T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/477 Esas
KARAR NO : 2025/843
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/08/2024
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 13/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında tüp kiralama, gaz satışı sözleşmesi ve bundan doğan ticari bir ilişki bulunduğunu, bu ilişki kapsamında davacının davalıya çeşitli gazlar sattığını ve gaz tüpleri kiraladığını, bununla beraber davalının davacının maliki olduğu, kiralanan tüpleri iade etmemiş bu nedenle davacıya iade edilmeyen tüpler açısından sözleşmenin C kısmının 4. maddesi doğrultusunda satış, satış sürecinden önce ise tüplerin kira alacakları açısından ise Türk Lirası olan dava dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz faturaları düzenlendiğini, davalı kiralanan tüpleri iade etmemiş, borçları ise vadesinde ödemeyerek temerrüte düştüğünü, davacının ödenmeyen muaccel alacaklarının ve iade edilmeyen tüplerinin bedellerinin tahsili maksadıyla davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile tarafımızca ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı taraf söz konusu icra takibine haksız olarak borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilere itiraz etmiş, takibin durduğunu, itirazın ardından dosya kapsamında davalı borçlu ile uzlaşmak amacıyla yapılan, dava şartı arabuluculuk başvurusu 03/05/2024 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, açıklanan bu nedenlerle; ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 28/08/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının icra takibini soyut ve detayı açıklamamış, belgelememiş faturaya dayandırdığını, fatura tek başına delil olmayacağı gibi bu fatura daha önce davacı ile mutabakat sağlanmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ... 5.Noterliği'nin ... gün ve ... yevmiye no.lu ihbarnamesi ile iade edildiğini, davalı şirket yetkililerinin davacı ile çeşitli defalar mutabakat sağlanmak üzere girişimde bulunmalarına rağmen de herhangi bir mutabakat sağlanması mümkün olmadığını, keza ticari ilişkiye dayanak sözleşme 26.11.2019 tarihinde her halükarda sona ermiş bulunduğu halde davacı basiretli tacir gibi hareket etmediğini, davalı tarafında bulunduğu iddia edilen tüpleri belgeleyemediğini, davalının davacı şirketin 2019 yılından sonra da herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, davalı şirket tarafından davacı taraftan tüp dökümü istenmiş; 1.6.2022 tarihinde davacı şirket muhasebe görevlisi... tarafından vekil eden şirkete iletilen liste ekte sunulmuş olup bu liste üzerinden bugüne kadar bir mutabakat sağlanması mümkün olmadığını, davacıya ait olmayan; davacı ile ilgisi de bulunmayan, davalı şirketin başka firmalardan satın aldığı tüpler de bulunmadığını, davacının davalının kendi mülkiyetinde bulunan tüpleri de dolum yapması haricinde kendi malıymış gibi listelendirmiş ve bunlardan kira talep ettiğini, davacı davaya ve takibe dayanak olarak gösterdiği fatura içeriklerini ispatlamak zorunda olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; öncelikle tarih bakımından geçerliliği var olan herhangi bir sözleşme bulunmadığı için; genel hükümlere göre vekil edenin adresi ... ve icra takip dosyası da ... esaslı olmakla mahkemenizin yetkisizliğine, balıkesir mahkemelerinin Yetkili olduğuna yönelik hüküm kurulmasına; dava varit bulunmadığından davanın esastan reddine; davalı aleyhine yargılamayı gerektirmesine rağmen denetlemeye ve incelemeye olanaksız soyut faturalarla takip başlatıldığından ve basiretli tacir gibi davranmayan davacı yana kötüniyet tazminatı yükletilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, BA/BS formları, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Talimat ile alınan 01/01/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasından takip tarihi (14/03/2024) itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarının; toplam 40.278,96 TL (asıl) olduğu, takip konusu 77 adet çelik tüpün davalı şirkete teslim edilip edilmediği hususlarında herhangi bir inceleme ve tespit yapılamadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
21/10/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacı taraf kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 40.460,51 TL ve 32.340,00 USD alacaklı olduğu, Davacı tarafa ait tüpleri eksik teslim ettiklerini ve bu konuda anlaşmaya varılmamıştır. 2014 - 2024 tarihleri arasında toplamda 51 adet eksik görülüyor. ... tüplerinde 1 eksik görülüyor. Hasarlı ve deformasyona uğramış tüpler varsa, bunların tespit edilemediği, yine kirası ödenmeyen tüplerden kaynaklanan alacak varsa, netleştirilmediği ve kullanılmayan, hasar görmüş tüplerin tespiti daha önce yapılmadığı için bu durum da tespit edilemediği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, sözleşme ve faturadan kaynaklı alacak nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında 24.11.2014 tarihli “... Bayii Tüp Sözleşmesi” başlıklı sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereği tüp kiralama, gaz satışı sözleşmesi ve bundan doğan ticari bir ilişki oluştuğu, davacı tarafından davalıya çeşitli ebatlarda tüp gazının satıldığı ve tüplerin kiralandığı, ancak davalı yanca kiralanan tüplerin iade edilmemesi ve cari hesaptan kalan alacak için ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı, davalı yanca itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali için işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı yanca yapılan savunmada davacı yana cari hesaptan kaynaklı borcu olmuş olsa da, davacıya ait hiçbir tüpün bulunmadığının, farklı firmalardan alınarak satılan tüpler dışında uhdelerinde tüp bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddinin talep edildiği görülmektedir.
Davalıya ait ticari kayıtların incelendiği 01/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "1- Davalının 2017 (dahil) - 2024 (dahil) yıllarına ait yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu/işlendiği ve defterlerin sahibi lehine delil olabilme vasıflarına haiz oldukları, 2- Takip edilen alacak kalemlerinin, davalı şirketin defterlerine usulüne uygun olarak işlendiği, Kayıtlarda; Fatura bedellerinin davacı şirkete borç olarak işlendiği, sonrasında takip konusu ... no.lu 32.340,00 USD bedelli fatura için davalı şirket tarafından 12/03/2024 tarihli ... no.lu 32.340,00 USD bedelli “İADE” faturasının düzenlendiği ve bu fatura bedelinin defter kayıtları üzerinde borçtan mahsup edildiği, 3- ... İcra Dairesi’nin...Esas sayılı dosyasından takip tarihi (14/03/2024) itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarının; toplam 40.278,96 TL (asıl) olduğu, Davacının bu alacağının, takip ve dava konusu yaptığı TL olarak düzenlenmiş toplam 44.703,96 TL tutarındaki 10 adet e-faturadan bakiye kalan alacağa dayandığı, Davacının takip konusu yaptığı, davalı şirketin de iade faturası düzenlediği, bu nedenle içeriği kesinleşmediği kanaatine varılan 32.340,00 USD bedelli faturada gösterilen 77 adet 50 LT çelik tüplerle ilgili olarak davacı şirket tarafından bu çelik tüplerin; Seri numaraları, Üretici firmaları, Üretim tarihleri, -Bu tüplerin davalı şirkete sevk tarih ve belgeleri, Dosyaya sunulmadığından, takip konusu 77 adet çelik tüpün davalı şirkete teslim edilip edilmediği hususlarında herhangi bir inceleme ve tespit yapılamadığı, Yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması halinde, takibe konu edilen 32.340,00 USD bedelli fatura ile ilgili gerekli tespitler ve değerlendirmeler yapılarak, tespit edilen hususlar en kısa sürede ek rapor halinde mahkemenin takdirlerine arz edileceği," belirtilmiştir.
Hazırlanan rapor kapsamında, tarafların bilirkişi tarafından gerekli görülmesi halinde ticari defter ve kayıtlarının yerinde de incelenerek ve bu hususta bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi de verilerek, tarafların ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, aralarında cari hesap ilişkisi mi açık hesap ilişkisi olduğunun tespiti ile ilgili alacak kalemlerinin ticari kayıtlara işlenip işlenmediği, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği faturaların sözleşmeye ve irsaliyelere uygun hazırlanıp hazırlanmadığı, tarafların sözleşmeye uygun hareket edip etmedikleri, temerrüt olgusunun oluşup oluşmadığı, davacının talep ettiği alacağın yerinde olup olmadığı (asıl alacak, işlemiş faiz, faiz türü, temerrüt olgusu vb.), davalı yanca takip öncesi ya da sonrası ödeme yapılıp yapılmadığı ve bu kapsamda varsa davacının alacağının olup olmadığı hususunda rapor hazırlanması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 21/10/2025 tarihli raporda; "Davacı taraf kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 40.460,51 TL ve 32.340,00 USD alacaklı olduğu, Davacı tarafa ait tüpleri eksik teslim ettiklerini ve bu konuda anlaşmaya varılmamıştır. 2014 - 2024 tarihleri arasında toplamda 51 adet eksik görülüyor. ... tüplerinde 1 eksik görülüyor. Hasarlı ve deformasyona uğramış tüpler varsa, bunların tespit edilemediği, yine kirası ödenmeyen tüplerden kaynaklanan alacak varsa, netleştirilmediği ve kullanılmayan, hasar görmüş tüplerin tespiti daha önce yapılmadığı için bu durum da tespit edilemediği," belirtilmiştir.
Taraf ticari defter kayıtlarından anlaşılacağı ve davalının da kabulünde olduğu üzere cari hesaptan kaynaklı 40.460,51 TL davacı alacağının olduğu hususunda tartışma bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın 32.340,00 USD tüplerden kaynaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan 24.11.2014 tarihli “... Bayii Tüp Sözleşmesi” gereği hem satış ve hem de kira sözleşmesi olacak şekilde kabul edildiği görülmektedir. Uyuşmazlığın temelini oluşturan sözleşmenin C-4 maddesinin; "... tüpleri BAYİİ ye teslim edildikten sonra, BAYİİ” nin koruması ve sorumluluğu altındadır. BAYİİ'deki tüplerin, kaybolması veya hasar görmesi durumunda, BAYİİ, ... tüplerinin bedelini kaybın veya hasarın gerçekleştiği günden itibaren veya kaybın ve hasarın gerçekleşmesinin ... tarafından öğrenilmesinden itibaren 2 (iki) gün içinde ....' a tazmin eder. (... tüp bedeli: 350 (üçyüzelli) USD/tüp'dür. Türk Lirası tutarının hesaplanmasında ödeme gününde ki T.C. Merkez Bankası Efektif Satıs Kuru esas alınır.)" olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin C-4 maddesinde davalıya tüpler teslim edildikten sonra tüplerin kaybolması veya hasar görmesi durumunda tüplerin kaybolduğu veya hasar gördüğü tarihten itibaren 2 gün içinde davacıya tazmin edileceği, her bir tüp bedelinin 350 USD olarak kabul edildiği, taraflarca tüplerin teslimi hususunda mutabakatın yapılmadığı, görülmektedir. Kural olarak teslim edilen tüpler yönünden ispat yükü davacı olmakla, iade edilen tüpler yönünden de davalı yanca ispat yükünün yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda dava dosyasında yer alan tüm kayıtlar ele alındığında bilirkişi heyeti tarafından da belirtildiği üzere 2014 - 2024 tarihleri arasında toplamda 51 adet eksik tüp ile 1 adet Armıx MTA tüp olmak üzere toplam 52 adet tüpün eksik olduğu tespiti yapılmış, aksi yönde davalı yanca herhangi bir delil sunulmadığından bu husustaki itirazların reddi gerekmiştir.
Davacı yanca ayrıca hasarlı ve deformasyona uğramış tüpler yönünden de alacak talebinde bulunulmuş ise de bu hususta delil sunulmadığı, anlaşılmakla davacının 52 adet tüpün karşılığı sözleşme ile kabul edilen 18.200,00 USD davalıdan alacağının olduğu kabul edilmiştir.
Yukarıda belirtildiği üzere dava konusu 40.460,51 TL alacak yönünden İİK mad. 67/2 uyarınca bu alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20'si olan 8.092,10 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ancak dava konusu 18.200,00 USD asıl alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından ve likit olmadığından bu talep yönünden icra inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık kapsamında alacak USD cinsinden talep edilmiş, bu kapsamda kabul edilen alacağın hangi tarihteki döviz kuru üzerinden karar bağlanacağı hususunun öncelikle açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları kapsamında bir kısım yabancı para cinsinden kabul edilen ve reddedilen kısımların USD cinsinden olduğu görülmekle, dava tarihi olan 13/08/2024 tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 1 USD 33,6035 TL olacak şekilde TL'ye çevrilerek hesaplanan miktarlar üzerinden vekalet ücretlerine hükmetmek gerekmiş (Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 11/05/2023 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı güncel ilamı ve yerleşik uygulamaları) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 40.460,51 TL ve 18.200,00 USD asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Dava konusu 40.460,51 TL alacak yönünden İİK mad. 67/2 uyarınca bu alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20'si olan 8.092,10 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Dava konusu 18.200,00 USD asıl alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından ve likit olmadığından bu talep yönünden icra inkar tazminatının REDDİNE,
4-Alınması gereken 44.530,57 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 13.844,91TL harcın mahsubu ile eksik kalan 30.685,66 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 13.844,91TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 103.806,63 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 76.024,56 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.025,97 TL'sinin davalıdan 1.574,03 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
9-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 827,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 16.315,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 9.437,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı taraflından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.107,66 TL'sinin davacından alınarak davalı yana verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır