T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/522 Esas
KARAR NO : 2025/421
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/09/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...Ş. tarafından davacı müvekkili aleyhine 18.03.2024 tarihinde ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ancak davacı vekili müvekkilinin takip alacaklısı şirkete borcunun takipten az olduğunu, Müvekkili ile davalı şirket arasında yük taşıması sözleşmesi kapsamında ticari iş yaptıklarını, davalı şirket müvekkiline ait taşımış olduğu makinalara zarar verdiğini, bu sebeple davalı söz konusu zararı gidermek için sigorta şirketine başvurduğunu, müvekkil de davalıya sigorta şirketinden alacağı ödemeden kendi alacağını kesmesini talep etmiş ve davalının da kabul ettiğini, Müvekkilinin davalıya faturaya konu taşıma sebebiyle 2.700,00 EURO ödeme yaptığını, söz konusu ödeme 13.02.2024 tarihinde şirket yetkilisi olan ... hesabına yapıldığını, Müvekkilinin icra takibi yapıldığı esnada yurt dışında olduğundan dolayı söz konusu takibe itiraz edilemediğini, davalının şu anda söz konusu haksız icra takibi tehdidi ile müvekkilinden söz konusu ödemeyi istediğini, davacının davalıya 3.900,00 EURO borcu olduğunu, 2.700,00 EURO borcunu ödediğini, ancak davacı tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle bu menfi tespit davasını açmak zorunlu olduğunu, bu nedenlerle davalı ile müvekkili arasında mevcut geçerli bir borç miktarında 2.700,00 EURO ve ferilerinin borç olarak bulunmadığının tespitine, Mahkemece teminatsız olarak 2.700,00 EURO ve ferileri bakımından kısmı olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek icra dosyasının durdurulmasına bu dava sebebiyle uğradıkların zararın % 20 sinden az olmamak üzere kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık yapmakta olan sektörünün lider firmalarından biri olduğunu, Müvekkili ile davacı arasında taşıma sözleşmesi yapılmış olup , müvekkili bu taşıma sözleşmesine uygun olarak davalı firma lehine taşıma hizmeti vermiş ve bu hizmet karşılığında davacı şirketten taşıma bedeli alacağı doğduğunu, Taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre taşıma bedeli olarak müvekkil şirket tarafından karşı taraf davacı şirkete 27.11.2023 tarihli ... Numaralı 3700 EURO bedelli ve 30.11.2023 tarihli ... Numaralı 1900 EURO bedelli iki adet fatura düzenlediğini, Bu faturaların usulüne uygun olarak davacı şirkete iletilmiş ve davacı şirket yasal süre içinde herhangi bir itirazda bulunmadığından kesinleştiğini, müvekkili anılan faturalardan dolayı 5600 EURO borçlanan davacı şirket , iş bu fatura bedellerini ödemekle yükümlü olduğu halde borcunu ödemediğini, Müvekkili tarafından borcun tüm ikaz ve uyarılara rağmen ödenmemesi nedeni ile davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğü ' nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattıklarını, Borçlu davacı bu icra takibine rağmen hala müvekkiline tek kuruş ödeme yapmadığını, İcra takip işlemleri devam ettiğini, dava dilekçesinde davalı yazılı beyanı ile de tartışmasız olarak ortaya konduğu üzere ; taraflar arasında bir ticari ilişki bulunduğunu ve müvekkili tarafından davalı şirkete verilen hizmet neticesinde müvekkilin davalıdan alacağı doğduğunu, bu hususlar tartışmasız olduğu halde davalı müvekkili şirkete dava konusu olmayan kabul ettiği kısım açısından dahi herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkili ile arasındaki ticari ilişki olduğunu ve müvekkil şirketin kendisinden alacağı bulunduğunu ikrar eden davacı taraf, borcun 5600 EURO olması karşısında 2700 EURO ödeme yapmış olduğunu ve halihazırda 3900 EURO borcu olduğunu iddia ettiğini, ticari şirket olarak tacir sıfatı gereği basiretli davranması gereken davacı tarafın, yapıldığını iddia ettiği ödemeyi şirkete değil de şirket yetkilisi ... ' ya yaptığını beyan ederek , dava dışı üçüncü bir kişiye yapılan ödemenin müvekkilinin alacağına mahsuben yapıldığını iddia ettiğini, bir borcun ifasının ancak ve ancak muhatabına yapıldığı zaman doğru bir ifadan bahsedilebilecekken, tacir sıfatına sahip borçlu davacının üçüncü bir kişiye yaptığını iddia ettiği ödeme ile bu ödemenin müvekkil şirkete olan borcuna mahsuben yapıldığını iddia etmesinin hiç bir hukuki karşılığının bulunmadığını, davacının müvekkili şirkete olan yukarıda anılan iki fatura borcu bedeli 5600 EURO karşılığı olarak müvekkiline hiç bir ödeme yapılmadığını, Davalı bu borca ilişkin müvekkil şirkte ödeme yapmış olduğu iddiasında ise , bu ödeme iddiasını yazılı delille müvekkil şirkete yapılmış olduğunu ispat gerektiğini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifeti ile incelenmesi halinde , davacı ile müvekkil şirket arasında ticari bir ilişki olduğu , bu ilişki neticesinde müvekkilin davacı şirketten 5600 EURO alacağının doğduğu ve bu alacağın davacı tarafından hiç bir şekilde ödenmemiş olduğunun ve bu anlamda davacıya karşı başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün...E Sayılı icra dosyası alacağının muaccel bir alacağa dayandığı ortaya çıkacağını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilerek yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı uyap dosyası, e-arşiv fatura örneği, ödeme dekontu örneği, ticaret sicil kayıtları, taraf beyanları, ticari kayıt ve belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi, Mali Müşavir Bilirkişi Raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında 2.700,00 EURO yönünden borçlu olup olmadığı hususundadır.
... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 5.600,00 Euro alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmışıtr.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; "...1 - Dosya mevcudu, davacı ve davalı şirket ticari defterleri dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle; 2 - İncelenen davacı şirkete ait 2023-2024 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, bu anlamda davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve tasdik edildiği, 3 - İncelenen davalı şirkete ait 2023-2024 yılı ticari elektronik defterlerine ait beratların yasal sürelerinde alındığı, Envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yapıldığı bu anlamda davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve tasdik edildiği, 4 - Davacı yanın incelenen 2024 yılına ait ticari defterlerinde davalı yana 13.02.2024 tarihi itibariyle (81.826,97TL) 2.900,00 EURO borçlu olduğu, 5 - Davalı yanın incelenen 2023 yılına ait ticari defterlerinden davalı yandan 31.12.2023 tarihi ve ... İcra Dairesinin...esas sayılı dava dosyası üzerinden davacı şirket aleyhine yapmış olduğu 18.03.2024 tarihli icra takip tarihi itibariyle 5.600,00 EUR (182.413,94 TL) alacaklı olduğu, 6 - Tarafların ticari defterlerindeki bakiye farklılığının ; Davacı şirket ortağı ...tarafından davalı şirket ortağı ...’ya ... Bankası vasıtasıyla 13.02.2024 tarihinde yapmış olduğu Nakliye ücreti açıklamalı 2.700,00 EURO tutar ödemenin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, 7 - Davacının ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası nedeni ile davacının davalıya 2.700,00 EURO yönünden borçlu olmadığı, Menfi tespit talebinin 2.700,00 EURO yönünden yerinde olacağı, 8 - Davalı yan ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında icra takibinde faiz talebinde bulunmadığı, İcar takibinden itibaren yabancı para cinsinden olan alacağına 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre faiz talebinde bulunabileceği..." sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir. Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Bu durumda davacı borçlu borcun varlığını inkar ettiğine göre somut olayda ispat yükü davalı üzerindedir. Tarafların defterleri üzerinde yapılan incelemede, Davacının incelenen 2024 yılına ait ticari defterlerinde davalıya 13.02.2024 tarihi itibariyle (81.826,97TL) 2.900,00 EURO borçlu olduğu, Davalını incelenen 2023 yılına ait ticari defterlerinden davalının 31.12.2023 tarihi ve ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dava dosyası üzerinden davacı şirket aleyhine yapmış olduğu 18.03.2024 tarihli icra takip tarihi itibariyle 5.600,00 EUR (182.413,94 TL) alacaklı olduğu, Tarafların ticari defterlerindeki bakiye farklılığının, Davacı şirket ortağı ...tarafından davalı şirket ortağı ...’ya ... Bankası vasıtasıyla 13.02.2024 tarihinde yapmış olduğu Nakliye ücreti açıklamalı 2.700,00 EURO tutar ödemenin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; paranın gönderildiği ...'nın davalı şirket yetkilisi ve yönetim kurulu üyesi olduğu, dolayısıyla yapılan ödemenin aradaki ilişkiye yönelik olduğunun kabulü gerektiği, ödemenin aradaki ilişkiye yönelik olmadığının davalı tarafça ispatlanması gerektiği, davalı tarafça bu hususun ispatlanamadığı anlaşıldığından Davanın KABULÜ İLE, Davacının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalıya 2.700 EURO ve ferileri yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, Davalı alacaklının İİK 72 maddesi gereğince takip başlatmakta kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, Davacının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalıya 2.700 EURO ve ferileri yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının tazminat talebinin reddine,
3-... Bankası dekont aslının ilgili bankaya iadesine,
3-Harçlar Kanununca alınması gerekli 6.967,62 TL ilam harcından peşin yatırılan 1.741,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.225,71 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 1.741,91 TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 265,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 9.434,51 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır