğratacak şekilde davranmasının kötü niyetli olduğunu, plastik parçalar için değer kaybı oluşmayacağını, kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, servis kayıtları, ekspertiz raporu, kusur ve hasara ilişkin bilirkişi raporu, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybına ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacının aracının uğramış olduğu kaza nedeni ile davacının davalılardan değer kaybı, araç onarım bedeli, ekspertiz raporu için ödenen tutar, araç mahrumiyet bedeli ve kazanç kaybı talep edip edemeyeceği hususlarındadır.
Deliller toplandıktan sonra; Davacının aracının uğramış olduğu kaza nedeni ile davacının davalılardan değer kaybı, araç onarım bedeli, ekspertiz raporu için ödenen tutar, araç mahrumiyet bedeli ve kazanç kaybı talep edip edemeyeceği hususlarında rapor düzenlenmesi için dosyamız, Makine Mühendisi ... ve Sigortacılık alanında uzman ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle; Dava konusu olayda davalı şirket aracın işleteninin kendisi olmadığını, dosyadaki kiralama sözleşmesi karşılığında dava dışı ... Tic. A.Ş.ye kiralandığını, araç kiralama bedeli faturasının işveren şirket adına düzenlendiğini belirtmiştir. Anılan faturanın incelenmesinden kiralamanın 6 aylık ve uzun süreli olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla aracın işleteninin dava dışı ... A.Ş. olduğu görüşüne varılmıştır. Bu nedenle davalı taraf aracının işleteninin davalı ... şirketi olmadığı ve işleten sorumluluğunun doğmadığı kanaatine varıldığını, Sonuç: 1.Dava konusu olayda davalı sürücü ... % 100 (Yüzdeyüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, 2.Davalılardan ... şirketinin aracın işleteni olmadığı, 3.Davacının davalılardan ...şirketi hariç diğer davalılardan talep edebileceği toplam maddi zararının faizsiz ana para olarak 2.000,00 EURO olduğu, 4.Davacının davalılardan ...şirketi hariç diğer davalılardan talep edebileceği ekspertiz ücretinin 200,00 Euro olduğu, 5.Davacının uçak bileti ve çalışamama zararlarının davalı sigorta şirketine başvuru nedeniyle oluştuğu yönünde bir kanaate ulaşılamadığından bu yönde bir hesaplama yapılamadığı..." yönünde görüş ve kanaate vardıklarını bildirmiştir.
İtiraz üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları ek raporlarında özetle; Davacı vekilinin araç mahrumiyet zararı dışındaki itirazlarına itibar etmek mümkün değildir. Zira araç yabancı menşeli olduğundan ve Türkiye'de sigorta kaydı olmadığından Sigorta Bilgi ve Denetim Merkezinde herhangi bir kaydının olması mümkün değildir. Almanya'da muadil bir kurumdan aracın eski hasarlarına ilişkin bilgilerin celbi gerekir. Davacının aracının yerine araç kiralama masrafı olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamıştır. Araç Türkiye'den tamir edilmeden Almanya'ya götürüldüğü dikkate alındığında, ...'daki 4 günlük süre boyunca muadil bir aracın kiralanması gerekir. Alnanya araç kiralama piyasasına göre muadil bir aracın günlük kirası kaza tarihi itibariyle ortalama 50 Euro'dur: Dolayısıyla 4 günlük araç kiralama kaybı 200 Euro'dur. Aynı süre boyunca davacının kendi aracını kullanmaması nedeniyle sağlayacağı amortisman ve sabit giderler kazancı toplam takdiren 25 Euro'dur. Dolayısıyla davacının gerçek araç kiralama kaybı 175,00 Euro'dur. Sonuç: Yukarıda açıklandığı üzere: Davacı ve davalı vekillerinin itirazları yönünden yeniden yapılan incelemede, kusur, hasar ve sorumluluk yönünden kök rapordaki görüşlerimizin devam ettiği, Davacının 4 günlük tamir süresince toplam araç mahrumiyet zararının 175,00 Euro olduğu, ek görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de; bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde, artık üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekecektir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi... esas, ... karar sayılı kararı)
Somut olayda; davalı ... adına kayıtlı, ZMSS'si ... olan, sürücüsü diğer davalı ... olan ... plakalı aracın sebep olduğu kazada ihbar olunan ...A.Ş'nin aracı davalı Mepa'dan 23/05/2022 tarihinde 6 aylık süre ile kiraladığı, aracın kiralanmak suretiyle kullanıldığı sırada kazanın meydana geldiği görülmektedir. Bu durumda ...A.Ş'nin aracın işleteni olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu durumda uzun süre ile kiralanan araçtan davalı Mepa Ve Mepa'nın ZMSS'si ...sorumluluğuna gidilemeyeceği anlaşılmış ve davalılar ... Şirketi Ve ... Şirketi yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ile sürücü ...'in %100 kusurlu olduğu tespit edildiğinden, Davanın KISMEN KABULÜ İle, 2.000 Euro araç onarım bedeli, 175 Euro Araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 2.175 Euro'nun 24.08.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, 200 Euro ekspertiz ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, uçak biletlerine ve kazanç kaybına yönelik taleplerin davalı şirkete başvuru yapılması sebebiyle oluştuğu yönünde kanaat oluşmadığından reddine, araçta oluşan değer kaybı yönünden davacı vekili tarafından sunulan bir bilgi ve belge olmadığı bilirkişiler tarafından hesaplama yapılamadığı anlaşıldığından bu talep yönünden ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle, 2.000 Euro araç onarım bedeli, 175 Euro Araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 2.175 Euro'nun 24.08.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, 200 Euro ekspertiz ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalılar ... Şirketi Ve ... Anonim Şirketi yönünden davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanununca alınması gerekli 3.056,17 TL ilam harcından peşin yatırılan 516,46 TL ve 1.004,11 TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 1.535,60 TL harcın davalı ...'ten alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 516,46 TL peşin harç ve 1.004,11 TL tamamlama harçlarının davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 2.776,80 TL'sinin davalı ...'ten, bakiye 343,20 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak vekil ile temsil olunan davalılar ...Şirketi ve ... Anonim Şirketi'ne verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.225,00 TL tebligat ve posta giderlerinden oluşan toplam 8.404,90 TL yargılama giderlerinin davanın kabulü oranında 7.480,36 TL'sinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır