T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/424 Esas
KARAR NO: 2024/455
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 23/04/2024
KARAR TARİHİ: 24/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 23/04/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... 19. İcra Dairesi ...E. sayılı dosyası ile dava dışı-alacaklı ... tarafından davalı-borçlular ... Ltd. Şti. Ve ... Şirketi aleyhine icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra dosyasında alacaklı vekilinin talebi üzerine Müvekkili şirkete yönelik olarak İİK 89/3 haciz ihbarnamesi 08.04.2024 tarihinde haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, dava dışı alacaklı ... tarafından müvekkili şirkete yönelik İİK 89/3. Maddesi uyarınca üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmiş ise de müvekkilinin davalı-borçlulara hiçbir borcu bulunmadığını, ispat yükünün menfi tespit davalarında alacaklı tarafa ait olduğunu, beyanla müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve ... 19. İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasında Müvekkili hakkında uygulanan haciz var ise, söz konusu tüm hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz dosyasının ... 29. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/04/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile görevsizlik kararı gereği Mahkememize tevzi edildiği, Mahkememiz esasına kaydının yapıldığı görüldü.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 89. maddesi kapsamında menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçesi içeriğine göre icra takibinde 3. kişi olan davacıya, davalı alacaklının talebiyle İİK'nın 89. maddesine dayalı ihbarname gönderilmiş, 3.haciz ihbarnamesini müteakip davacı tarafından; icra takip borçlusuna herhangi bir borcunun bulunmadığı iddiasıyla, ödenen bedelin tazmini amacıyla eldeki dava açılmış olup, davacı ile takip borçlusu arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamaktadır.
Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK'nın 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 1. maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c. bendi gereğince dava şartı olan bu husus, HMK'nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır, göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Dava konusu talebin temelinin İİK m.89/3'e dayanan menfi tespit istemine dayandırıldığı anlaşılmakla ilk derece Mahkemesinin görevsizliği sebebi ile 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/1-2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine kanunen karar verilmesi gerektiği tespit edilmiştir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 10/11/2022 Tarih, 2022/1565Esas ve 2022/1569 Karar sayılı kararı).
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 23/02/2023 Tarih, 2023/402 Esas ve 2023/367 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari bir uyuşmazlık değil takip hukukundan kaynaklanmakta olup, İİK'nın 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ayrıca temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 12.04.2016 gün 2016/3568 E., 2016/6425 K. sayılı 26/02/2016 tarih ve 2015/15365 E., 2016/3253 K. Sayılı kararı).
Benzer şekilde BAM Daireleri arasında farklı uygulamaların olması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2023 tarih, 2023/5228 Esas ve 2023/6468 Karar sayılı kararı ile görev hususunu tartışmaya açık olmayacak şekilde; "2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına," karar vermiştir. Anlatılan gerekçe ile Mahkememiz görevsiz olduğundan ... 29. Asliye Hukuk Mahkemesi kararına karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). Maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nun 21/1-(c). Maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 29. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.24/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır